Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Celio Secondo Curione: Epistola ad Henricum Bullingerum

Library › Latin: Letters › Epistola ad Henricum Bullingerum

Celio Secondo Curione, the Italian humanist and religious exile who taught at Basel, answers Bullinger’s worry that a recent letter of admonition might have offended him. Far from it, he writes: the letter showed him Bullinger’s love more clearly than ever, since it belongs to true friendship to admonish freely but not harshly and to accept admonition patiently. He would rather be warned, even rebuked and corrected, by a friend than by an enemy. He did not reply sooner only because he thought it unnecessary. Later he describes the cares and the poverty that force him to toil at paid work day and night at the cost of his health, and says he is writing from his bed, ill with a painful catarrh.

The letter is an attractive example of humanist friendship between the Italian exile and Bullinger, expressed in polished Latin with classical commonplaces such as carrying owls to Athens. It also gives a glimpse of the hard material circumstances of the Italian refugees, even one as learned as Curione, who supported his family by teaching and literary work. Curione later became known as an advocate of religious toleration.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Institut für Schweizerische Reformationsgeschichte, Institut für Computerlinguistik, Universität Zürich. The online edition is based on the cited book…), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Letters
Epistola ad Henricum Bullingerum
Celio Secondo Curione · every word parsed
1
S. D. Quid ais, optime atque amantissime Bullingere, te forsitan offendisse me illa tua epistola? qua tantum abest, ut offenderis me, ut ex ea potius singularem tuum in me amorem et uerius et clarius et certius cognouerim. Scio enim proprium esse uerae amicitiae monere et moneri et alterum libere facere, non aspere, alterum patienter accipere, non repugnanter.
Equidem malim ab amico non modo moneri, sed etiam obiurgari et castigari quam ab inimico. Omitto hic Dauidis Salomonisque ad hoc propositum sententias; noctuas enim Athenas, qui haec ad te. Quare scito me nec offensum fuisse nec caussam, quamobrem offenderer, ullam extitisse. Fuit enim tua epistola uerbis blanda, sententii grauis, admonitione libera, amore iucunda. Quod autem non rescripserim tunc, idcirco factum non est, quod necessarium esse non putaui; cum uero quartam sermonum tuorum Decadae misisti, tot eram districtus ac pene obrutus non modo negotiis, sed etiam curis, ut uix respirare libere possem, quamquam ne nunc quidem sinunt me aemuli quidam quiescere, de quibus, ubi sese magis prodiderint, intelliges. Nec est, quod mali quicquam suspicere: nihil est, nisi quod honori nostro inuidentes et quieti obliterata et sepulta in lucem proferre conantur.
Uerum cum me conscientia consolatur, tum quod eorum et inuidia nota est omnibus bonis et inuidiae caussa. Sed de hac re satis. Haec autem pauca attigi, ut intelligere me non semper mei compotem esse, ut, quae debeo, praestare possim, ita me mihi interdum auferunt curae. Accedit rei familiaris angustia, quae me dies noctesque laboribus mercenariis ita exercet, ut ualetudinis etiam iacturam facere cogar; nam et nunc quoque haec scribens decumbo ex cerebri quadam, quae me saepe cruciat, destillatione. Caue autem, putes me, si minus scribo, minus te amare et colere; nihil enim de mea in te beneuolentia atque obseruantia ullo tempore ulloue casu diminui potest. Facit hoc pietas, facit amor tuus erga me, qui sese ex omni parte ostendit, faciunt merita, quibus a te affectus sum, quae nulla delere potest obliuio. Adolescens hic, quem mihi saepe commendasti, semper mihi fuit commendatissimus et charissimus; ipse testis est.
Sed iam redit ad uos; nescio, quid constituerit. Mihi uisus est semper bonus, sed aliquanto obtusior et ad cultum literarum ineptior. Ita uisum est summo artifici deo, qui has naturas temperauit. Noster Perna isthic apud uos est, qui, ut arbitror, nouum testamentum Italice imprimendum curat; eum tibi commendo ut bonum et simplicem uirum mihique amicissimum.
5
Uale, mi optime frater et patrone, et meo et uxoris et liberorum nomine uxorem, liberos et affines saluta atque una etiam meo nomine optimos et doctissimos fratres. Basileae 4. decembris 1550.
Tuus, qui semper C[aelius] S[ecundus] Curio scripsit.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top