Library › Greek: Tragedy › Eumenides
Concluding the Oresteia trilogy of 458 BC, the Eumenides of Aeschylus carries Orestes from Delphi to Athens, pursued by the Furies for the murder of his mother Clytemnestra. Athena establishes a court on the Areopagus to try him; when the votes fall equal she acquits, and the raging Furies are persuaded to become the Eumenides, ‘Kindly Ones,’ honored beneath the city.
This Ancient Greek tragedy transforms the trilogy’s cycle of blood vengeance into a founding myth of civic justice, linking the drama directly to Athenian institutions. Its vision of persuasion taming ancient wrath has made it a touchstone for thinking about law, mercy, and the origins of the trial itself.
About this edition. The Greek text is that of the Perseus Digital Library. Every word has been analyzed with odyCy, a neural language model for Ancient Greek — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from the Liddell–Scott–Jones Greek–English Lexicon (LSJ).
Ancient Greek · Tragedy
Eumenides
Aeschylus · every word parsed
1
πρῶτον μὲν εὐχῇ τῇδε πρεσβεύω θεῶν
τὴν πρωτόμαντιν Γαῖαν· ἐκ δὲ τῆς Θέμιν,
ἣ δὴ τὸ μητρὸς δευτέρα τόδʼ ἕζετο
μαντεῖον, ὡς λόγος τις· ἐν δὲ τῷ τρίτῳ
5
λάχει, θελούσης, οὐδὲ πρὸς βίαν τινός,
Τιτανὶς ἄλλη παῖς Χθονὸς καθέζετο,
Φοίβη· δίδωσι δʼ ἣ γενέθλιον δόσιν
Φοίβῳ· τὸ Φοίβης δʼ ὄνομʼ ἔχει παρώνυμον.
λιπὼν δὲ λίμνην Δηλίαν τε χοιράδα,
10
κέλσας ἐπʼ ἀκτὰς ναυπόρους τὰς Παλλάδος,
ἐς τήνδε γαῖαν ἦλθε Παρνησοῦ θʼ ἕδρας.
πέμπουσι δʼ αὐτὸν καὶ σεβίζουσιν μέγα
κελευθοποιοὶ παῖδες Ἡφαίστου, χθόνα
ἀνήμερον τιθέντες ἡμερωμένην.
15
μολόντα δʼ αὐτὸν κάρτα τιμαλφεῖ λεώς,
Δελφός τε χώρας τῆσδε πρυμνήτης ἄναξ.
τέχνης δέ νιν Ζεὺς ἔνθεον κτίσας φρένα
ἵζει τέταρτον τοῖσδε μάντιν ἐν θρόνοις·
Διὸς προφήτης δʼ ἐστὶ Λοξίας πατρός.
20
τούτους ἐν εὐχαῖς φροιμιάζομαι θεούς.
Παλλὰς προναία δʼ ἐν λόγοις πρεσβεύεται·
σέβω δὲ νύμφας, ἔνθα Κωρυκὶς πέτρα
κοίλη, φίλορνις, δαιμόνων ἀναστροφή·
Βρόμιος ἔχει τὸν χῶρον, οὐδʼ ἀμνημονῶ,
25
ἐξ οὗτε Βάκχαις ἐστρατήγησεν θεός,
λαγὼ δίκην Πενθεῖ καταρράψας μόρον·
Πλειστοῦ τε πηγὰς καὶ Ποσειδῶνος κράτος
καλοῦσα καὶ τέλειον ὕψιστον Δία,
ἔπειτα μάντις ἐς θρόνους καθιζάνω.
30
καὶ νῦν τυχεῖν με τῶν πρὶν εἰσόδων μακρῷ
ἄριστα δοῖεν· κ εἰ παρʼ Ἑλλήνων τινές,
ἴτων πάλῳ λαχόντες, ὡς νομίζεται.
μαντεύομαι γὰρ ὡς ἂν ἡγῆται θεός.
ἦ δεινὰ λέξαι, δεινὰ δʼ ὀφθαλμοῖς δρακεῖν,
35
πάλιν μʼ ἔπεμψεν ἐκ δόμων τῶν Λοξίου,
ὡς μήτε σωκεῖν μήτε μʼ ἀκταίνειν βάσιν,
τρέχω δὲ χερσίν, οὐ ποδωκείᾳ σκελῶν·
δείσασα γὰρ γραῦς οὐδέν, ἀντίπαις μὲν οὖν.
ἐγὼ μὲν ἕρπω πρὸς πολυστεφῆ μυχόν·
40
ὁρῶ δʼ ἐπʼ ὀμφαλῷ μὲν ἄνδρα θεομυσῆ
ἕδραν ἔχοντα προστρόπαιον, αἵματι
στάζοντα χεῖρας καὶ νεοσπαδὲς ξίφος
ἔχοντʼ ἐλαίας θʼ ὑψιγέννητον κλάδον,
λήνει μεγίστῳ σωφρόνως ἐστεμμένον,
45
ἀργῆτι μαλλῷ· τῇδε γὰρ τρανῶς ἐρῶ.
πρόσθεν δὲ τ ἀνδρὸς τοῦδε θαυμαστὸς λόχος
εὕδει γυναικῶν ἐν θρόνοισιν ἥμενος.
οὔτοι γυναῖκας, ἀλλὰ Γοργόνας λέγω,
οὐδʼ αὖτε Γοργείοισιν εἰκάσω τύποις.
50
εἶδόν ποτʼ ἤδη Φινέως γεγραμμένας
δεῖπνον φερούσας· ἄπτεροί γε μὴν ἰδεῖν
αὗται, μέλαιναι δʼ ἐς τὸ πᾶν βδελύκτροποι·
ῥέγκουσι δʼ οὐ πλατοῖσι φυσιάμασιν·
ἐκ δʼ ὀμμάτων λείβουσι δυσφιλῆ λίβα·
55
καὶ κόσμος οὔτε πρὸς θεῶν ἀγάλματα
φέρειν δίκαιος οὔτʼ ἐς ἀνθρώπων στέγας.
τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆσδʼ ὁμιλίας
οὐδʼ ἥτις αἶα τοῦτʼ ἐπεύχεται γένος
τρέφουσʼ ἀνατεὶ μὴ μεταστένειν πόνον.
60
τἀντεῦθεν ἤδη τῶνδε δεσπότῃ δόμων
αὐτῷ μελέσθω Λοξίᾳ μεγασθενεῖ.
ἰατρόμαντις δʼ ἐστὶ καὶ τερασκόπος
καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος.
οὔτοι προδώσω· διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ
65
ἐγγὺς παρεστὼς καὶ πρόσω δʼ ἀποστατῶν
ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.
καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς·
ὕπνῳ πεσοῦσαι δʼ αἱ κατάπτυστοι κόραι,
γραῖαι παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μείγνυται
70
θεῶν τις οὐδʼ ἄνθρωπος οὐδὲ θήρ ποτε.
κακῶν δʼ ἕκατι κἀγένοντʼ, ἐπεὶ κακὸν
σκότον νέμονται Τάρταρόν θʼ ὑπὸ χθονός,
μισήματʼ ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.
ὅμως δὲ φεῦγε μηδὲ μαλθακὸς γένῃ.
75
ἐλῶσι γάρ σε καὶ διʼ ἠπείρου μακρᾶς
βιβῶντʼ ἀνʼ αἰεὶ τὴν πλανοστιβῆ χθόνα
ὑπέρ τε πόντον καὶ περιρρύτας πόλεις.
καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος
πόνον· μολὼν δὲ Παλλάδος ποτὶ πτόλιν
80
ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας.
κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους
μύθους ἔχοντες μηχανὰς εὑρήσομεν,
ὥστʼ ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδʼ ἀπαλλάξαι πόνων·
καὶ γὰρ κτανεῖν σʼ ἔπεισα μητρῷον δέμας.
85
ἄναξ Ἄπολλον, οἶσθα μὲν τὸ μὴ ʼδικεῖν·
ἐπεὶ δʼ ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μὴ ʼμελεῖν μάθε.
σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.
μέμνησο, μὴ φόβος σε νικάτω φρένας.
σὺ δʼ, αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός,
90
Ἑρμῆ, φύλασσε· κάρτα δʼ ὢν ἐπώνυμος
πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν
ἱκέτην — σέβει τοι Ζεὺς τόδʼ ἐκνόμων σέβας —
ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.
εὕδοιτʼ ἄν, ὠή, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ;
95
ἐγὼ δʼ ὑφʼ ὑμῶν ὧδʼ ἀπητιμασμένη
ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὧν μὲν ἔκτανον
ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,
αἰσχρῶς δʼ ἀλῶμαι· προυννέπω δʼ ὑμῖν ὅτι
ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο·
100
παθοῦσα δʼ οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,
οὐδεὶς ὑπέρ μου δαιμόνων μηνίεται,
κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.
ὁρᾶτε πληγὰς τάσδε καρδίας ὅθεν.
εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται,
105
ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρʼ ἀπρόσκοπος βροτῶν.
ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,
χοάς τʼ ἀοίνους, νηφάλια μειλίγματα,
καὶ νυκτίσεμνα δεῖπνʼ ἐπʼ ἐσχάρᾳ πυρὸς
ἔθυον, ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν.
110
καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.
ὁ δʼ ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,
καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων
ὤρουσεν ὑμῖν ἐγκατιλλώψας μέγα.
ἀκούσαθʼ ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς περὶ
115
ψυχῆς, φρονήσατʼ, ὦ κατὰ χθονὸς θεαί.
ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμήστρα καλῶ.
(μ̔υγμός.)
μύζοιτʼ ἄν, ἁ νὴρ δʼ οἴχεται φεύγων πρόσω·
φίλοι γάρ εἰσιν οὐκ ἐμοῖς προσεικότες.
120
(μ̔υγμός.)
ἄγαν ὑπνώσσεις κ οὐ κατοικτίζεις πάθος·
φονεὺς δʼ Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.
(ὡ̓γμός.)
ᾤζεις, ὑπνώσσεις· οὐκ ἀναστήσῃ τάχος;
125
τί σοι πέπρωται πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά;
(ὡ̓γμός.)
ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται
δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.
(μ̔υγμὸς διπλοῦς ὀξύς.)
130
λαβὲ λαβὲ λαβὲ λαβέ, φράζου.
ὄναρ διώκεις θῆρα, κλαγγαίνεις δʼ ἅπερ
κύων μέριμναν οὔποτʼ ἐκλείπων πόνου.
τί δρᾷς; ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος,
μηδʼ ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσʼ ὕπνῳ.
135
ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσιν·
τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται.
σὺ δʼ αἱματηρὸν πνεῦμʼ ἐπουρίσασα τῷ,
ἀτμῷ κατισχναίνουσα, νηδύος πυρί,
ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν.
140
ἔγειρʼ, ἔγειρε καὶ σὺ τήνδʼ, ἐγὼ δὲ σέ.
εὕδεις; ἀνίστω, κἀπολακτίσασʼ ὕπνον,
ἰδώμεθʼ εἴ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.
ἰοὺ ἰοὺ πύπαξ. ἐπάθομεν, φίλαι, —
ἦ πολλὰ δὴ παθοῦσα καὶ μάτην ἐγώ, —
145
ἐπάθομεν πάθος δυσαχές, ὦ πόποι,
ἄφερτον κακόν·
ἐξ ἀρκύων πέπτωκεν οἴχεταί θʼ ὁ θήρ. —
ὕπνῳ κρατηθεῖσʼ ἄγραν ὤλεσα.
ἰὼ παῖ Διός, ἐπίκλοπος πέλῃ, —
150
νέος δὲ γραίας δαίμονας καθιππάσω, —
τὸν ἱκέταν σέβων, ἄθεον ἄνδρα καὶ
τοκεῦσιν πικρόν·
τὸν μητραλοίαν δʼ ἐξέκλεψας ὢν θεός. —
τί τῶνδʼ ἐρεῖ τις δικαίως ἔχειν;
155
ἐμοὶ δʼ ὄνειδος ἐξ ὀνειράτων μολὸν
ἔτυψεν δίκαν διφρηλάτου
μεσολαβεῖ κέντρῳ
ὑπὸ φρένας, ὑπὸ λοβόν. —
160
πάρεστι μαστίκτορος δαΐου δαμίου
βαρὺ τὸ περίβαρυ κρύος ἔχειν.
τοιαῦτα δρῶσιν οἱ νεώτεροι θεοί,
κρατοῦντες τὸ πᾶν δίκας πλέον
φονολιβῆ θρόνον
165
περὶ πόδα, περὶ κάρα. —
πάρεστι γᾶς ὀμφαλὸν προσδρακεῖν αἱμάτων
βλοσυρὸν ἀρόμενον ἄγος ἔχειν.
ἐφεστίῳ δὲ μάντις ὢν μιάσματι
170
μυχὸν ἐχράνατʼ αὐτόσσυτος, αὐτόκλητος,
παρὰ νόμον θεῶν βρότεα μὲν τίων,
παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας.
κἀμοί γε λυπρός, καὶ τὸν οὐκ ἐκλύσεται,
175
ὑπό τε γᾶν φυγὼν οὔ ποτʼ ἐλευθεροῦται.
ποτιτρόπαιος ὢν δʼ ἕτερον ἐν κάρᾳ
μιάστορʼ ἐκ γένους πάσεται.
ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος
180
χωρεῖτʼ, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,
χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,
ἀνῇς ὑπʼ ἄλγους μέλανʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφρόν,
ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.
185
οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει·
ἀλλʼ οὗ καρανιστῆρες ὀφθαλμωρύχοι
δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τʼ ἀποφθορᾷ
παίδων κακοῦται χλοῦνις, ἠδʼ ἀκρωνία,
λευσμός τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν
190
ὑπὸ ῥάχιν παγέντες. ἆρʼ ἀκούετε
οἵας ἑορτῆς ἔστʼ ἀπόπτυστοι θεοῖς
στέργηθρʼ ἔχουσαι; πᾶς δʼ ὑφηγεῖται τρόπος
μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου
οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις
195
ἐν τοῖσδε πλησίοισι τρίβεσθαι μύσος.
χωρεῖτʼ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.
ποίμνης τοιαύτης δʼ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.
ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.
αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλῃ,
200
ἀλλʼ εἷς τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν παναίτιος.
πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.
ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.
ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πρᾶξαι. τί μήν;
κἄπειθʼ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ νέου.
205
καὶ προστραπέσθαι τούσδʼ ἐπέστελλον δόμους.
καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;
οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.
ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.
τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.
210
τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
τί γὰρ γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;
οὐκ ἂν γένοιθʼ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.
ἦ κάρτʼ ἄτιμα καὶ παρʼ οὐδὲν εἰργάσω
Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
215
Κύπρις δʼ ἄτιμος τῷδʼ ἀπέρριπται λόγῳ,
ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται τὰ φίλτατα.
εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος
ὅρκου ʼστὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
εἰ τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς
220
τὸ μὴ τίνεσθαι μηδʼ ἐποπτεύειν κότῳ,
οὔ φημʼ Ὀρέστην σʼ ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σʼ ἐνθυμουμένην,
τὰ δʼ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
δίκας δὲ Παλλὰς τῶνδʼ ἐποπτεύσει θεά.
225
τὸν ἄνδρʼ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω ποτέ.
σὺ δʼ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλείω τίθου.
τιμὰς σὺ μὴ σύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
οὐδʼ ἂν δεχοίμην ὥστʼ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγῃ.
230
ἐγὼ δʼ, ἄγει γὰρ αἷμα μητρῷον, δίκας
μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ.
ἐγὼ δʼ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι·
δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κ ἀν θεοῖς πέλει
τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφʼ ἑκών.
235
ἄνασσʼ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύμασιν
ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
οὐ προστρόπαιον οὐδʼ ἀφοίβαντον χέρα,
ἀλλʼ ἀμβλὺς ἤδη προστετριμμένος τε πρὸς
ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν βροτῶν.
240
ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.
αὐτοῦ φυλάσσων ἀναμένω τέλος δίκης.
εἶεν· τόδʼ ἐστὶ τ ἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
245
ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν
πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν.
πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
σπλάγχνον· χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
250
ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν
ἦλθον διώκουσʼ, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
καὶ νῦν ὅδʼ ἐνθάδʼ ἐστί που καταπτακών.
ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
ὅρα ὅρα μάλʼ αὖ,
255
λεύσσετε πάντα, μὴ
λάθῃ φύγδα βὰς
ὁ ματροφόνος ἀτίτας.
ὁ δʼ αὖτέ γʼ οὖν ἀλκὰν ἔχων
περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου
260
ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χρεῶν.
τὸ δʼ οὐ πάρεστιν· αἷμα μητρῷον χαμαὶ
δυσαγκόμιστον, παπαῖ,
τὸ διερὸν πέδοι χύμενον οἴχεται.
ἀλλʼ ἀντιδοῦναι δεῖ σʼ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν
265
ἐρυθρὸν ἐκ μελέων πέλανον· ἀπὸ δὲ σοῦ
φεροίμαν βοσκὰν πώματος δυσπότου·
καὶ ζῶντά σʼ ἰσχνάνασʼ ἀπάξομαι κάτω,
ἀντίποινʼ ὡς τίνῃς ματροφόνου δύας.
ὄψει δὲ κεἴ τις ἄλλος ἤλιτεν βροτῶν
270
ἢ θεὸν ἢ ξένον
τινʼ ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,
ἔχονθʼ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.
μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν
ἔνερθε χθονός,
275
δελτογράφῳ δὲ πάντʼ ἐπωπᾷ φρενί.
ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι
πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη
σιγᾶν θʼ ὁμοίως· ἐν δὲ τῷδε πράγματι
φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου.
280
βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
μητροκτόνον μίασμα δʼ ἔκπλυτον πέλει·
ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ
Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.
πολὺς δέ μοι γένοιτʼ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,
285
ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.
καὶ νῦν ἀφʼ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ
χώρας ἄνασσαν τῆσδʼ Ἀθηναίαν ἐμοὶ
μολεῖν ἀρωγόν· κτήσεται δʼ ἄνευ δορὸς
290
αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.
ἀλλʼ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,
Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,
τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,
295
φίλοις ἀρήγουσʼ, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,
ἔλθοι — κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός —
ὅπως γένοιτο τῶνδʼ ἐμοὶ λυτήριος.
οὔτοι σʼ Ἀπόλλων οὐδʼ Ἀθηναίας σθένος
300
ῥύσαιτʼ ἂν ὥστε μὴ οὐ παρημελημένον
ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ μαθόνθʼ ὅπου φρενῶν,
ἀναίματον βόσκημα δαιμόνων, σκιάν.
οὐδʼ ἀντιφωνεῖς, ἀλλʼ ἀποπτύεις λόγους,
ἐμοὶ τραφείς τε καὶ καθιερωμένος;
305
καὶ ζῶν με δαίσεις οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς·
ὕμνον δʼ ἀκούσῃ τόνδε δέσμιον σέθεν.
ἄγε δὴ καὶ χορὸν ἅψωμεν, ἐπεὶ
μοῦσαν στυγερὰν
ἀποφαίνεσθαι δεδόκηκεν,
310
λέξαι τε λάχη τὰ κατʼ ἀνθρώπους
ὡς ἐπινωμᾷ στάσις ἁμά.
εὐθυδίκαιοι δʼ οἰόμεθʼ εἶναι·
τὸν μὲν καθαρὰς χεῖρας προνέμοντʼ
οὔτις ἐφέρπει μῆνις ἀφʼ ἡμῶν,
315
ἀσινὴς δʼ αἰῶνα διοιχνεῖ·
ὅστις δʼ ἀλιτὼν ὥσπερ ὅδʼ ἁ νὴρ
χεῖρας φονίας ἐπικρύπτει,
μάρτυρες ὀρθαὶ τοῖσι θανοῦσιν
παραγιγνόμεναι πράκτορες αἵματος
320
αὐτῷ τελέως ἐφάνημεν.
μᾶτερ ἅ μʼ ἔτικτες, ὦ μᾶτερ
Νύξ, ἀλαοῖσι καὶ δεδορκόσιν
ποινάν, κλῦθʼ. ὁ Λατοῦς γὰρ ἶ –
νίς μʼ ἄτιμον τίθησιν
325
τόνδʼ ἀφαιρούμενος
πτῶκα, ματρῷον ἅ –
γνισμα κύριον φόνου.
ἐπὶ δὲ τῷ τεθυμένῳ
τόδε μέλος, παρακοπά,
330
παραφορὰ φρενοδαλής,
ὕμνος ἐξ Ἐρινύων,
δέσμιος φρενῶν, ἀφόρ –
μικτος, αὐονὰ βροτοῖς.
τοῦτο γὰρ λάχος διανταία
335
Μοῖρʼ ἐπέκλωσεν ἐμπέδως ἔχειν,
θνατῶν τοῖσιν αὐτουργίαι
ξυμπέσωσιν μάταιοι,
τοῖς ὁμαρτεῖν, ὄφρʼ ἂν
γᾶν ὑπέλθῃ· θανὼν δʼ
340
οὐκ ἄγαν ἐλεύθερος.
ἐπὶ δὲ τῷ τεθυμένῳ
τόδε μέλος, παρακοπά,
παραφορὰ φρενοδαλής,
ὕμνος ἐξ Ἐρινύων,
345
δέσμιος φρενῶν, ἀφόρ –
μικτος, αὐονὰ βροτοῖς.
γιγνομέναισι λάχη τάδʼ ἐφʼ ἁμὶν ἐκράνθη·
350
ἀθανάτων δʼ ἀπέχειν χέρας, οὐδέ τις ἐστί
συνδαίτωρ μετάκοινος·
παλλεύκων δὲ πέπλων ἀπόμοιρος ἄκληρος ἐτύχθην
¯˘¯˘¯˘¯
δωμάτων γὰρ εἱλόμαν
355
ἀνατροπάς, ὅταν Ἄρης
τιθασὸς ὢν φίλον ἕλῃ.
ἐπὶ τὸν ὧδʼ ἱέμεναι
κρατερὸν ὄνθʼ ὅμως ἀμαυ –
ροῦμεν ὑφʼ αἵματος νέου.
360
σπεύδομεν αἵδʼ ἀφελεῖν τινὰ τάσδε μερίμνας,
θεῶν δʼ ἀτέλειαν ἐμαῖς μελέταις ἐπικραίνειν,
μηδʼ εἰς ἄγκρισιν ἐλθεῖν·
365
Ζεὺς δʼ αἱμοσταγὲς ἀξιόμισον ἔθνος τόδε λέσχας
ἇς ἀπηξιώσατο.
354a
δωμάτων γὰρ εἱλόμαν
355a
ἀνατροπάς, ὅταν Ἄρης
356a
τιθασὸς ὢν φίλον ἕλῃ.
357a
ἐπὶ τὸν ὧδʼ ἱέμεναι
358a
κρατερὸν ὄνθʼ ὅμως ἀμαυ –
359a
ροῦμεν ὑφʼ αἵματος νέου.
δόξαι τʼ ἀνδρῶν καὶ μάλʼ ὑπʼ αἰθέρι σεμναὶ
τακόμεναι κατὰ γᾶν μινύθουσιν ἄτιμοι
370
ἁμετέραις ἐφόδοις μελανείμοσιν, ὀρχη –
σμοῖς τʼ ἐπιφθόνοις ποδός.
μάλα γὰρ οὖν ἁλομένα
ἀνέκαθεν βαρυπεσῆ
καταφέρω ποδὸς ἀκμάν,
375
σφαλερὰ καὶ τανυδρόμοις
κῶλα, δύσφορον ἄταν.
πίπτων δʼ οὐκ οἶδεν τόδʼ ὑπʼ ἄφρονι λύμᾳ·
τοῖον γὰρ ἐπὶ κνέφας ἀνδρὶ μύσος πεπόταται,
καὶ δνοφεράν τινʼ ἀχλὺν κατὰ δώματος αὐδᾶ –
380
ται πολύστονος φάτις.
372a
μάλα γὰρ οὖν ἁλομένα
373a
ἀνέκαθεν βαρυπεσῆ
374a
καταφέρω ποδὸς ἀκμάν,
375a
σφαλερὰ καὶ τανυδρόμοις
376a
κῶλα, δύσφορον ἄταν.
μένει γάρ. εὐμήχανοί
τε καὶ τέλειοι, κακῶν
τε μνήμονες σεμναὶ
καὶ δυσπαρήγοροι βροτοῖς,
385
ἄτιμʼ ἀτίετα διόμεναι
λάχη θεῶν διχοστατοῦντʼ ἀνηλίῳ
λάμπᾳ, δυσοδοπαίπαλα
δερκομένοισι καὶ δυσομμάτοις ὁμῶς.
τίς οὖν τάδʼ οὐχ ἅζεταί
390
τε καὶ δέδοικεν βροτῶν,
ἐμοῦ κλύων θεσμὸν
τὸν μοιρόκραντον ἐκ θεῶν
δοθέντα τέλεον; ἔτι δέ μοι
μένει γέρας παλαιόν, οὐδʼ ἀτιμίας
395
κύρω, καίπερ ὑπὸ χθόνα
τάξιν ἔχουσα καὶ δυσήλιον κνέφας.
πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν
ἀπὸ Σκαμάνδρου γῆν καταφθατουμένη,
ἣν δῆτʼ Ἀχαιῶν ἄκτορές τε καὶ πρόμοι,
400
τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα,
ἔνειμαν αὐτόπρεμνον εἰς τὸ πᾶν ἐμοί,
ἐξαίρετον δώρημα Θησέως τόκοις·
ἔνθεν διώκουσʼ ἦλθον ἄτρυτον πόδα,
πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος.
405
πώλοις ἀκμαίοις τόνδʼ ἐπιζεύξασʼ ὄχον
καινὴν δʼ ὁρῶσα τήνδʼ ὁμιλίαν χθονὸς
ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα δʼ ὄμμασιν πάρα.
τίνες ποτʼ ἐστέ; πᾶσι δʼ ἐς κοινὸν λέγω·
βρέτας τε τοὐμὸν τῷδʼ ἐφημένῳ ξένῳ,
410
ὑμᾶς θʼ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει,
οὔτʼ ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμένας
οὔτʼ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς μορφώμασιν.
λέγειν δʼ ἄμομφον ὄντα τοὺς πέλας κακῶς
πρόσω δικαίων ἠδʼ ἀποστατεῖ θέμις.
415
πεύσῃ τὰ πάντα συντόμως, Διὸς κόρη.
ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς αἰανῆ τέκνα.
Ἀραὶ δʼ ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.
γένος μὲν οἶδα κληδόνας τʼ ἐπωνύμους.
τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσῃ τάχα.
420
μάθοιμʼ ἄν, εἰ λέγοι τις ἐμφανῆ λόγον.
βροτοκτονοῦντας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τὸ τέρμα τῆς φυγῆς;
ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.
ἦ καὶ τοιαύτας τῷδʼ ἐπιρροιζεῖς φυγάς;
425
φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.
ἄλλαις ἀνάγκαις, ἤ τινος τρέων κότον;
ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν;
δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγου πάρα.
ἀλλʼ ὅρκον οὐ δέξαιτʼ ἄν, οὐ δοῦναι θέλοι.
430
κλύειν δίκαιος μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.
πῶς δή; δίδαξον· τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένῃ.
ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.
ἀλλʼ ἐξέλεγχε, κρῖνε δʼ εὐθεῖαν δίκην.
ἦ κἀπʼ ἐμοὶ τρέποιτʼ ἂν αἰτίας τέλος;
435
πῶς δʼ οὔ; σέβουσαί γʼ ἀξίαν κἀπʼ ἀξίων.
τί πρὸς τάδʼ εἰπεῖν, ὦ ξένʼ, ἐν μέρει θέλεις;
λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς
τὰς σάς, ἔπειτα τόνδʼ ἀμυναθοῦ ψόγον·
εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε
440
ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας
σεμνὸς προσίκτωρ ἐν τρόποις Ἰξίονος.
τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.
ἄνασσʼ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων
τῶν σῶν ἐπῶν μέλημʼ ἀφαιρήσω μέγα.
445
οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδʼ ἔχων μύσος
πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην βρέτας.
τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα.
ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,
ἔστʼ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου
450
σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου βοτοῦ.
πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτʼ ἀφιερώμεθα
οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.
ταύτην μὲν οὕτω φροντίδʼ ἐκποδὼν λέγω.
γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσῃ τάχα.
455
Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δʼ ἱστορεῖς καλῶς,
Ἀγαμέμνονʼ, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα,
ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν
ἔθηκας. ἔφθιθʼ οὗτος οὐ καλῶς, μολὼν
εἰς οἶκον· ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ
460
μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν
κρύψασʼ, ἃ λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.
κἀ γὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,
ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.
465
καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,
ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,
εἰ μή τι τῶνδʼ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.
σὺ δʼ εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην·
πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδʼ αἰνέσω.
470
τὸ πρᾶγμα μεῖζον, εἴ τις οἴεται τόδε
βροτὸς δικάζειν· οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις
φόνου διαιρεῖν ὀξυμηνίτου δίκας·
ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς ἐμοῖς
ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις·
475
οὕτως δʼ ἄμομφον ὄντα σʼ αἰδοῦμαι πόλει.
αὗται δʼ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον,
καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου,
χώρᾳ μεταῦθις ἰὸς ἐκ φρονημάτων
πέδοι πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος.
480
τοιαῦτα μὲν τάδʼ ἐστίν· ἀμφότερα, μένειν
πέμπειν τε δυσπήμαντʼ ἀμηχάνως ἐμοί.
ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρʼ ἐπέσκηψεν τόδε,
φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη
θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντʼ ἐγὼ θήσω χρόνον.
485
ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε καὶ τεκμήρια
καλεῖσθʼ, ἀρωγὰ τῆς δίκης ὁρκώματα·
κρίνασα δʼ ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα
ἥξω, διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμʼ ἐτητύμως,
ὅρκον πορόντας μηδὲν ἔκδικον φράσειν.
490
νῦν καταστροφαὶ νέων
θεσμίων, εἰ κρατή –
σει δίκα τε καὶ βλάβα
τοῦδε ματροκτόνου.
πάντας ἤδη τόδʼ ἔργον εὐχερεί –
495
ᾳ συναρμόσει βροτούς·
πολλὰ δʼ ἔτυμα παιδότρωτα
πάθεα προσμένει τοκεῦ –
σιν μεταῦθις ἐν χρόνῳ.
οὐδὲ γὰρ βροτοσκόπων
500
μαινάδων τῶνδʼ ἐφέρ –
ψει κότος τις ἐργμάτων —
πάντʼ ἐφήσω μόρον.
πεύσεται δʼ ἄλλος ἄλλοθεν, προφω –
νῶν τὰ τῶν πέλας κακά,
505
λῆξιν ὑπόδοσίν τε μόχθων·
ἄκεά τʼ οὐ βέβαια τλά –
μων δέ τις μάταν παρηγορεῖ.
μηδέ τις κικλῃσκέτω
ξυμφορᾷ τετυμμένος,
510
τοῦτʼ ἔπος θροούμενος,
ὦ δίκα,
ὦ θρόνοι τʼ Ἐρινύων.
ταῦτά τις τάχʼ ἂν πατὴρ
ἢ τεκοῦσα νεοπαθὴς
515
οἶκτον οἰκτίσαιτʼ, ἐπει –
δὴ πίτνει δόμος δίκας.
ἔσθʼ ὅπου τὸ δεινὸν εὖ,
καὶ φρενῶν ἐπίσκοπον
δεῖ μένειν καθήμενον.
520
ξυμφέρει
σωφρονεῖν ὑπὸ στένει.
τίς δὲ μηδὲν ἐν δέει
καρδίαν ἂν ἀνατρέφων
ἢ πόλις βροτός θʼ ὁμοί –
525
ως ἔτʼ ἂν σέβοι δίκαν;
μήτʼ ἀνάρχετον βίον
μήτε δεσποτούμενον
αἰνέσῃς.
παντὶ μέσῳ τὸ κράτος
530
θεὸς ὤπασεν, ἄλλʼ
ἄλλᾳ δʼ ἐφορεύει.
ξύμμετρον δʼ ἔπος λέγω,
δυσσεβίας μὲν ὕβρις
τέκος ὡς ἐτύμως·
535
ἐκ δʼ ὑγιεί –
ας φρενῶν ὁ πάμφιλος
καὶ πολύευκτος ὄλβος.
ἐς τὸ πᾶν δέ σοι λέγω,
βωμὸν αἴδεσαι Δίκας·
540
μηδέ νιν
κέρδος ἰδὼν ἀθέῳ
ποδὶ λὰξ ἀτίσῃς·
ποινὰ γὰρ ἐπέσται.
κύριον μένει τέλος.
545
πρὸς τάδε τις τοκέων
σέβας εὖ προτίων
καὶ ξενοτί –
μους δόμων ἐπιστροφὰς
αἰδόμενός τις ἔστω.
550
ἑκὼν δʼ ἀνάγκας ἄτερ δίκαιος ὢν
οὐκ ἄνολβος ἔσται·
πανώλεθρος δʼ οὔποτʼ ἂν γένοιτο.
τὸν ἀντίτολμον δέ φαμι παρβάταν
ἄγοντα πολλὰ παντόφυρτʼ ἄνευ δίκας
555
βιαίως ξὺν χρόνῳ καθήσειν
λαῖφος, ὅταν λάβῃ πόνος
θραυομένας κεραίας.
καλεῖ δʼ ἀκούοντας οὐδὲν ἐν μέσᾳ
δυσπαλεῖ τε δίνᾳ·
560
γελᾷ δὲ δαίμων ἐπʼ ἀνδρὶ θερμῷ,
τὸν οὔποτʼ αὐχοῦντʼ ἰδὼν ἀμαχάνοις
δύαις λαπαδνὸν οὐδʼ ὑπερθέοντʼ ἄκραν·
διʼ αἰῶνος δὲ τὸν πρὶν ὄλβον
ἕρματι προσβαλὼν δίκας
565
ὤλετʼ ἄκλαυτος, αἶστος.
κήρυσσε, κῆρυξ, καὶ στρατὸν κατειργαθοῦ,
ἥ τʼ οὖν διάτορος Τυρσηνικὴ
σάλπιγξ, βροτείου πνεύματος πληρουμένη,
ὑπέρτονον γήρυμα φαινέτω στρατῷ.
570
πληρουμένου γὰρ τοῦδε βουλευτηρίου
σιγᾶν ἀρήγει καὶ μαθεῖν θεσμοὺς ἐμοὺς
πόλιν τε πᾶσαν εἰς τὸν αἰανῆ χρόνον
καὶ τούσδʼ ὅπως ἂν εὖ καταγνωσθῇ δίκη.
ἄναξ Ἄπολλον, ὧν ἔχεις αὐτὸς κράτει.
575
τί τοῦδε σοὶ μέτεστι πράγματος λέγε.
καὶ μαρτυρήσων ἦλθον — ἔστι γὰρ νόμῳ
ἱκέτης ὅδʼ ἁ νὴρ καὶ δόμων ἐφέστιος
ἐμῶν, φόνου δὲ τοῦδʼ ἐγὼ καθάρσιος —
καὶ ξυνδικήσων αὐτός· αἰτίαν δʼ ἔχω
580
τῆς τοῦδε μητρὸς τοῦ φόνου. σὺ δʼ εἴσαγε
ὅπως τʼ ἐπίστᾳ τήνδε κύρωσον δίκην.
ὑμῶν ὁ μῦθος, εἰσάγω δὲ τὴν δίκην·
ὁ γὰρ διώκων πρότερος ἐξ ἀρχῆς λέγων
γένοιτʼ ἂν ὀρθῶς πράγματος διδάσκαλος.
585
πολλαὶ μέν ἐσμεν, λέξομεν δὲ συντόμως.
ἔπος δʼ ἀμείβου πρὸς ἔπος ἐν μέρει τιθείς
τὴν μητέρʼ εἰπὲ πρῶτον εἰ κατέκτονας.
ἔκτεινα· τούτου δʼ οὔτις ἄρνησις πέλει.
ἓν μὲν τόδʼ ἤδη τῶν τριῶν παλαισμάτων.
590
οὐ κειμένῳ πω τόνδε κομπάζεις λόγον.
εἰπεῖν γε μέντοι δεῖ σʼ ὅπως κατέκτανες.
λέγω· ξιφουλκῷ χειρὶ πρὸς δέρην τεμών.
πρὸς τοῦ δʼ ἐπείσθης καὶ τίνος βουλεύμασιν;
τοῖς τοῦδε θεσφάτοισι· μαρτυρεῖ δέ μοι.
595
ὁ μάντις ἐξηγεῖτό σοι μητροκτονεῖν;
καὶ δεῦρό γʼ ἀεὶ τὴν τύχην οὐ μέμφομαι.
ἀλλʼ εἴ σε μάρψει ψῆφος, ἄλλʼ ἐρεῖς τάχα.
πέποιθʼ. ἀρωγὰς δʼ ἐκ τάφου πέμψει πατήρ.
νεκροῖσί νυν πέπισθι μητέρα κτανών.
600
δυοῖν γὰρ εἶχε προσβολὰς μιασμάτοιν.
πῶς δή; δίδαξον τοὺς δικάζοντας τάδε.
ἀνδροκτονοῦσα πατέρʼ ἐμὸν κατέκτανεν.
τοιγὰρ σὺ μὲν ζῇς, ἡ δʼ ἐλευθέρα φόνῳ.
τί δʼ οὐκ ἐκείνην ζῶσαν ἤλαυνες φυγῇ;
605
οὐκ ἦν ὅμαιμος φωτὸς ὃν κατέκτανεν.
ἐγὼ δὲ μητρὸς τῆς ἐμῆς ἐν αἵματι;
πῶς γάρ σʼ ἔθρεψʼ ἂν ἐντός, ὦ μιαιφόνε,
ζώνης; ἀπεύχῃ μητρὸς αἷμα φίλτατον;
ἤδη σὺ μαρτύρησον· ἐξηγοῦ δέ μοι,
610
Ἄπολλον, εἴ σφε σὺν δίκῃ κατέκτανον.
δρᾶσαι γὰρ ὥσπερ ἐστὶν οὐκ ἀρνούμεθα.
ἀλλʼ εἰ δίκαιον εἴτε μὴ τῇ σῇ φρενὶ
δοκεῖ τόδʼ αἷμα, κρῖνον, ὡς τούτοις φράσω.
λέξω πρὸς ὑμᾶς τόνδʼ Ἀθηναίας μέγαν
615
θεσμὸν δικαίως, — μάντις ὢν δʼ οὐ ψεύσομαι.
οὐπώποτʼ εἶπον μαντικοῖσιν ἐν θρόνοις,
οὐκ ἀνδρός, οὐ γυναικός, οὐ πόλεως πέρι,
ὃ μὴ κελεύσαι Ζεὺς Ὀλυμπίων πατήρ.
τὸ μὲν δίκαιον τοῦθʼ ὅσον σθένει μαθεῖν,
620
βουλῇ πιφαύσκω δʼ ὔμμʼ ἐπισπέσθαι πατρός·
ὅρκος γὰρ οὔτι Ζηνὸς ἰσχύει πλέον.
Ζεύς, ὡς λέγεις σύ, τόνδε χρησμὸν ὤπασε,
φράζειν Ὀρέστῃ τῷδε, τὸν πατρὸς φόνον
πράξαντα μητρὸς μηδαμοῦ τιμὰς νέμειν;
625
οὐ γάρ τι ταὐτὸν ἄνδρα γενναῖον θανεῖν
διοσδότοις σκήπτροισι τιμαλφούμενον,
καὶ ταῦτα πρὸς γυναικός, οὔ τι θουρίοις
τόξοις ἑκηβόλοισιν, ὥστʼ Ἀμαζόνος,
ἀλλʼ ὡς ἀκούσῃ, Παλλὰς οἵ τʼ ἐφήμενοι
630
ψήφῳ διαιρεῖν τοῦδε πράγματος πέρι.
ἀπὸ στρατείας γάρ νιν ἠμποληκότα
τὰ πλεῖστʼ ἄμεινον εὔφροσιν δεδεγμένη,
δροίτῃ περῶντι λουτρὰ κἀπὶ τέρματι
φᾶρος περεσκήνωσεν, ἐν δʼ ἀτέρμονι
635
κόπτει πεδήσασʼ ἄνδρα δαιδάλῳ πέπλῳ.
ἀνδρὸς μὲν ὑμῖν οὗτος εἴρηται μόρος
τοῦ παντοσέμνου, τοῦ στρατηλάτου νεῶν.
ταύτην τοιαύτην εἶπον, ὡς δηχθῇ λεώς,
ὅσπερ τέτακται τήνδε κυρῶσαι δίκην.
640
πατρὸς προτιμᾷ Ζεὺς μόρον τῷ σῷ λόγῳ·
αὐτὸς δʼ ἔδησε πατέρα πρεσβύτην Κρόνον.
πῶς ταῦτα τούτοις οὐκ ἐναντίως λέγεις;
ὑμᾶς δʼ ἀκούειν ταῦτʼ ἐγὼ μαρτύρομαι.
ὦ παντομισῆ κνώδαλα, στύγη θεῶν,
645
πέδας μὲν ἂν λύσειεν, ἔστι τοῦδʼ ἄκος
καὶ κάρτα πολλὴ μηχανὴ λυτήριος·
ἀνδρὸς δʼ ἐπειδὰν αἷμʼ ἀνασπάσῃ κόνις
ἅπαξ θανόντος, οὔτις ἔστʼ ἀνάστασις.
τούτων ἐπῳδὰς οὐκ ἐποίησεν πατὴρ
650
οὑ μός, τὰ δʼ ἄλλα πάντʼ ἄνω τε καὶ κάτω
στρέφων τίθησιν οὐδὲν ἀσθμαίνων μένει.
πῶς γὰρ τὸ φεύγειν τοῦδʼ ὑπερδικεῖς ὅρα·
τὸ μητρὸς αἷμʼ ὅμαιμον ἐκχέας πέδοι
ἔπειτʼ ἐν Ἄργει δώματʼ οἰκήσει πατρός;
655
ποίοισι βωμοῖς χρώμενος τοῖς δημίοις;
ποία δὲ χέρνιψ φρατέρων προσδέξεται;
καὶ τοῦτο λέξω, καὶ μάθʼ ὡς ὀρθῶς ἐρῶ.
οὔκ ἔστι μήτηρ ἡ κεκλημένου τέκνου
τοκεύς, τροφὸς δὲ κύματος νεοσπόρου.
660
τίκτει δʼ ὁ θρῴσκων, ἡ δʼ ἅπερ ξένῳ ξένη
ἔσωσεν ἔρνος, οἷσι μὴ βλάψῃ θεός.
τεκμήριον δὲ τοῦδέ σοι δείξω λόγου.
πατὴρ μὲν ἂν γένοιτʼ ἄνευ μητρός· πέλας
μάρτυς πάρεστι παῖς Ὀλυμπίου Διός,
665
οὐδʼ ἐν σκότοισι νηδύος τεθραμμένη,
ἀλλʼ οἷον ἔρνος οὔτις ἂν τέκοι θεός.
ἐγὼ δέ, Παλλάς, τ ἄλλα θʼ ὡς ἐπίσταμαι,
τὸ σὸν πόλισμα καὶ στρατὸν τεύξω μέγαν,
καὶ τόνδʼ ἔπεμψα σῶν δόμων ἐφέστιον,
670
ὅπως γένοιτο πιστὸς εἰς τὸ πᾶν χρόνου
καὶ τόνδʼ ἐπικτήσαιο σύμμαχον, θεά,
καὶ τοὺς ἔπειτα, καὶ τάδʼ αἰανῶς μένοι
στέργειν τὰ πιστὰ τῶνδε τοὺς ἐπισπόρους.
ἤδη κελεύω τούσδʼ ἀπὸ γνώμης φέρειν
675
ψῆφον δικαίαν, ὡς ἅλις λελεγμένων;
ἡμῖν μὲν ἤδη πᾶν τετόξευται βέλος.
μένω δʼ ἀκοῦσαι πῶς ἀγὼν κριθήσεται.
τί γάρ; πρὸς ὑμῶν πῶς τιθεῖσʼ, ἄμομφος ὦ;
ἠκούσαθʼ ὧν ἠκούσατʼ, ἐν δὲ καρδίᾳ
680
ψῆφον φέροντες ὅρκον αἰδεῖσθε, ξένοι.
κλύοιτʼ ἂν ἤδη θεσμόν, Ἀττικὸς λεώς,
πρώτας δίκας κρίνοντες αἵματος χυτοῦ.
ἔσται δὲ καὶ τὸ λοιπὸν Αἰγέως στρατῷ
αἰεὶ δικαστῶν τοῦτο βουλευτήριον.
685
πάγον δʼ Ἄρειον τόνδʼ, Ἀμαζόνων ἕδραν
σκηνάς θʼ, ὅτʼ ἦλθον Θησέως κατὰ φθόνον
στρατηλατοῦσαι, καὶ πόλιν νεόπτολιν
τήνδʼ ὑψίπυργον ἀντεπύργωσαν τότε,
Ἄρει δʼ ἔθυον, ἔνθεν ἔστʼ ἐπώνυμος
690
πέτρα, πάγος τʼ Ἄρειος· ἐν δὲ τῷ σέβας
ἀστῶν φόβος τε ξυγγενὴς τὸ μὴ ἀδικεῖν
σχήσει τό τʼ ἦμαρ καὶ κατʼ εὐφρόνην ὁμῶς,
αὐτῶν πολιτῶν μὴ ʼπιχραινόντων νόμους
κακαῖς ἐπιρροαῖσι· βορβόρῳ δʼ ὕδωρ
695
λαμπρὸν μιαίνων οὔποθʼ εὑρήσεις ποτόν.
τὸ μήτʼ ἄναρχον μήτε δεσποτούμενον
ἀστοῖς περιστέλλουσι βουλεύω σέβειν,
καὶ μὴ τὸ δεινὸν πᾶν πόλεως ἔξω βαλεῖν.
τίς γὰρ δεδοικὼς μηδὲν ἔνδικος βροτῶν;
700
τοιόνδε τοι ταρβοῦντες ἐνδίκως σέβας
ἔρυμά τε χώρας καὶ πόλεως σωτήριον
ἔχοιτʼ ἄν, οἷον οὔτις ἀνθρώπων ἔχει,
οὔτʼ ἐν Σκύθῃσιν οὔτε Πέλοπος ἐν τόποις.
κερδῶν ἄθικτον τοῦτο βουλευτήριον,
705
αἰδοῖον, ὀξύθυμον, εὑδόντων ὕπερ
ἐγρηγορὸς φρούρημα γῆς καθίσταμαι.
ταύτην μὲν ἐξέτεινʼ ἐμοῖς παραίνεσιν
ἀστοῖσιν εἰς τὸ λοιπόν· ὀρθοῦσθαι δὲ χρὴ
καὶ ψῆφον αἴρειν καὶ διαγνῶναι δίκην
710
αἰδουμένους τὸν ὅρκον. εἴρηται λόγος.
καὶ μὴν βαρεῖαν τήνδʼ ὁμιλίαν χθονὸς
ξύμβουλός εἰμι μηδαμῶς ἀτιμάσαι.
κἄγωγε χρησμοὺς τοὺς ἐμούς τε καὶ Διὸς
ταρβεῖν κελεύω μηδʼ ἀκαρπώτους κτίσαι.
715
ἀλλʼ αἱματηρὰ πράγματʼ οὐ λαχὼν σέβεις,
μαντεῖα δʼ οὐκέθʼ ἁγνὰ μαντεύσῃ νέμων.
ἦ καὶ πατήρ τι σφάλλεται βουλευμάτων
πρωτοκτόνοισι προστροπαῖς Ἰξίονος;
λέγεις· ἐγὼ δὲ μὴ τυχοῦσα τῆς δίκης
720
βαρεῖα χώρᾳ τῇδʼ ὁμιλήσω πάλιν.
ἀλλʼ ἔν τε τοῖς νέοισι καὶ παλαιτέροις
θεοῖς ἄτιμος εἶ σύ· νικήσω δʼ ἐγώ.
τοιαῦτʼ ἔδρασας καὶ Φέρητος ἐν δόμοις·
Μοίρας ἔπεισας ἀφθίτους θεῖναι βροτούς.
725
οὔκουν δίκαιον τὸν σέβοντʼ εὐεργετεῖν,
ἄλλως τε πάντως χ ὤτε δεόμενος τύχοι;
σύ τοι παλαιὰς διανομὰς καταφθίσας
οἴνῳ παρηπάτησας ἀρχαίας θεάς.
σύ τοι τάχʼ οὐκ ἔχουσα τῆς δίκης τέλος
730
ἐμῇ τὸν ἰὸν οὐδὲν ἐχθροῖσιν βαρύν.
ἐπεὶ καθιππάζῃ με πρεσβῦτιν νέος,
δίκης γενέσθαι τῆσδʼ ἐπήκοος μένω,
ὡς ἀμφίβουλος οὖσα θυμοῦσθαι πόλει.
ἐμὸν τόδʼ ἔργον, λοισθίαν κρῖναι δίκην.
735
ψῆφον δʼ Ὀρέστῃ τήνδʼ ἐγὼ προσθήσομαι.
μήτηρ γὰρ οὔτις ἐστὶν ἥ μʼ ἐγείνατο,
τὸ δʼ ἄρσεν αἰνῶ πάντα, πλὴν γάμου τυχεῖν,
ἅπαντι θυμῷ, κάρτα δʼ εἰμὶ τοῦ πατρός.
οὕτω γυναικὸς οὐ προτιμήσω μόρον
740
ἄνδρα κτανούσης δωμάτων ἐπίσκοπον.
νικᾷ δʼ Ὀρέστης, κἂν ἰσόψηφος κριθῇ.
ἐκβάλλεθʼ ὡς τάχιστα τευχέων πάλους,
ὅσοις δικαστῶν τοῦτʼ ἐπέσταλται τέλος.
ὦ Φοῖβʼ Ἄπολλον, πῶς ἀγὼν κριθήσεται;
745
ὦ Νὺξ μέλαινα μῆτερ, ἆρʼ ὁρᾷς τάδε;
νῦν ἀγχόνης μοι τέρματʼ, ἢ φάος βλέπειν.
ἡμῖν γὰρ ἔρρειν, ἢ πρόσω τιμὰς νέμειν.
πεμπάζετʼ ὀρθῶς ἐκβολὰς ψήφων, ξένοι,
τὸ μὴ ʼδικεῖν σέβοντες ἐν διαιρέσει.
750
γνώμης δʼ ἀπούσης πῆμα γίγνεται μέγα,
βαλοῦσά τʼ οἶκον ψῆφος ὤρθωσεν μία.
ἀνὴρ ὅδʼ ἐκπέφευγεν αἵματος δίκην·
ἴσον γάρ ἐστι τἀρίθμημα τῶν πάλων.
ὦ Παλλάς, ὦ σώσασα τοὺς ἐμοὺς δόμους.
755
γαίας πατρῴας ἐστερημένον σύ τοι
κατῴκισάς με· καί τις Ἑλλήνων ἐρεῖ,
Ἀργεῖος ἁ νὴρ αὖθις ἔν τε χρήμασιν
οἰκεῖ πατρῴοις, Παλλάδος καὶ Λοξίου
ἕκατι, καὶ τοῦ πάντα κραίνοντος τρίτου
760
σωτῆρος, ὃς πατρῷον αἰδεσθεὶς μόρον
σῴζει με, μητρὸς τάσδε συνδίκους ὁρῶν.
ἐγὼ δὲ χώρᾳ τῇδε καὶ τῷ σῷ στρατῷ
τὸ λοιπὸν εἰς ἅπαντα πλειστήρη χρόνον
ὁρκωμοτήσας νῦν ἄπειμι πρὸς δόμους,
765
μήτοι τινʼ ἄνδρα δεῦρο πρυμνήτην χθονὸς
ἐλθόντʼ ἐποίσειν εὖ κεκασμένον δόρυ.
αὐτοὶ γὰρ ἡμεῖς ὄντες ἐν τάφοις τότε
τοῖς τἀμὰ παρβαίνουσι νῦν ὁρκώματα
ἀμηχάνοισι πράξομεν δυσπραξίαις,
770
ὁδοὺς ἀθύμους καὶ παρόρνιθας πόρους
τιθέντες, ὡς αὐτοῖσι μεταμέλῃ πόνος·
ὀρθουμένων δέ, καὶ πόλιν τὴν Παλλάδος
τιμῶσιν αἰεὶ τήνδε συμμάχῳ δορί,
αὐτοῖσιν ἡμεῖς ἐσμεν εὐμενέστεροι.
775
καὶ χαῖρε, καὶ σὺ καὶ πολισσοῦχος λεώς·
πάλαισμʼ ἄφυκτον τοῖς ἐναντίοις ἔχοις,
σωτήριόν τε καὶ δορὸς νικηφόρον.
ἰὼ θεοὶ νεώτεροι, παλαιοὺς νόμους
καθιππάσασθε κἀκ χερῶν εἵλεσθέ μου.
780
ἐγὼ δʼ ἄτιμος ἁ τάλαινα βαρύκοτος
ἐν γᾷ τᾷδε, φεῦ,
ἰὸν ἰὸν ἀντιπενθῆ
μεθεῖσα καρδίας, σταλαγμὸν χθονὶ
ἄφορον· ἐκ δὲ τοῦ
785
λειχὴν ἄφυλλος, ἄτεκνος,
ἰὼ δίκα, πέδον ἐπισύμενος
βροτοφθόρους κηλῖδας ἐν χώρᾳ βαλεῖ.
στενάζω· τί ῥέξω;
γελῶμαι πολίταις.
790
δύσοισθʼ ἅπαθον.
ἰὼ μεγάλα τοὶ κόραι δυστυχεῖς
Νυκτὸς ἀτιμοπενθεῖς.
ἐμοὶ πίθεσθε μὴ βαρυστόνως φέρειν.
795
οὐ γὰρ νενίκησθʼ, ἀλλʼ ἰσόψηφος δίκη
ἐξῆλθʼ ἀληθῶς, οὐκ ἀτιμίᾳ σέθεν·
ἀλλʼ ἐκ Διὸς γὰρ λαμπρὰ μαρτύρια παρῆν,
αὐτός θʼ ὁ χρήσας αὐτὸς ἦν ὁ μαρτυρῶν,
ὡς ταῦτʼ Ὀρέστην δρῶντα μὴ βλάβας ἔχειν.
800
ὑμεῖς δὲ μὴ θυμοῦσθε μηδὲ τῇδε γῇ
βαρὺν κότον σκήψητε, μηδʼ ἀκαρπίαν
τεύξητʼ, ἀφεῖσαι δαιμόνων σταλάγματα,
βρωτῆρας αἰχμὰς σπερμάτων ἀνημέρους.
ἐγὼ γὰρ ὑμῖν πανδίκως ὑπίσχομαι
805
ἕδρας τε καὶ κευθμῶνας ἐνδίκου χθονὸς
λιπαροθρόνοισιν ἡμένας ἐπʼ ἐσχάραις
ἕξειν ὑπʼ ἀστῶν τῶνδε τιμαλφουμένας.
ἰὼ θεοὶ νεώτεροι, παλαιοὺς νόμους
καθιππάσασθε κἀκ χερῶν εἵλεσθέ μου.
810
ἐγὼ δʼ ἄτιμος ἁ τάλαινα βαρύκοτος
ἐν γᾷ τᾷδε, φεῦ,
ἰὸν ἰὸν ἀντιπενθῆ
μεθεῖσα καρδίας, σταλαγμὸν χθονὶ
ἄφορον· ἐκ δὲ τοῦ
815
λειχὴν ἄφυλλος, ἄτεκνος,
ἰὼ δίκα, πέδον ἐπισύμενος
βροτοφθόρους κηλῖδας ἐν χώρᾳ βαλεῖ.
στενάζω· τί ῥέξω;
γελῶμαι πολίταις·
820
δύσοισθʼ ἅπαθον.
ἰὼ μεγάλα τοι κόραι δυστυχεῖς
Νυκτὸς ἀτιμοπενθεῖς.
οὐκ ἔστʼ ἄτιμοι, μηδʼ ὑπερθύμως ἄγαν
825
θεαὶ βροτῶν κτίσητε δύσκηλον χθόνα.
κἀ γὼ πέποιθα Ζηνί, καὶ τί δεῖ λέγειν;
καὶ κλῇδας οἶδα δώματος μόνη θεῶν,
ἐν ᾧ κεραυνός ἐστιν ἐσφραγισμένος·
ἀλλʼ οὐδὲν αὐτοῦ δεῖ· σὺ δʼ εὐπιθὴς ἐμοὶ
830
γλώσσης ματαίας μὴ ʼκβάλῃς ἔπη χθονί,
καρπὸν φέροντα πάντα μὴ πράσσειν καλῶς
κοίμα κελαινοῦ κύματος πικρὸν μένος
ὡς σεμνότιμος καὶ ξυνοικήτωρ ἐμοί·
πολλῆς δὲ χώρας τῆσδʼ ἔτʼ ἀκροθίνια
835
θύη πρὸ παίδων καὶ γαμηλίου τέλους
ἔχουσʼ ἐς αἰεὶ τόνδʼ ἐπαινέσεις λόγον.
ἐμὲ παθεῖν τάδε, φεῦ,
ἐμὲ παλαιόφρονα κατά τε γᾶς οἰκεῖν,
φεῦ, ἀτίετον μύσος.
840
πνέω τοι μένος ἅπαντά τε κότον.
οἶ οἶ δᾶ, φεῦ.
τίς μʼ ὑποδύεται, τίς ὀδύνα πλευράς;
θυμὸν ἄιε, μᾶτερ
845
Νύξ· ἀπὸ γάρ με τι –
μᾶν δαναιᾶν θεῶν
δυσπάλαμοι παρʼ οὐδὲν ἦραν δόλοι.
ὀργὰς ξυνοίσω σοι· γεραιτέρα γὰρ εἶ.
καὶ τῷ μὲν εἶ σὺ κάρτʼ ἐμοῦ σοφωτέρα·
850
φρονεῖν δὲ κἀμοὶ Ζεὺς ἔδωκεν οὐ κακῶς.
ὑμεῖς δʼ ἐς ἀλλόφυλον ἐλθοῦσαι χθόνα
γῆς τῆσδʼ ἐρασθήσεσθε· προυννέπω τάδε.
οὑπιρρέων γὰρ τιμιώτερος χρόνος
ἔσται πολίταις τοῖσδε. καὶ σὺ τιμίαν
855
ἕδραν ἔχουσα πρὸς δόμοις Ἐρεχθέως
τεύξῃ παρʼ ἀνδρῶν καὶ γυναικείων στόλων,
ὅσων παρʼ ἄλλων οὔποτʼ ἂν σχέθοις βροτῶν.
σὺ δʼ ἐν τόποισι τοῖς ἐμοῖσι μὴ βάλῃς
μήθʼ αἱματηρὰς θηγάνας, σπλάγχνων βλάβας
860
νέων, ἀοίνοις ἐμμανεῖς θυμώμασιν,
μήτʼ, ἐξελοῦσʼ ὡς καρδίαν ἀλεκτόρων,
ἐν τοῖς ἐμοῖς ἀστοῖσιν ἱδρύσῃς Ἄρη
ἐμφύλιόν τε καὶ πρὸς ἀλλήλους θρασύν.
θυραῖος ἔστω πόλεμος, οὐ μόλις παρών,
865
ἐν ᾧ τις ἔσται δεινὸς εὐκλείας ἔρως·
ἐνοικίου δʼ ὄρνιθος οὐ λέγω μάχην
τοιαῦθʼ ἑλέσθαι σοι πάρεστιν ἐξ ἐμοῦ,
εὖ δρῶσαν, εὖ πάσχουσαν, εὖ τιμωμένην
χώρας μετασχεῖν τῆσδε θεοφιλεστάτης.
870
ἐμὲ παθεῖν τάδε, φεῦ,
ἐμὲ παλαιόφρονα κατά τε γᾶς οἰκεῖν,
φεῦ, ἀτίετον μύσος.
πνέω τοι μένος ἅπαντά τε κότον.
οἶ οἶ δᾶ, φεῦ.
875
τίς μʼ ὑποδύεται, τίς ὀδύνα πλευράς;
θυμὸν ἄιε, μᾶτερ
Νύξ· ἀπὸ γάρ με τι –
μᾶν δαναιᾶν θεῶν
880
δυσπάλαμοι παρʼ οὐδὲν ἦραν δόλοι.
οὔτοι καμοῦμαί σοι λέγουσα τἀγαθά,
ὡς μήποτʼ εἴπῃς πρὸς νεωτέρας ἐμοῦ
θεὸς παλαιὰ καὶ πολισσούχων βροτῶν
ἄτιμος ἔρρειν τοῦδʼ ἀπόξενος πέδου.
885
ἀλλʼ εἰ μὲν ἁγνόν ἐστί σοι Πειθοῦς σέβας;
γλώσσης ἐμῆς μείλιγμα καὶ θελκτήριον,
σὺ δʼ οὖν μένοις ἄν· εἰ δὲ μὴ θέλεις μένειν,
οὔ τἂν δικαίως τῇδʼ ἐπιρρέποις πόλει
μῆνίν τινʼ ἢ κότον τινʼ ἢ βλάβην στρατῷ.
890
ἔξεστι γάρ σοι τῆσδε γαμόρῳ χθονὸς
εἶναι δικαίως ἐς τὸ πᾶν τιμωμένῃ.
ἄνασσʼ Ἀθάνα, τίνα με φὴς ἔχειν ἕδραν;
πάσης ἀπήμονʼ οἰζύος· δέχου δὲ σύ.
καὶ δὴ δέδεγμαι· τίς δέ μοι τιμὴ μένει;
895
ὡς μή τινʼ οἶκον εὐθενεῖν ἄνευ σέθεν.
σὺ τοῦτο πράξεις, ὥστε με σθένειν τόσον;
τῷ γὰρ σέβοντι συμφορὰς ὀρθώσομεν.
καί μοι πρόπαντος ἐγγύην θήσῃ χρόνου;
ἔξεστι γάρ μοι μὴ λέγειν ἃ μὴ τελῶ.
900
θέλξειν μʼ ἔοικας καὶ μεθίσταμαι κότου.
τοιγὰρ κατὰ χθόνʼ οὖσʼ ἐπικτήσῃ φίλους.
τί οὖν μʼ ἄνωγας τῇδʼ ἐφυμνῆσαι χθονί;
ὁποῖα νίκης μὴ κακῆς ἐπίσκοπα,
καὶ ταῦτα γῆθεν ἔκ τε ποντίας δρόσου
905
ἐξ οὐρανοῦ τε· κἀνέμων ἀήματα
εὐηλίως πνέοντʼ ἐπιστείχειν χθόνα·
καρπόν τε γαίας καὶ βοτῶν ἐπίρρυτον
ἀστοῖσιν εὐθενοῦντα μὴ κάμνειν χρόνῳ,
καὶ τῶν βροτείων σπερμάτων σωτηρίαν.
910
τῶν εὐσεβούντων δʼ ἐκφορωτέρα πέλοις.
στέργω γάρ, ἀνδρὸς φιτυποίμενος δίκην,
τὸ τῶν δικαίων τῶνδʼ ἀπένθητον γένος.
τοιαῦτα σοὔ στι. τῶν ἀρειφάτων δʼ ἐγὼ
πρεπτῶν ἀγώνων οὐκ ἀνέξομαι τὸ μὴ οὐ
915
τήνδʼ ἀστύνικον ἐν βροτοῖς τιμᾶν πόλιν.
δέξομαι Παλλάδος ξυνοικίαν,
οὐδʼ ἀτιμάσω πόλιν,
τὰν καὶ Ζεὺς ὁ παγκρατὴς Ἄρης τε
φρούριον θεῶν νέμει,
920
ῥυσίβωμον Ἑλλάνων ἄγαλμα δαιμόνων·
ᾇτʼ ἐγὼ κατεύχομαι
θεσπίσασα πρευμενῶς
ἐπισσύτους βίου τύχας ὀνησίμους
925
γαίας ἐξαμβρῦσαι
φαιδρὸν ἁλίου σέλας.
τάδʼ ἐγὼ προφρόνως τοῖσδε πολίταις
πράσσω, μεγάλας καὶ δυσαρέστους
δαίμονας αὐτοῦ κατανασσαμένη.
930
πάντα γὰρ αὗται τὰ κατʼ ἀνθρώπους
ἔλαχον διέπειν.
ὁ δὲ μὴ κύρσας βαρεῶν τούτων
οὐκ οἶδεν ὅθεν πληγαὶ βιότου.
τὰ γὰρ ἐκ προτέρων ἀπλακήματά νιν
935
πρὸς τάσδʼ ἀπάγει, σιγῶν δʼ ὄλεθρος
καὶ μέγα φωνοῦντʼ
ἐχθραῖς ὀργαῖς ἀμαθύνει.
δενδροπήμων δὲ μὴ πνέοι βλάβα,
τὰν ἐμὰν χάριν λέγω·
940
φλογμός τʼ ὀμματοστερὴς φυτῶν, τὸ
μὴ περᾶν ὅρον τόπων,
μηδʼ ἄκαρπος αἰανὴς ἐφερπέτω νόσος,
μῆλά τʼ εὐθενοῦντα γᾶ
945
ξὺν διπλοῖσιν ἐμβρύοις
τρέφοι χρόνῳ τεταγμένῳ· γόνος δʼ
πλουτόχθων ἑρμαίαν
δαιμόνων δόσιν τίοι.
ἦ τάδʼ ἀκούετε, πόλεως φρούριον,
950
οἷʼ ἐπικραίνει; μέγα γὰρ δύναται
πότνιʼ Ἐρινὺς παρά τʼ ἀθανάτοις
τοῖς θʼ ὑπὸ γαῖαν, περί τʼ ἀνθρώπων
φανερῶς τελέως διαπράσσουσιν,
τοῖς μὲν ἀοιδάς, τοῖς δʼ αὖ δακρύων
955
βίον ἀμβλωπὸν παρέχουσαι.
ἀνδροκμῆτας δʼ ἀώρ –
ους ἀπεννέπω τύχας,
νεανίδων τʼ ἐπηράτων
ἀνδροτυχεῖς βιότους
960
δότε, κύριʼ ἔχοντες,
θεαί τʼ ὦ Μοῖραι
ματροκασιγνῆται,
δαίμονες ὀρθονόμοι,
παντὶ δόμῳ μετάκοινοι,
965
παντὶ χρόνῳ δʼ ἐπιβριθεῖς
ἐνδίκοις ὁμιλίαις,
πάντᾳ τιμιώταται θεῶν.
τάδε τοι χώρᾳ τἠμῇ προφρόνως
ἐπικραινομένων
970
γάνυμαι· στέργω δʼ ὄμματα Πειθοῦς,
ὅτι μοι γλῶσσαν καὶ στόμʼ ἐπωπᾷ
πρὸς τάσδʼ ἀγρίως ἀπανηναμένας·
ἀλλʼ ἐκράτησε Ζεὺς ἀγοραῖος·
νικᾷ δʼ ἀγαθῶν
975
ἔρις ἡμετέρα διὰ παντός.
τὰν δʼ ἄπληστον κακῶν
μήποτʼ ἐν πόλει στάσιν
τᾷδʼ ἐπεύχομαι βρέμειν.
μηδὲ πιοῦσα κόνις
980
μέλαν αἷμα πολιτᾶν
διʼ ὀργὰν ποινᾶς
ἀντιφόνους ἄτας
ἁρπαλίσαι πόλεως.
χάρματα δʼ ἀντιδιδοῖεν
985
κοινοφιλεῖ διανοίᾳ,
καὶ στυγεῖν μιᾷ φρενί·
πολλῶν γὰρ τόδʼ ἐν βροτοῖς ἄκος.
ἆρα φρονοῦσιν γλώσσης ἀγαθῆς
ὁδὸν εὑρίσκειν;
990
ἐκ τῶν φοβερῶν τῶνδε προσώπων
μέγα κέρδος ὁρῶ τοῖσδε πολίταις·
τάσδε γὰρ εὔφρονας εὔφρονες αἰεὶ
μέγα τιμῶντες καὶ γῆν καὶ πόλιν
ὀρθοδίκαιον
995
πρέψετε πάντως διάγοντες.
χαίρετε χαίρετʼ ἐν αἰσιμίαισι πλούτου.
χαίρετʼ ἀστικὸς λεώς,
ἴκταρ ἥμενοι Διός,
παρθένου φίλας φίλοι
1000
σωφρονοῦντες ἐν χρόνῳ.
Παλλάδος δʼ ὑπὸ πτεροῖς
ὄντας ἅζεται πατήρ.
χαίρετε χὐμεῖς· προτέραν δʼ ἐμὲ χρὴ
στείχειν θαλάμους ἀποδείξουσαν
1005
πρὸς φῶς ἱερὸν τῶνδε προπομπῶν.
ἴτε καὶ σφαγίων τῶνδʼ ὑπὸ σεμνῶν
κατὰ γῆς σύμεναι τὸ μὲν ἀτηρὸν
χώρας κατέχειν, τὸ δὲ κερδαλέον
πέμπειν πόλεως ἐπὶ νίκῃ.
1010
ὑμεῖς δʼ ἡγεῖσθε, πολισσοῦχοι
παῖδες Κραναοῦ, ταῖσδε μετοίκοις.
εἴη δʼ ἀγαθῶν
ἀγαθὴ διάνοια πολίταις.
χαίρετε, χαίρετε δʼ αὖθις, ἐπανδιπλάζω,
1015
πάντες οἱ κατὰ πτόλιν,
δαίμονές τε καὶ βροτοί,
Παλλάδος πόλιν νέμον –
τες· μετοικίαν δʼ ἐμὴν
εὖ σέβοντες οὔτι μέμ –
1020
ψεσθε συμφορὰς βίου.
αἰνῶ τε μύθους τῶνδε τῶν κατευγμάτων
πέμψω τε φέγγει λαμπάδων σελασφόρων
εἰς τοὺς ἔνερθε καὶ κατὰ χθονὸς τόπους
ξὺν προσπόλοισιν, αἵτε φρουροῦσιν βρέτας
1025
τοὐμὸν δικαίως. ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς
Θησῇδος ἐξίκοιτʼ ἂν εὐκλεὴς λόχος
παίδων, γυναικῶν, καὶ στόλος πρεσβυτίδων.
φοινικοβάπτοις ἐνδυτοῖς ἐσθήμασι
τιμᾶτε, καὶ τὸ φέγγος ὁρμάσθω πυρός,
1030
ὅπως ἂν εὔφρων ἥδʼ ὁμιλία χθονὸς
τὸ λοιπὸν εὐάνδροισι συμφοραῖς πρέπῃ.
βᾶτε δόμῳ, μεγάλαι φιλότιμοι
Νυκτὸς παῖδες ἄπαιδες, ὑπʼ εὔφρονι πομπᾷ,
1035
εὐφαμεῖτε δέ, χωρῖται,
γᾶς ὑπὸ κεύθεσιν ὠγυγίοισιν,
καὶ τιμαῖς καὶ θυσίαις περίσεπτα τυχοῦσαι,
εὐφαμεῖτε δὲ πανδαμεί.
1040
ἵλαοι δὲ καὶ σύμφρονες γᾷ
δεῦρʼ ἴτε, σεμναί, ξὺν πυριδάπτῳ
λαμπάδι τερπόμεναι καθʼ ὁδόν.
ὀλολύξατε νῦν ἐπὶ μολπαῖς.
σπονδαὶ δʼ ἐς τὸ πᾶν ἐκ μετοίκων
1045
Παλλάδος ἀστοῖς. Ζεὺς ὁ πανόπτας
οὕτω Μοῖρά τε συγκατέβα.
ὀλολύξατε νῦν ἐπὶ μολπαῖς.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Liddell, Scott & Jones (Perseus, CC BY-SA). Morphology: odyCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.