Library › Latin: Biography › Vita Sancti Juliani
Felix, archbishop of Toledo in the 690s, wrote this short life of his predecessor Julian of Toledo (d. 690). It records that Julian was a native of Toledo, baptised and brought up in its principal church, a disciple of Eugenius II, and that he succeeded Quiricus as metropolitan. Felix describes Julian’s close friendship in youth with the deacon Gudila, their shared life of devotion, and his zeal as bishop in maintaining and correcting the order of the Church and composing liturgical pieces. The latter part introduces a list of the books Julian wrote.
The work is the principal early account of Julian, one of the most productive theologians of Visigothic Spain, author of the Prognosticum futuri saeculi and a history of King Wamba. Its catalogue of his writings is especially valuable, since it names works now lost. The life follows the tradition of brief episcopal biographies cultivated at Toledo, where earlier bishops such as Ildefonsus had written notices of their predecessors.
About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 96, Parisiis 1851), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Biography
Vita Sancti Juliani
Felix of Toledo · every word parsed
1
Iulianus discipulus Eugenii secundi, Carthaginis prouinciae metropolitanus, post beatae memoriae Quiricum quarto in loco praeceptorem suum sequens, urbis regiae pontificale culmen adeptus est: cuius uidelicet ciuitatis proprius ciuis exstitit, atque in eiusdem urbis principali ecclesia sacrosancti baptismatis fluentis est lotus, et illic ab ipsis rudimentis infantiae enutritus.
Denique dum ad puerilis formae deuenisset aetatem, sanctae memoriae collegae sui Gudilanis leuitae ita sociali uinculo est innexus, et indiuiduae charitatis unione coniunctus, ut et ambos inuiolabilis charitas unum esse ostenderet, et unitas in ambobus praefixa non duas animas, sed unam his inesse monstraret. Tanta itaque erat inter eos adeptae unanimitatis communio, ut secundum Actuum apostolorum historiam in duobus corporibus unum cor tantum putaretur et anima una: sistebant quippe in consilio prouidi, et in definitione uni, in laudabili operatione concordes: quique diuino afflante Spiritu theoreticae, id est, contemplatiuae quietis, delectati sunt perfrui bono, et monasticae institutionis constringi repagulo.
Sed quia aliter in superni numinis fuit iudicio, eorum est nihilominus frustrata deuotio. Quanquam tamen minime peregissent desiderati itineris cursum , non tamen desierunt a piae deuotionis studio. Et dum sibi mallent tantum prodesse per fugam, coeperunt postmodum proximorum salute uotis gliscentibus niti. Erant enim in subditis docendis operosae uirtutis, in profectu eorum desiderabiles, in seruitute Dei feruentes, in desiderio decoris domus Domini strenui, in seniorum obedientia praesto, atque si fieri posset, ut omnium emolumentorum obtinerent uirtutum, animis feruentioribus studebant. Igitur diuinorum iudiciorum dispensatione, sanctae recordationis Gudila diaconus sexto Idus Septembris funestae mortis euentu, anno octauo Wambanis principis sub digna confessione Dei clausit supremum curriculum; cuius corpusculum in monasterio S. Felicis, quod est Cabensi in uillula dedicatum, dilectissimi socii sui exhibitione honorifice requiescit humatum.
Post eius itaque discessum aliquantula intercapedine temporum, post sanctae memoriae Quiricum idem egregius Iulianus praefatae urbis est unctus primatu, tanto laudis titulo praedicandus, quanto diuersarum uirtutum ope suffultus, suis temporibus mirifice composuit Ecclesiam Dei. Quinimo ut ex quo tempore clarescere coeperit, per hunc textrinum et telam stamine piae relationis pandam. Post decessoris sui obitum diuinae memoriae Hildefonsi, a decimo septimo ferme anno Reccesuinthi principis, necnon et per omne Wambonis imperii tempus usque ad tertium regni gloriosissimi Egicanis regis annum, in leuitici, presbyterii ac pontificatus honore consistens, celebre nomen obtinuit.
5
Fuit enim uir timore Domini plenus, prudentia summus, consilio cautus, discretionis bono praecipuus, eleemosynis nimium deditus, in reuelatione miserorum promptissimus, in suffectu oppressorum deuotus, in interueniendo discretus, in negotiis dirimendis strenuus, in prouidendis iudiciis aequus, in sententia parcus, in uindicatione iustitiae singularis, in disceptatione laudabilis, in oratione iugis, in diuinarum laudum exsolutione mirabilis. Quod si forsan in officiis diuinis quidquam, ut solet, difficultatis occurreret, ad corrigendum facillimus, pro sacris luminibus uehementer admonitus, in defensione omnium Ecclesiarum eximius, in regendis subditis peruigil, in comprimendis superbis erectus, in sustentatione humilium apparatus, debita auctoritate munificus, amplectendae humilitatis bono opimus, ac generaliter uniuersa morum probitate conspicuus, in pietate affluens, ut non esset cui in augustiis constituto non subuenire uellet; ita unius charitatis exuberans, ut non a se boni quidpiam cuique postulanti ex charitate praestare desisteret: sic denique se Deo charum maluit exhibere in omnibus, et praestabilem hominibus cunctis ostendere, ut et illi usquequaque placeret, et hominibus propter Deum, si fieri potest, deuota satisfaceret mente. Tanto nobilium praecedentium uirorum dignis meritis coaequans, quanto ab eis in nullo uirtutum corpore exstitit infimus.
Ecclesiasticos itaque bene habitos ordines in sui regiminis sede sollicitiori cura seruauit; uitiatos utiliter subcorrexit: minus habitos prudenti dispositione instituit, ac de officiis quam plurima dulcifluo sono composuit. At nunc, quoniam sancti Spiritus ubertate repletus, et irrigui fontis affluentia praeditus fulxit, summam librorum eius, quos per eum Deus ad utilitatem Ecclesiae suae deprompsit, istinc lector addisce.
Conscripsit etenim librum Prognosticorum futuri saeculi ad beatae memoriae Idalium episcopum directum, habentem in capite epistolam, quae ipsi est directa, et orationem. Cuius Codicis opus discretum in tribus libris habetur. Ex quibus primus de origine mortis humanae est editus; secundus de animabus defunctorum, quomodo sese habeant ante suorum corporum resurrectionem; tertius de suprema corporum resurrectione. Item librum responsionum ad quem supra directum in defensionem canonum et legum, quibus prohibentur Christiana mancipia dominis infidelibus deseruire.
Item Apologeticum fidei, quod Benedicto Romanae urbis papae directum est. Item aliud Apologeticum de tribus capitulis, de quibus Romanae urbis praesul frustra uisus est dubitasse. Item libellum de remediis blasphemiae cum epistola ad Adrianum abbatem. Item librum de sextae aetatis comprobatione, qui habet in capite orationem et epistolam ad dominum Eruigium regem. Est tamen idem Codex tribus libris distinctus. Nam primus eorum habet Ueteris Testamenti quamplurima documenta, quibus absque aliqua supputatione annorum, Christus Dei Filius non nasciturus, sed iam natus patule declaratur. Secundi uero series libri decurrit per ostensam apostolorum doctrinam, quae dilucide monstrat Christum in plenitudine temporis de Maria Uirgine natum, non in annis a principio mundi collectis. Tertii quoque libri excursus sextam aetatem, in qua Christus natus est, haud dubie adesse ueris documentis ostendit. In quo quinque praeteritae aetates saeculi non in annis, sed praefixo generationum limite, distinguuntur.
Item librum carminum diuersorum, in quo sunt hymni, epitaphia, atque de diuersis causis epigrammata numerosa. Item librum plurimarum epistolarum. Item librum sermonum, in quo est opusculum modicum de uindicatione domus Dei, et eorum qui ad eam confugiunt. Item librum de contrariis, quod Graece Αντικειμενων uoluit titulo adnotari, qui in duobus diuisus est libris: ex quibus primus dissertationes continet Ueteris Testamenti, secundus Noui.
10
Item librum historiae de eo quod Wambae principis tempore Galliis exstitit gestum. Item librum sententiarum, ex decade psalmorum B. Augustini breuiter summatimque collectum. Item excerpta de libris S. Augustini contra Iulianum haereticum collecta. Item libellum de diuinis iudiciis, ex sacris uoluminibus collectum, in cuius principio est epistola ad dominum Eruigium, comitatus sui tempore pro eodem libello directa. Item librum responsionum contra eos qui confugientes ad ecclesiam persequuntur.
Item librum missarum de toto circulo anni, in quatuor partes diuisum; in quibus aliquas uetustatis incuria uitiatas ac semiplenas emendauit atque compleuit, aliquas uero ex toto composuit. Item librum orationum de festiuitatibus, quas Toletana Ecclesia per totum circulum anni est solita celebrare, partim stylo sui ingenii depromptum, partim etiam inolita antiquitate uitiatum, studiose correctum in unum congessit, atque Ecclesiae Dei usibus ob amorem reliquit sanctae religionis.
Praesulatus autem honorem et sacerdotii dignitatem annis decem obtinuit, mense uno, diebus septem. Quique etiam ineuitabilis mortis praeuentus occasu, anno tertio Egicanis principis, pridie Nonas Martii, aera septingentesima uigesima octaua, diem uitae clausit extremum, ac sic in basilica gloriosissimae sanctae Leocadiae uirginis sorte sepulcrali est tumulatus.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.