Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Anonymous: Prosa de Sancto Martino

Library › Latin: Myth, Hymn & Religion › Prosa de Sancto Martino

This short liturgical prose, or sequence, celebrates Martin of Tours. It calls on the whole Catholic Church throughout the world to sing of Martin, priest of Christ, and on every heretic to flee in fear of his name. Pannonia is to rejoice as mother of such a son, Italy as nurse of such a youth, and the three parts of Gaul are to contend in holy rivalry over whose bishop he should be, while all rejoice to have him as father and Tours keeps his body. The Franks and Germany applaud him who saw the Lord in his own garment; he is honoured in Egypt and Greece. The prose lists his miracles, curing fevers, driving out demons, restoring three dead to life and destroying idols.

Martin was the most widely venerated saint of Gaul, and the episodes recalled here, including the cloak shared with a beggar and seen afterwards on Christ, come from Sulpicius Severus’ Life of Martin and the tradition built on it. Sequences of this kind were sung at Mass before the Gospel on feast days. The text is printed by Migne with the works of Gregory of Tours, but its author and date are not known.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 71, Parisiis 1849), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Myth, Hymn & Religion
Prosa de Sancto Martino
Anonymous · every word parsed
1
Sacerdotem Christi Martinum cuncta per orbem canat Ecclesia pacis catholica, atque illius nomen omnis haereticus fugiat pauidus. Pannonia laetetur genitrix talis filii, Italia exsultet altrix tanti iuuenis, et Galliae trina diuisio sacro certet litigio cuius esse debeat praesul; sed pariter habere se patrem omnes gaudeant, Turonici soli eius corpus foueant. Hinc Francorum atque Germaniae plebs omnis plaudat, quibus uidendum inspexit Dominum in sua ueste. Hic celebris est Aegypti partibus, Graeciae 1141 quoque cunctis sapientibus, qui impares se Martini meritis sentiunt, atque eius medicamini. Nam febres sedat, daemonesque fugat, paralytica membra glutinat, et mortuorum sua prece trium reddit corpora uitae pristinae. Hic ritus sacrilegos destruit, et ad Christi gloriam dat ignibus idola. Hic nudis mysteria brachiis conficiens, praeditus est coelesti lumine, hic oculis ac manibus in coelum est totis uiribus suspensus, terrena cuncta respuit. Eius ori nunquam Christus abfuit, siue iustitia, uel quidquid ad ueram uitam pertinet. Igitur te cuncti poscimus, o Martine, ut qui multa mira hic ostendisti, etiam de coelo gratiam Christi nobis supplicatu tuo semper infundas, etc.
Omnipotens sempiterne Deus, fons et origo totius boni, qui in beato Martino antistite glorificaris, laus uirtutis eius, et robur fortitudinis illius, gloria sanctitatis eius, et decor formae ipsius, amor cordis eius suspensioque animae ipsius, lumen mentis 1142 eius et dux itineris illius; qui in eo imaginis tuae similitudinem mirabili expressione reformasti, et per eum puritatis tuae formam quodammodo palpabilem nobis exhibuisti; quem, cum diligeret, te inspirante, iustitiam, odiretque iniquitatem, unxisti oleo exsultationis non prae participibus tuis, sed inter maximos Unigeniti tui participes; exaudi, ipso intercedente, deprecationes nostras graui peccatorum pondere pressas, et praesta ut preces eius apud misericordiam tuam scelerum meorum maculas deleant, exempla me ad altiora piae operationis prouocent, miracula a malis terreant, charismatumque eius flagrantia ad currendum post te in odore unguentorum tuorum me pertrahat, imber doctrinae eius mei cordis duritiam infundat, omnisque gratia, quam abs te boni auctore accepit, ad meae proficiat deuotionis atque salutis augmentum. Per eumdem.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top