1
Εἴπω τι τῶν εἰωθότων ὦ δέσποτα,
ἐφʼ οἷς ἀεὶ γελῶσιν οἱ θεώμενοι;
νὴ τὸν Δίʼ ὅ τι Βούλει γε, πλὴν πιέζομαι,
τοῦτο δὲ φύλαξαι· πάνυ γάρ ἐστʼ ἤδη χολή.
τί δαί; τὸ πάνυ γέλοιον εἴπω;
θαρρῶν γε· μόνον ἐκεῖνʼ ὅπως μὴ ʼρεῖς,
μεταβαλλόμενος τἀνάφορον ὅτι χεζητιᾷς.
μηδʼ ὅτι τοσοῦτον ἄχθος ἐπʼ ἐμαυτῷ φέρων,
10
εἰ μὴ καθαιρήσει τις, ἀποπαρδήσομαι;
μὴ δῆθʼ, ἱκετεύω, πλήν γʼ ὅταν μέλλω ʼξεμεῖν.
τί δῆτʼ ἔδει με ταῦτα τὰ σκεύη φέρειν,
εἴπερ ποιήσω μηδὲν ὧνπερ Φρύνιχος
εἴωθε ποιεῖν καὶ Λύκις κἀμειψίας;
μή νυν ποιήσῃς· ὡς ἐγὼ θεώμενος,
ὅταν τι τούτων τῶν σοφισμάτων ἴδω,
πλεῖν ἢ ʼνιαυτῷ πρεσβύτερος ἀπέρχομαι.
ὢ τρισκακοδαίμων ἄρʼ ὁ τράχηλος οὑτοσί,
20
ὅτι θλίβεται μέν, τὸ δὲ γέλοιον οὐκ ἐρεῖ.
εἶτʼ οὐχ ὕβρις ταῦτʼ ἐστὶ καὶ πολλὴ τρυφή,
ὅτʼ ἐγὼ μὲν ὢν Διόνυσος υἱὸς Σταμνίου
αὐτὸς βαδίζω καὶ πονῶ, τοῦτον δʼ ὀχῶ,
ἵνα μὴ ταλαιπωροῖτο μηδʼ ἄχθος φέροι;
25b
πῶς φέρεις γὰρ ὅς γʼ ὀχεῖ;
οὔκουν τὸ Βάρος τοῦθʼ ὃ σὺ φέρεις ὄνος φέρει;
οὐ δῆθʼ ὅ γʼ ἔχω ʼγὼ καὶ φέρω μὰ τὸν Δίʼ οὔ.
πῶς γὰρ φέρεις, ὅς γʼ αὐτὸς ὑφʼ ἑτέρου φέρει;
30
οὐκ οἶδʼ· ὁ δʼ ὦμος οὑτοσὶ πιέζεται.
σὺ δʼ οὖν ἐπειδὴ τὸν ὄνον οὐ φῄς σʼ ὠφελεῖν,
ἐν τῷ μέρει σὺ τὸν ὄνον ἀράμενος φέρε.
οἴμοι κακοδαίμων· τί γὰρ ἐγὼ οὐκ ἐναυμάχουν;
ἦ τἄν σε κωκύειν ἂν ἐκέλευον μακρά.
35
κατάβα πανοῦργε. καὶ γὰρ ἐγγὺς τῆς θύρας
ἤδη βαδίζων εἰμὶ τῆσδʼ, οἷ πρῶτά με
ἔδει τραπέσθαι. παιδίον, παῖ, ἠμί, παῖ.
τίς τὴν θύραν ἐπάταξεν; ὡς κενταυρικῶς
ἐνήλαθʼ ὅστις· εἰπέ μοι τουτὶ τί ἦν;
οὔ τοι μὰ τὴν Δήμητρα δύναμαι μὴ γελᾶν·
καίτοι δάκνω γʼ ἐμαυτόν· ἀλλʼ ὅμως γελῶ.
ὦ δαιμόνιε πρόσελθε· δέομαι γάρ τί σου.
45
ἀλλʼ οὐχ οἷός τʼ εἴμʼ ἀποσοβῆσαι τὸν γέλων
ὁρῶν λεοντῆν ἐπὶ κροκωτῷ κειμένην.
τίς ὁ νοῦς; τί κόθορνος καὶ ῥόπαλον ξυνηλθέτην;
48b
ἐπεβάτευον Κλεισθένει —
49b
καὶ κατεδύσαμέν γε ναῦς
50
τῶν πολεμίων ἢ δώδεκʼ ἢ τρεῖς καὶ δέκα.
καὶ δῆτʼ ἐπὶ τῆς νεὼς ἀναγιγνώσκοντί μοι
τὴν Ἀνδρομέδαν πρὸς ἐμαυτὸν ἐξαίφνης πόθος
τὴν καρδίαν ἐπάταξε πῶς οἴει σφόδρα.
57c
ξυνεγένου τῷ Κλεισθένει;
μὴ σκῶπτέ μʼ ὦδέλφʼ· οὐ γὰρ ἀλλʼ ἔχω κακῶς·
τοιοῦτος ἵμερός με διαλυμαίνεται.
ὅμως γε μέντοι σοι διʼ αἰνιγμῶν ἐρῶ.
ἤδη ποτʼ ἐπεθύμησας ἐξαίφνης ἔτνους;
ἔτνους; βαβαιάξ, μυριάκις γʼ ἐν τῷ βίῳ.
ἆρʼ ἐκδιδάσκω τὸ σαφὲς ἢ ʼτέρᾳ φράσω;
65
μὴ δῆτα περὶ ἔτνους γε· πάνυ γὰρ μανθάνω.
τοιουτοσὶ τοίνυν με δαρδάπτει πόθος
67b
καὶ ταῦτα τοῦ τεθνηκότος;
κοὐδείς γέ μʼ ἂν πείσειεν ἀνθρώπων τὸ μὴ οὐκ
69b
πότερον εἰς Ἅιδου κάτω;
70
καὶ νὴ Δίʼ εἴ τί γʼ ἔστιν ἔτι κατωτέρω.
71b
δέομαι ποιητοῦ δεξιοῦ.
οἱ μὲν γὰρ οὐκέτʼ εἰσίν, οἱ δʼ ὄντες κακοί.
73b
τοῦτο γάρ τοι καὶ μόνον
ἔτʼ ἐστὶ λοιπὸν ἀγαθόν, εἰ καὶ τοῦτʼ ἄρα·
75
οὐ γὰρ σάφʼ οἶδʼ οὐδʼ αὐτὸ τοῦθʼ ὅπως ἔχει.
εἶτʼ οὐχὶ Σοφοκλέα πρότερον Εὐριπίδου
μέλλεις ἀναγαγεῖν, εἴπερ ἐκεῖθεν δεῖ σʼ ἄγειν;
οὐ πρίν γʼ ἂν Ἰοφῶντʼ, ἀπολαβὼν αὐτὸν μόνον,
ἄνευ Σοφοκλέους ὅ τι ποιεῖ κωδωνίσω.
80
κἄλλως ὁ μέν γʼ Εὐριπίδης πανοῦργος ὢν
κἂν ξυναποδρᾶναι δεῦρʼ ἐπιχειρήσειέ μοι·
ὁ δʼ εὔκολος μὲν ἐνθάδʼ εὔκολος δʼ ἐκεῖ.
83b
ἀπολιπών μʼ ἀποίχεται,
ἀγαθὸς ποιητὴς καὶ ποθεινὸς τοῖς φίλοις.
87b
περὶ ἐμοῦ δʼ οὐδεὶς λόγος
ἐπιτριβομένου τὸν ὦμον οὑτωσὶ σφόδρα.
οὔκουν ἕτερʼ ἔστʼ ἐνταῦθα μειρακύλλια
90
τραγῳδίας ποιοῦντα πλεῖν ἢ μύρια,
Εὐριπίδου πλεῖν ἢ σταδίῳ λαλίστερα.
ἐπιφυλλίδες ταῦτʼ ἐστὶ καὶ στωμύλματα,
χελιδόνων μουσεῖα, λωβηταὶ τέχνης,
ἃ φροῦδα θᾶττον, ἢν μόνον χορὸν λάβῃ,
95
ἅπαξ προσουρήσαντα τῇ τραγῳδίᾳ.
γόνιμον δὲ ποιητὴν ἂν οὐχ εὕροις ἔτι
ζητῶν ἄν, ὅστις ῥῆμα γενναῖον λάκοι.
98b
ὡδὶ γόνιμον, ὅστις φθέγξεται
τοιουτονί τι παρακεκινδυνευμένον,
100
αἰθέρα Διὸς δωμάτιον, ἢ χρόνου πόδα,
ἢ φρένα μὲν οὐκ ἐθέλουσαν ὀμόσαι καθʼ ἱερῶν,
γλῶτταν δʼ ἐπιορκήσασαν ἰδίᾳ τῆς φρενός.
103b
μἀλλὰ πλεῖν ἢ μαίνομαι.
ἦ μὴν κόβαλά γʼ ἐστίν, ὡς καὶ σοὶ δοκεῖ.
105
μὴ τὸν ἐμὸν οἴκει νοῦν· ἔχεις γὰρ οἰκίαν.
καὶ μὴν ἀτεχνῶς γε παμπόνηρα φαίνεται.
107b
περὶ ἐμοῦ δʼ οὐδεὶς λόγος.
ἀλλʼ ὧνπερ ἕνεκα τήνδε τὴν σκευὴν ἔχων
ἦλθον κατὰ σὴν μίμησιν, ἵνα μοι τοὺς ξένους
110
τοὺς σοὺς φράσειας, εἰ δεοίμην, οἷσι σὺ
ἐχρῶ τόθʼ, ἡνίκʼ ἐπὶ τὸν Κέρβερον,
τούτους φράσον μοι, λιμένας ἀρτοπώλια
πορνεῖʼ ἀναπαύλας ἐκτροπὰς κρήνας ὁδοὺς
πόλεις διαίτας πανδοκευτρίας, ὅπου
115b
περὶ ἐμοῦ δʼ οὐδεὶς λόγος.
ὦ σχέτλιε τολμήσεις γὰρ ἰέναι καὶ σύ γε;
μηδὲν ἔτι πρὸς ταῦτʼ, ἀλλὰ φράζε τῶν ὁδῶν
ὅπῃ τάχιστʼ ἀφιξόμεθʼ εἰς Ἅιδου κάτω·
καὶ μήτε θερμὴν μήτʼ ἄγαν ψυχρὰν φράσῃς.
120
φέρε δὴ τίνʼ αὐτῶν σοι φράσω πρώτην; τίνα;
μία μὲν γὰρ ἔστιν ἀπὸ κάλω καὶ θρανίου,
122b
παῦε, πνιγηρὰν λέγεις.
ἀλλʼ ἔστιν ἀτραπὸς ξύντομος τετριμμένη
125b
ψυχράν γε καὶ δυσχείμερον·
εὐθὺς γὰρ ἀποπήγνυσι τἀντικνήμια.
βούλει κατάντη καὶ ταχεῖαν σοι φράσω;
νὴ τὸν Δίʼ ὡς ὄντος γε μὴ βαδιστικοῦ.
καθέρπυσόν νυν ἐς Κεραμεικόν.
130
ἀναβὰς ἐπὶ τὸν πύργον τὸν ὑψηλόν —
ἀφιεμένην τὴν λαμπάδʼ ἐντεῦθεν θεῶ,
κἄπειτʼ ἐπειδὰν φῶσιν οἱ θεώμενοι
εἷναι, τόθʼ εἷναι καὶ σὺ σαυτόν.
ἀλλʼ ἀπολέσαιμʼ ἂν ἐγκεφάλου θρίω δύο.
135
οὐκ ἂν βαδίσαιμι τὴν ὁδὸν ταύτην.
εὐθὺς γὰρ ἐπὶ λίμνην μεγάλην ἥξεις πάνυ
138b
εἶτα πῶς περαιωθήσομαι;
ἐν πλοιαρίῳ τυννουτῳί σʼ ἀνὴρ γέρων
140
ναύτης διάξει δύʼ ὀβολὼ μισθὸν λαβών.
141a
ὡς μέγα δύνασθον πανταχοῦ τὼ δύʼ ὀβολώ.
μετὰ ταῦτʼ ὄφεις καὶ θηρίʼ ὄψει μυρία
144b
μή μʼ ἔκπληττε μηδὲ δειμάτου·
καὶ σκῶρ ἀείνων· ἐν δὲ τούτῳ κειμένους,
εἴ που ξένον τις ἠδίκησε πώποτε,
ἢ παῖδα κινῶν τἀργύριον ὑφείλετο,
ἢ μητέρʼ ἠλόασεν, ἢ πατρὸς γνάθον
150
ἐπάταξεν, ἢ ʼπίορκον ὅρκον ὤμοσεν,
ἢ Μορσίμου τις ῥῆσιν ἐξεγράψατο.
νὴ τοὺς θεοὺς ἐχρῆν γε πρὸς τούτοισι κ εἰ
τὴν πυρρίχην τις ἔμαθε τὴν Κινησίου.
ἐντεῦθεν αὐλῶν τίς σε περίεισιν πνοή,
155
ὄψει τε φῶς κάλλιστον ὥσπερ ἐνθάδε,
καὶ μυρρινῶνας καὶ θιάσους εὐδαίμονας
ἀνδρῶν γυναικῶν καὶ κρότον χειρῶν πολύν.
νὴ τὸν Δίʼ ἐγὼ γοῦν ὄνος ἄγω μυστήρια.
160
ἀτὰρ οὐ καθέξω ταῦτα τὸν πλείω χρόνον.
οἵ σοι φράσουσʼ ἁπαξάπανθʼ ὧν ἂν δέῃ.
οὗτοι γὰρ ἐγγύτατα παρʼ αὐτὴν τὴν ὁδὸν
ἐπὶ ταῖσι τοῦ Πλούτωνος οἰκοῦσιν θύραις.
165
ὑγίαινε. σὺ δὲ τὰ στρώματʼ αὖθις λάμβανε.
166b
καὶ ταχέως μέντοι πάνυ.
μὴ δῆθʼ, ἱκετεύω σʼ, ἀλλὰ μίσθωσαί τινα
τῶν ἐκφερομένων, ὅστις ἐπὶ τοῦτʼ ἔρχεται.
170
καὶ γάρ τινʼ ἐκφέρουσι τουτονὶ νεκρόν,
οὗτος, σὲ λέγω μέντοι, σὲ τὸν τεθνηκότα·
ἄνθρωπε βούλει σκευάριʼ εἰς Ἅιδου φέρειν;
173c
δύο δραχμὰς μισθὸν τελεῖς;
174b
ὑπάγεθʼ ὑμεῖς τῆς ὁδοῦ.
175
ἀνάμεινον ὦ δαιμόνιʼ, ἐὰν ξυμβῶ τί σοι.
εἰ μὴ καταθήσεις δύο δραχμάς, μὴ διαλέγου.
ὡς σεμνὸς ὁ κατάρατος· οὐκ οἰμώξεται;
179b
χρηστὸς εἶ καὶ γεννάδας.
180
χωρῶμεν ἐπὶ τὸ πλοῖον.
αὕτη ʼστὶν ἣν ἔφραζε, καὶ πλοῖόν γʼ ὁρῶ.
νὴ τὸν Ποσειδῶ κἄστι γʼ ὁ Χάρων οὑτοσί.
χαῖρʼ ὦ Χάρων, χαῖρʼ ὦ Χάρων, χαῖρʼ ὦ Χάρων.
185
τίς εἰς ἀναπαύλας ἐκ κακῶν καὶ πραγμάτων;
τίς ἐς τὸ Λήθης πεδίον, ἢ σʼ Ὄνου πόκας,
ἢ σʼ Κερβερίους, ἢ σʼ κόρακας, ἢ ʼπὶ Ταίναρον;
189b
ναὶ μὰ Δία σοῦ γʼ οὕνεκα.
εἰ μὴ νεναυμάχηκε τὴν περὶ τῶν κρεῶν.
μὰ τὸν Δίʼ οὐ γὰρ ἀλλʼ ἔτυχον ὀφθαλμιῶν.
οὔκουν περιθρέξει δῆτα τὴν λίμνην κύκλῳ;
194b
παρὰ τὸν Αὑαίνου λίθον
οἴμοι κακοδαίμων, τῷ ξυνέτυχον ἐξιών;
κάθιζʼ ἐπὶ κώπην. εἴ τις ἔτι πλεῖ, σπευδέτω.
198b
ὅ τι ποιῶ; τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ
ἵζω ʼπὶ κώπην, οὗπερ ἐκέλευές με σύ;
200
οὔκουν καθεδεῖ δῆτʼ ἐνθαδὶ γάστρων;
οὔκουν προβαλεῖ τὼ χεῖρε κἀκτενεῖς;
οὐ μὴ φλυαρήσεις ἔχων ἀλλʼ ἀντιβὰς
ἄπειρος ἀθαλάττωτος ἀσαλαμίνιος
205b
ῥᾷστʼ· ἀκούσει γὰρ μέλη
κάλλιστʼ, ἐπειδὰν ἐμβάλῃς ἅπαξ,
βατράχων κύκνων θαυμαστά.
φθεγξώμεθʼ, εὔγηρυν ἐμὰν ἀοιδάν,
220
χωρεῖ κατʼ ἐμὸν τέμενος λαῶν ὄχλος.
ὑμῖν δʼ ἴσως οὐδὲν μέλει.
ἀλλʼ ἐξόλοισθʼ αὐτῷ κοάξ·
οὐδὲν γάρ ἐστʼ ἀλλʼ ἢ κοάξ.
εἰκότως γʼ ὦ πολλὰ πράττων.
ἐμὲ γὰρ ἔστερξαν εὔλυροί τε Μοῦσαι
230
καὶ κεροβάτας Πὰν ὁ καλαμόφθογγα παίζων·
προσεπιτέρπεται δʼ ὁ φορμικτὰς Ἀπόλλων,
ἕνεκα δόνακος, ὃν ὑπολύριον
ἔνυδρον ἐν λίμναις τρέφω.
ἐγὼ δὲ φλυκταίνας γʼ ἔχω,
κᾆτʼ αὐτίκʼ ἐκκύψας ἐρεῖ —
φθεγξόμεσθʼ, εἰ δή ποτʼ εὐηλίοις
244a
καὶ φλέω, χαίροντες ᾠδῆς
245
πολυκολύμβοισι μέλεσιν,
δεινότερα δʼ ἔγωγʼ, ἐλαύνων
οἰμώζετʼ· οὐ γάρ μοι μέλει.
264a
οὐδέποτε· κεκράξομαι γὰρ
265a
βρεκεκεκὲξ κοὰξ κοάξ,
ἕως ἂν ὑμῶν ἐπικρατήσω τῷ κοάξ,
ἔμελλον ἄρα παύσειν ποθʼ ὑμᾶς τοῦ κοάξ.
ὢ παῦε παῦε, παραβαλοῦ τὼ κωπίω,
270
ἔκβαινʼ, ἀπόδος τὸν ναῦλον.
ὁ Ξανθίας. ποῦ Ξανθίας; ἦ Ξανθία.
κατεῖδες οὖν που τοὺς πατραλοίας αὐτόθι
275
καὶ τοὺς ἐπιόρκους, οὓς ἔλεγεν ἡμῖν;
νὴ τὸν Ποσειδῶ ʼγωγε, καὶ νυνί γʼ ὁρῶ.
277b
προϊέναι βέλτιστα νῷν,
ὡς οὗτος ὁ τόπος ἐστὶν οὗ τὰ θηρία
280
ἠλαζονεύεθʼ ἵνα φοβηθείην ἐγώ,
εἰδώς με μάχιμον ὄντα φιλοτιμούμενος.
οὐδὲν γὰρ οὕτω γαῦρόν ἐσθʼ ὡς Ἡρακλῆς.
ἐγὼ δέ γʼ εὐξαίμην ἂν ἐντυχεῖν τινι
λαβεῖν τʼ ἀγώνισμʼ ἄξιόν τι τῆς ὁδοῦ.
285
νὴ τὸν Δία καὶ μὴν αἰσθάνομαι ψόφου τινός.
καὶ μὴν ὁρῶ νὴ τὸν Δία θηρίον μέγα.
289b
δεινόν· παντοδαπὸν γοῦν γίγνεται
290
τοτὲ μέν γε βοῦς, νυνὶ δʼ ὀρεύς, τοτὲ δʼ αὖ γυνὴ
291b
ποῦ ʼστι; φέρʼ ἐπʼ αὐτὴν ἴω.
ἀλλʼ οὐκέτʼ αὖ γυνή ʼστιν, ἀλλʼ ἤδη κύων.
294b
καὶ σκέλος χαλκοῦν ἔχει;
295
νὴ τὸν Ποσειδῶ, καὶ βολίτινον θάτερον,
296b
ποῖ δῆτʼ ἂν τραποίμην;
ἱερεῦ διαφύλαξόν μʼ, ἵνʼ ὦ σοι ξυμπότης.
ἀπολούμεθʼ ὦναξ Ἡράκλεις.
ὦνθρωφʼ, ἱκετεύω, μηδὲ κατερεῖς τοὔ νομα.
300b
τοῦτό γʼ ἧττον θατέρου.
301b
δεῦρο δεῦρʼ ὦ δέσποτα.
302b
θάρρει· πάντʼ ἀγαθὰ πεπράγαμεν,
ἔξεστί θʼ ὥσπερ Ἡγέλοχος ἡμῖν λέγειν,
ἐκ κυμάτων γὰρ αὖθις αὖ γαλῆν ὁρῶ.
οἴμοι τάλας, ὡς ὠχρίασʼ αὐτὴν ἰδών.
ὁδὶ δὲ δείσας ὑπερεπυρρίασέ σου.
οἴμοι, πόθεν μοι τὰ κακὰ ταυτὶ προσέπεσεν;
310
τίνʼ αἰτιάσομαι θεῶν μ' ἀπολλύναι;
αἰθέρα Διὸς δωμάτιον ἢ χρόνου πόδα;
313b
ἔγωγε, καὶ δᾴδων γέ με
αὔρα τις εἰσέπνευσε μυστικωτάτη.
315
ἀλλʼ ἠρεμὶ πτήξαντες ἀκροασώμεθα.
τοῦτʼ ἔστʼ ἐκεῖνʼ ὦ δέσποθʼ· οἱ μεμυημένοι
ἐνταῦθά που παίζουσιν, οὓς ἔφραζε νῷν.
320
ᾄδουσι γοῦν τὸν Ἴακχον ὅνπερ Διαγόρας.
κἀμοὶ δοκοῦσιν. ἡσυχίαν τοίνυν ἄγειν
βέλτιστόν ἐσθʼ, ἕως ἂν εἰδῶμεν σαφῶς.
Ἴακχʼ ὦ πολυτίμητʼ ἐν ἕδραις ἐνθάδε ναίων,
ἐλθὲ τόνδʼ ἀνὰ λειμῶνα χορεύσων
330
στέφανον μύρτων, θρασεῖ δʼ ἐγκατακρούων
335
χαρίτων πλεῖστον ἔχουσαν μέρος, ἁγνάν, ἱερὰν
ὦ πότνια πολυτίμητε Δήμητρος κόρη,
ὡς ἡδύ μοι προσέπνευσε χοιρείων κρεῶν.
οὔκουν ἀτρέμʼ ἕξεις, ἤν τι καὶ χορδῆς λάβῃς;
340
† ἔγειρε φλογέας λαμπάδας ἐν χερσὶ γὰρ ἥκει τινάσσων †,
νυκτέρου τελετῆς φωσφόρος ἀστήρ.
φλογὶ φέγγεται δὲ λειμών·
345
γόνυ πάλλεται γερόντων·
χρονίους τʼ ἐτῶν παλαιῶν ἐνιαυτοὺς
προβάδην ἔξαγʼ ἐπʼ ἀνθηρὸν ἕλειον δάπεδον
εὐφημεῖν χρὴ κἀξίστασθαι τοῖς ἡμετέροισι χοροῖσιν,
355
ὅστις ἄπειρος τοιῶνδε λόγων ἢ γνώμῃ μὴ καθαρεύει,
ἢ γενναίων ὄργια Μουσῶν μήτʼ εἶδεν μήτʼ ἐχόρευσεν,
μηδὲ Κρατίνου τοῦ ταυροφάγου γλώττης Βακχεῖʼ ἐτελέσθη,
ἢ βωμολόχοις ἔπεσιν χαίρει μὴ ʼν καιρῷ τοῦτο ποιοῦσιν,
ἢ στάσιν ἐχθρὰν μὴ καταλύει μηδʼ εὔκολός ἐστι πολίταις,
360
ἀλλʼ ἀνεγείρει καὶ ῥιπίζει κερδῶν ἰδίων ἐπιθυμῶν,
ἢ τῆς πόλεως χειμαζομένης ἄρχων καταδωροδοκεῖται,
ἢ προδίδωσιν φρούριον ἢ ναῦς, ἢ τἀπόρρητʼ ἀποπέμπει
ἐξ Αἰγίνης Θωρυκίων ὢν εἰκοστολόγος κακοδαίμων,
ἀσκώματα καὶ λίνα καὶ πίτταν διαπέμπων εἰς Ἐπίδαυρον,
365
ἢ χρήματα ταῖς τῶν ἀντιπάλων ναυσὶν παρέχειν τινὰ πείθει,
ἢ κατατιλᾷ τῶν Ἑκαταίων κυκλίοισι χοροῖσιν ὑπᾴδων,
ἢ τοὺς μισθοὺς τῶν ποιητῶν ῥήτωρ ὢν εἶτʼ ἀποτρώγει,
κωμῳδηθεὶς ἐν ταῖς πατρίοις τελεταῖς ταῖς τοῦ Διονύσου·
τούτοις αὐδῶ καὖθις ἀπαυδῶ καὖθις τὸ τρίτον μάλʼ ἀπαυδῶ
370
ἐξίστασθαι μύσταισι χοροῖς· ὑμεῖς δʼ ἀνεγείρετε μολπὴν
καὶ παννυχίδας τὰς ἡμετέρας αἳ τῇδε πρέπουσιν ἑορτῇ.
ἠρίστηται δʼ ἐξαρκούντως.
κἂν Θωρυκίων μὴ βούληται.
ἄγε νυν ἑτέραν ὕμνων ἰδέαν τὴν καρποφόρον βασίλειαν
385
Δήμητρα θεὰν ἐπικοσμοῦντες ζαθέαις μολπαῖς κελαδεῖτε.
καὶ σῷζε τὸν σαυτῆς χορόν,
390
παῖσαί τε καὶ χορεῦσαι·
καὶ πολλὰ μὲν γέλοιά μʼ εἰ –
πεῖν, πολλὰ δὲ σπουδαῖα, καὶ
παίσαντα καὶ σκώψαντα νι –
νῦν καὶ τὸν ὡραῖον θεὸν παρακαλεῖτε δεῦρο
ᾠδαῖσι, τὸν ξυνέμπορον τῆσδε τῆς χορείας.
Ἴακχε πολυτίμητε, μέλος ἑορτῆς
400
ἥδιστον εὑρών, δεῦρο συνακολούθει
Ἴακχε φιλοχορευτὰ συμπρόπεμπέ με.
405
σὺ γὰρ κατεσχίσω μὲν ἐπὶ γέλωτι
κἀπʼ εὐτελείᾳ τόδε τὸ σανδαλίσκον
410
Ἴακχε φιλοχορευτὰ συμπρόπεμπέ με.
καὶ γὰρ παραβλέψας τι μειρακίσκης
νῦν δὴ κατεῖδον καὶ μάλʼ εὐπροσώπου
Ἴακχε φιλοχορευτὰ συμπρόπεμπέ με.
ἐγὼ δʼ ἀεί πως φιλακόλου –
παίζων χορεύειν βούλομαι.
ὃς ἑπτέτης ὢν οὐκ ἔφυσε φράτερας.
425
κἀστὶν τὰ πρῶτα τῆς ἐκεῖ μοχθηρίας.
τίλλειν ἑαυτοῦ καὶ σπαράττειν τὰς γνάθους·
Σεβῖνον ὅστις ἐστὶν ἁναφλύστιος.
κύσθου λεοντῆν ναυμαχεῖν ἐνημμένον.
435
ἔχοιτʼ ἂν οὖν φράσαι νῷν
Πλούτωνʼ ὅπου ʼνθάδʼ οἰκεῖ;
ξένω γάρ ἐσμεν ἀρτίως ἀφιγμένω.
440
ἀλλʼ ἴσθʼ ἐπʼ αὐτὴν θύραν ἀφιγμένος.
ἀλλʼ ἢ Διὸς Κόρινθος ἐν τοῖς στρώμασιν.
445
νῦν ἱερὸν ἀνὰ κύκλον θεᾶς, ἀνθοφόρον ἀνʼ ἄλσος
παίζοντες οἷς μετουσία θεοφιλοῦς ἑορτῆς·
ἐγὼ δὲ σὺν ταῖσιν κόραις εἶμι καὶ γυναιξίν,
οὗ παννυχίζουσιν θεᾷ, φέγγος ἱερὸν οἴσων.
460
ἄγε δὴ τίνα τρόπον τὴν θύραν κόψω; τίνα;
πῶς ἐνθάδʼ ἄρα κόπτουσιν οὑπιχώριοι;
οὐ μὴ διατρίψεις, ἀλλὰ γεύσει τῆς θύρας,
καθʼ Ἡρακλέα τὸ σχῆμα καὶ τὸ λῆμʼ ἔχων.
465
ὦ βδελυρὲ κἀναίσχυντε καὶ τολμηρὲ σὺ
καὶ μιαρὲ καὶ παμμίαρε καὶ μιαρώτατε,
ὃς τὸν κύνʼ ἡμῶν ἐξελάσας τὸν Κέρβερον
ἀπῇξας ἄγχων κἀποδρὰς ᾤχου λαβών,
ὃν ἐγὼ ʼφύλαττον. ἀλλὰ νῦν ἔχει μέσος·
470
τοία Στυγός σε μελανοκάρδιος πέτρα
Ἀχερόντιός τε σκόπελος αἱματοσταγὴς
φρουροῦσι, Κωκυτοῦ τε περίδρομοι κύνες,
ἔχιδνά θʼ ἑκατογκέφαλος, ἣ τὰ σπλάγχνα σου
διασπαράξει, πλευμόνων τʼ ἀνθάψεται
475
Ταρτησία μύραινα· τὼ νεφρὼ δέ σου
αὐτοῖσιν ἐντέροισιν ᾑματωμένω
διασπάσονται Γοργόνες Τειθράσιαι,
ἐφʼ ἃς ἐγὼ δρομαῖον ὁρμήσω πόδα.
479b
ἐγκέχοδα· κάλει θεόν.
480
ὦ καταγέλαστʼ οὔκουν ἀναστήσει ταχὺ
πρίν τινά σʼ ἰδεῖν ἀλλότριον;
ἀλλʼ οἶσε πρὸς τὴν καρδίαν μου σφογγιάν.
ἐνταῦθʼ ἔχεις τὴν καρδίαν;
485
ἐς τὴν κάτω μου κοιλίαν καθείρπυσεν.
ὦ δειλότατε θεῶν σὺ κἀνθρώπων.
πῶς δειλὸς ὅστις σφογγιὰν ᾔτησά σε;
οὐκ ἂν ἕτερός γʼ αὔτʼ ἠργάσατʼ ἀνήρ.
κατέκειτʼ ἂν ὀσφραινόμενος, εἴπερ δειλὸς ἦν·
490
ἐγὼ δʼ ἀνέστην καὶ προσέτʼ ἀπεψησάμην.
σὺ δʼ οὐκ ἔδεισας τὸν ψόφον τῶν ῥημάτων
493b
οὐ μὰ Δίʼ οὐδʼ ἐφρόντισα.
ἴθι νυν ἐπειδὴ ληματίας κἀνδρεῖος εἶ,
495
σὺ μὲν γενοῦ ʼγὼ τὸ ῥόπαλον τουτὶ λαβὼν
καὶ τὴν λεοντῆν, εἴπερ ἀφοβόσπλαγχνος εἶ·
ἐγὼ δʼ ἔσομαί σοι σκευοφόρος ἐν τῷ μέρει.
φέρε δὴ ταχέως αὔτʼ· οὐ γὰρ ἀλλὰ πειστέον·
καὶ βλέψον ἐς τὸν Ἡρακλειοξανθίαν,
500
εἰ δειλὸς ἔσομαι καὶ κατὰ σὲ τὸ λῆμʼ ἔχων.
μὰ Δίʼ ἀλλʼ ἀληθῶς οὑκ Μελίτης μαστιγίας.
φέρε νυν ἐγὼ τὰ στρώματʼ αἴρωμαι ταδί.
ὦ φίλταθʼ ἥκεις Ἡράκλεις; δεῦρʼ εἴσιθι.
ἡ γὰρ θεός σʼ ὡς ἐπύθεθʼ ἥκοντʼ, εὐθέως
505
ἔπεττεν ἄρτους, ἧψε κατερεικτῶν χύτρας
ἔτνους δύʼ ἢ τρεῖς, βοῦν ἀπηνθράκιζʼ ὅλον,
πλακοῦντας ὤπτα κολλάβους. ἀλλʼ εἴσιθι.
508b
μὰ τὸν Ἀπόλλω οὐ μή σʼ ἐγὼ
περιόψομἀπελθόντʼ, ἐπεί τοι καὶ κρέα
510
ἀνέβραττεν ὀρνίθεια, καὶ τραγήματα
ἔφρυγε, κᾦνον ἀνεκεράννυ γλυκύτατον.
οὐ γάρ σʼ ἀφήσω. καὶ γὰρ αὐλητρίς γέ σοι
ἥδʼ ἔνδον ἔσθʼ ὡραιοτάτη κὠρχηστρίδες
515b
πῶς λέγεις; ὀρχηστρίδες;
ἡβυλλιῶσαι κἄρτι παρατετιλμέναι.
ἀλλʼ εἴσιθʼ, ὡς ὁ μάγειρος ἤδη τὰ τεμάχη
ἔμελλʼ ἀφαιρεῖν χἠ τράπεζʼ εἰσῄρετο.
ἴθι νυν φράσον πρώτιστα ταῖς ὀρχηστρίσιν
520
ταῖς ἔνδον οὔσαις αὐτὸς ὅτι εἰσέρχομαι.
ὁ παῖς ἀκολούθει δεῦρο τὰ σκεύη φέρων.
ἐπίσχες οὗτος. οὔ τί που σπουδὴν ποιεῖ,
ὁτιή σε παίζων Ἡρακλέα ʼνεσκεύασα;
οὐ μὴ φλυαρήσεις ἔχων ὦ Ξανθία,
525
ἀλλʼ ἀράμενος οἴσεις πάλιν τὰ στρώματα.
τί δʼ ἔστιν; οὔ τι πού μʼ ἀφελέσθαι διανοεῖ
527b
οὐ τάχʼ, ἀλλʼ ἤδη ποιῶ.
καὶ τοῖς θεοῖσιν ἐπιτρέπω.
530
τὸ δὲ προσδοκῆσαί σʼ οὐκ ἀνόητον καὶ κενὸν
ὡς δοῦλος ὢν καὶ θνητὸς Ἀλκμήνης ἔσει;
ἀμέλει καλῶς· ἔχʼ αὔτʼ. ἴσως γάρ τοί ποτε
ἐμοῦ δεηθείης ἄν, εἰ θεὸς θέλοι.
ταῦτα μὲν πρὸς ἀνδρός ἐστι
534a
νοῦν ἔχοντος καὶ φρένας καὶ
535
πολλὰ περιπεπλευκότος,
πρὸς τὸν εὖ πράττοντα τοῖχον
εἰκόνʼ ἑστάναι, λαβόνθʼ ἓν
σχῆμα· τὸ δὲ μεταστρέφεσθαι
540
δεξιοῦ πρὸς ἀνδρός ἐστι
540a
καὶ φύσει Θηραμένους.
543a
ἀνατετραμμένος κυνῶν ὀρ –
χηστρίδʼ εἶτʼ ᾔτησεν ἀμίδʼ, ἐγὼ
544a
δὲ πρὸς τοῦτον βλέπων
545
τοὐρεβίνθου ʼδραττόμην, οὗ –
τος δʼ ἅτʼ ὢν αὐτὸς πανοῦργος
547a
πὺξ πατάξας μοὐξέκοψε
τοῦ χοροῦ τοὺς προσθίους;
Πλαθάνη Πλαθάνη δεῦρʼ ἔλθʼ, ὁ πανοῦργος οὑτοσί,
550
ὃς ἐς τὸ πανδοκεῖον εἰσελθών ποτε
ἑκκαίδεκʼ ἄρτους κατέφαγʼ ἡμῶν.
καὶ κρέα γε πρὸς τούτοισιν ἀνάβραστʼ εἴκοσιν
555
καὶ τὰ σκόροδα τὰ πολλά.
556b
οὐ μὲν οὖν με προσεδόκας,
ὁτιὴ κοθόρνους εἶχες, ἂν γνῶναί σʼ ἔτι;
τί δαί; τὸ πολὺ τάριχος οὐκ εἴρηκά πω.
μὰ Δίʼ οὐδὲ τὸν τυρόν γε τὸν χλωρὸν τάλαν,
560
ὃν οὗτος αὐτοῖς τοῖς ταλάροις κατήσθιεν
κἄπειτʼ ἐπειδὴ τἀργύριον ἐπραττόμην,
ἔβλεψεν ἔς με δριμὺ κἀμυκᾶτό γε.
τούτου πάνυ τοὔργον· οὗτος ὁ τρόπος πανταχοῦ.
καὶ τὸ ξίφος γʼ ἐσπᾶτο μαίνεσθαι δοκῶν.
ἐπὶ τὴν κατήλιφʼ εὐθὺς ἀνεπηδήσαμεν·
ὁ δʼ ᾤχετʼ ἐξᾴξας γε τὰς ψιάθους λαβών.
καὶ τοῦτο τούτου τοὔργον.
ἴθι δὴ κάλεσον τὸν προστάτην Κλέωνά μοι.
570
σὺ δʼ ἔμοιγʼ ἐάνπερ ἐπιτύχῃς Ὑπέρβολον,
ὡς ἡδέως ἄν σου λίθῳ τοὺς γομφίους
κόπτοιμʼ ἄν, οἷς μου κατέφαγες τὰ φορτία.
ἐγὼ δέ γʼ ἐς τὸ βάραθρον ἐμβάλοιμί σε.
575
ἐγὼ δὲ τὸν λάρυγγʼ ἂν ἐκτέμοιμί σου
δρέπανον λαβοῦσʼ, ᾧ τὰς χόλικας κατέσπασας.
ἀλλʼ εἶμʼ ἐπὶ τὸν Κλέωνʼ, ὃς αὐτοῦ τήμερον
ἐκπηνιεῖται ταῦτα προσκαλούμενος.
κάκιστʼ ἀπολοίμην, Ξανθίαν εἰ μὴ φιλῶ.
580
οἶδʼ οἶδα τὸν νοῦν· παῦε παῦε τοῦ λόγου.
οὐκ ἂν γενοίμην Ἡρακλῆς ἄν.
582b
καὶ πῶς ἂν Ἀλκμήνης ἐγὼ
υἱὸς γενοίμην δοῦλος ἅμα καὶ θνητὸς ὤν;
οἶδʼ οἶδʼ ὅτι θυμοῖ, καὶ δικαίως αὐτὸ δρᾷς·
585
κἂν εἴ με τύπτοις, οὐκ ἂν ἀντείποιμί σοι.
ἀλλʼ ἤν σε τοῦ λοιποῦ ποτʼ ἀφέλωμαι χρόνου,
πρόρριζος αὐτός, ἡ γυνή, τὰ παιδία,
κάκιστʼ ἀπολοίμην, κἀρχέδημος ὁ γλάμων.
δέχομαι τὸν ὅρκον κἀπὶ τούτοις λαμβάνω.
590
νῦν σὸν ἔργον ἔστʼ, ἐπειδὴ
590a
τὴν στολὴν εἴληφας ἥνπερ
καὶ βλέπειν αὖθις τὸ δεινόν,
594a
εἰ δὲ παραληρῶν ἁλώσει
595
κἀκβαλεῖς τι μαλθακόν,
595a
αὖθις αἴρεσθαί σʼ ἀνάγκη
οὐ κακῶς ὦ νδρες παραινεῖτʼ,
ἀλλὰ κ αὐτὸς τυγχάνω ταῦτʼ
ὅτι μὲν οὖν, ἢν χρηστὸν ᾖ τι,
600
ταῦτʼ ἀφαιρεῖσθαι πάλιν πειράσεταί
601a
ʼμαυτὸν ἀνδρεῖον τὸ λῆμα
605
ξυνδεῖτε ταχέως τουτονὶ τὸν κυνοκλόπον,
οὐκ ἐς κόρακας; μὴ πρόσιτον.
ὁ Διτύλας χὠ Σκεβλύας χὠ Παρδόκας
χωρεῖτε δευρὶ καὶ μάχεσθε τουτῳί.
610
εἶτʼ οὐχὶ δεινὰ ταῦτα, τύπτειν τουτονὶ
κλέπτοντα πρὸς τἀλλότρια;
σχέτλια μὲν οὖν καὶ δεινά.
εἰ πώποτʼ ἦλθον δεῦρʼ, ἐθέλω τεθνηκέναι,
ἢ ʼκλεψα τῶν σῶν ἄξιόν τι καὶ τριχός.
615
καί σοι ποιήσω πρᾶγμα γενναῖον πάνυ·
βασάνιζε γὰρ τὸν παῖδα τουτονὶ λαβών,
κἄν ποτέ μʼ ἕλῃς ἀδικοῦντʼ, ἀπόκτεινόν μʼ ἄγων.
618b
πάντα τρόπον, ἐν κλίμακι
δήσας κρεμάσας ὑστριχίδι μαστιγῶν, δέρων,
620
στρεβλῶν, ἔτι δʼ ἐς τὰς ῥῖνας ὄξος ἐγχέων,
πλίνθους ἐπιτιθείς, πάντα τ ἄλλα, πλὴν πράσῳ
μὴ τύπτε τοῦτον μηδὲ γητείῳ νέῳ.
δίκαιος ὁ λόγος· κἄν τι πηρώσω γέ σου
τὸν παῖδα τύπτων, τἀργύριόν σοι κείσεται.
625
μὴ δῆτʼ ἔμοιγʼ. οὕτω δὲ βασάνιζʼ ἀπαγαγών.
αὐτοῦ μὲν οὖν, ἵνα σοὶ κατʼ ὀφθαλμοὺς λέγῃ.
κατάθου σὺ τὰ σκεύη ταχέως, χ ὤπως ἐρεῖς
ἐμὲ μὴ βασανίζειν ἀθάνατον ὄντʼ· εἰ δὲ μή,
ἀθάνατος εἶναί φημι Διόνυσος Διός,
καὶ πολύ γε μᾶλλόν ἐστι μαστιγωτέος·
εἴπερ θεὸς γάρ ἐστιν, οὐκ αἰσθήσεται.
635
τί δῆτʼ, ἐπειδὴ καὶ σὺ φῂς εἶναι θεός,
οὐ καὶ σὺ τύπτει τὰς ἴσας πληγὰς ἐμοί;
δίκαιος ὁ λόγος· χὠπότερόν γʼ ἂν νῷν ἴδῃς
κλαύσαντα πρότερον ἢ προτιμήσαντά τι
τυπτόμενον, εἶναι τοῦτον ἡγοῦ μὴ θεόν.
640
οὐκ ἔσθʼ ὅπως οὐκ εἶ σὺ γεννάδας ἀνήρ·
χωρεῖς γὰρ ἐς τὸ δίκαιον. ἀποδύεσθε δή.
πῶς οὖν βασανιεῖς νὼ δικαίως;
πληγὴν παρὰ πληγὴν ἑκάτερον.
644b
σκόπει νυν ἤν μʼ ὑποκινήσαντʼ ἴδῃς.
ἀλλʼ εἶμʼ ἐπὶ τονδὶ καὶ πατάξω.
647b
κ ᾆτα πῶς οὐκ ἔπταρον;
οὐκ οἶδα· τουδὶ δʼ αὖθις ἀποπειράσομαι.
οὔκουν ἀνύσεις τι; ἀτταταῖ.
650b
οὐ μὰ Δίʼ ἀλλʼ ἐφρόντισα
ὁπόθʼ Ἡράκλεια τἀν Διομείοις γίγνεται.
ἅ νθρωπος ἱερός. δεῦρο πάλιν βαδιστέον.
654b
κρομμύων ὀσφραίνομαι.
655
ἐπεὶ προτιμᾷς γʼ οὐδέν.
βαδιστέον τἄρʼ ἐστὶν ἐπὶ τονδὶ πάλιν.
τί τὸ πρᾶγμα τουτί; δεῦρο πάλιν βαδιστέον.
Ἄπολλον — ὅς που Δῆλον ἢ Πυθῶνʼ ἔχεις.
ἴαμβον Ἱππώνακτος ἀνεμιμνῃσκόμην.
οὐδὲν ποιεῖς γάρ· ἀλλὰ τὰς λαγόνας σπόδει.
μὰ τὸν Δίʼ ἀλλʼ ἤδη πάρεχε τὴν γαστέρα.
665
ὃς Αἰγαίου πρῶνας ἢ γλαυκᾶς μέδεις ἁλὸς ἐν βένθεσιν.
οὔ τοι μὰ τὴν Δήμητρα δύναμαί πω μαθεῖν
ὁπότερος ὑμῶν ἐστι θεός. ἀλλʼ εἴσιτον·
670
ὁ δεσπότης γὰρ αὐτὸς ὑμᾶς γνώσεται
χἠ Φερρέφατθʼ, ἅτʼ ὄντε κἀκείνω θεώ.
ὀρθῶς λέγεις· ἐβουλόμην δʼ ἂν τοῦτό σε
πρότερον νοῆσαι, πρὶν ἐμὲ τὰς πληγὰς λαβεῖν.
675
Μοῦσα χορῶν ἱερῶν· ἐπίβηθι καὶ ἔλθʼ ἐπὶ τέρψιν ἀοιδᾶς ἐμᾶς,
τὸν πολὺν ὀψομένη λαῶν· ὄχλον, οὗ σοφίαι
φιλοτιμότεραι Κλεοφῶντος, ἐφʼ οὗ δὴ χείλεσιν ἀμφιλάλοις
† ἐπὶ βάρβαρον ἑζομένη πέταλον· †
κελαδεῖ δʼ ἐπίκλαυτον ἀηδόνιον νόμον, ὡς ἀπολεῖται,
τὸν ἱερὸν χορὸν δίκαιόν ἐστι χρηστὰ τῇ πόλει
ξυμπαραινεῖν καὶ διδάσκειν. πρῶτον οὖν ἡμῖν δοκεῖ
ἐξισῶσαι τοὺς πολίτας κἀφελεῖν τὰ δείματα,
κεἴ τις ἥμαρτε σφαλείς τι Φρυνίχου παλαίσμασιν,
690
ἐγγενέσθαι φημὶ χρῆναι τοῖς ὀλισθοῦσιν τότε
αἰτίαν ἐκθεῖσι λῦσαι τὰς πρότερον ἁμαρτίας.
εἶτʼ ἄτιμόν φημι χρῆναι μηδένʼ εἶνʼ ἐν τῇ πόλει·
καὶ γὰρ αἰσχρόν ἐστι τοὺς μὲν ναυμαχήσαντας μίαν
καὶ Πλαταιᾶς εὐθὺς εἶναι κἀντὶ δούλων δεσπότας.
695
κοὐδὲ ταῦτʼ ἔγωγʼ ἔχοιμʼ ἂν μὴ οὐ καλῶς φάσκειν ἔχειν,
ἀλλʼ ἐπαινῶ· μόνα γὰρ αὐτὰ νοῦν ἔχοντʼ ἐδράσατε.
πρὸς δὲ τούτοις εἰκὸς ὑμᾶς, οἳ μεθʼ ὑμῶν πολλὰ δὴ
χοἰ πατέρες ἐναυμάχησαν καὶ προσήκουσιν γένει,
τὴν μίαν ταύτην παρεῖναι ξυμφορὰν αἰτουμένοις.
700
ἀλλὰ τῆς ὀργῆς ἀνέντες ὦ σοφώτατοι φύσει
πάντας ἀνθρώπους ἑκόντες συγγενεῖς κτησώμεθα
κἀπιτίμους καὶ πολίτας, ὅστις ἂν ξυνναυμαχῇ.
εἰ δὲ ταῦτʼ ὀγκωσόμεσθα κἀποσεμνυνούμεθα,
τὴν πόλιν καὶ ταῦτʼ ἔχοντες κυμάτων ἐν ἀγκάλαις,
705
ὑστέρῳ χρόνῳ ποτʼ αὖθις εὖ φρονεῖν οὐ δόξομεν.
εἰ δʼ ἐγὼ ὀρθὸς ἰδεῖν βίον ἀνέρος ἢ τρόπον ὅστις ἔτʼ
οὐ πολὺν οὐδʼ ὁ πίθηκος οὗτος ὁ νῦν ἐνοχλῶν,
710
ὁ πονηρότατος βαλανεὺς ὁπόσοι κρατοῦσι κυκησιτέφρου
χρόνον ἐνδιατρίψει· ἰδὼν δὲ τάδʼ οὐκ
715
εἰρηνικὸς ἔσθʼ, ἵνα μή ποτε κἀποδυθῇ μεθύων ἄνευ
πολλάκις γʼ ἡμῖν ἔδοξεν ἡ πόλις πεπονθέναι
ταὐτὸν ἔς τε τῶν πολιτῶν τοὺς καλούς τε κἀγαθοὺς
720
ἔς τε τἀρχαῖον νόμισμα καὶ τὸ καινὸν χρυσίον.
οὔτε γὰρ τούτοισιν οὖσιν οὐ κεκιβδηλευμένοις,
ἀλλὰ καλλίστοις ἁπάντων, ὡς δοκεῖ, νομισμάτων
καὶ μόνοις ὀρθῶς κοπεῖσι καὶ κεκωδωνισμένοις
ἔν τε τοῖς Ἕλλησι καὶ τοῖς βαρβάροισι πανταχοῦ
725
χρώμεθʼ οὐδέν, ἀλλὰ τούτοις τοῖς πονηροῖς χαλκίοις
χθές τε καὶ πρώην κοπεῖσι τῷ κακίστῳ κόμματι.
τῶν πολιτῶν θʼ οὓς μὲν ἴσμεν εὐγενεῖς καὶ σώφρονας
ἄνδρας ὄντας καὶ δικαίους καὶ καλούς τε κἀγαθοὺς
καὶ τραφέντας ἐν παλαίστραις καὶ χοροῖς καὶ μουσικῇ,
730
προυσελοῦμεν, τοῖς δὲ χαλκοῖς καὶ ξένοις καὶ πυρρίαις
καὶ πονηροῖς κἀκ πονηρῶν εἰς ἅπαντα χρώμεθα
ὑστάτοις ἀφιγμένοισιν, οἷσιν ἡ πόλις πρὸ τοῦ
οὐδὲ φαρμακοῖσιν εἰκῇ ῥᾳδίως ἐχρήσατʼ ἄν.
ἀλλὰ καὶ νῦν ὦνόητοι μεταβαλόντες τοὺς τρόπους
735
χρῆσθε τοῖς χρηστοῖσιν αὖθις· καὶ κατορθώσασι γὰρ
εὔλογον, κἄν τι σφαλῆτʼ, ἐξ ἀξίου γοῦν τοῦ ξύλου,
ἤν τι καὶ πάσχητε, πάσχειν τοῖς σοφοῖς δοκήσετε.
νὴ τὸν Δία τὸν σωτῆρα γεννάδας ἀνὴρ
739b
πῶς γὰρ οὐχὶ γεννάδας,
740
ὅστις γε πίνειν οἶδε καὶ βινεῖν μόνον;
τὸ δὲ μὴ πατάξαι σʼ ἐξελεγχθέντʼ ἄντικρυς,
ὅτι δοῦλος ὢν ἔφασκες εἶναι δεσπότης.
743b
τοῦτο μέντοι δουλικὸν
εὐθὺς πεποίηκας, ὅπερ ἐγὼ χαίρω ποιῶν.
745b
μἀλλʼ ἐποπτεύειν δοκῶ,
ὅταν καταράσωμαι λάθρᾳ τῷ δεσπότῃ.
τί δὲ τονθορύζων, ἡνίκʼ ἂν πληγὰς λαβὼν
749b
ὡς μὰ Δίʼ οὐδὲν οἶδʼ ἐγώ.
750
ὁμόγνιε Ζεῦ· καὶ παρακούων δεσποτῶν
751b
μἀλλὰ πλεῖν ἢ μαίνομαι.
τί δὲ τοῖς θύραζε ταῦτα καταλαλῶν;
μὰ Δίʼ ἀλλʼ ὅταν δρῶ τοῦτο, κἀκμιαίνομαι.
ὦ Φοῖβʼ Ἄπολλον ἔμβαλέ μοι τὴν δεξιάν,
755
καὶ δὸς κύσαι κ αὐτὸς κύσον, καί μοι φράσον
πρὸς Διός, ὃς ἡμῖν ἐστιν ὁμομαστιγίας,
τίς οὗτος οὕνδον ἐστὶ θόρυβος καὶ βοὴ
759b
πρᾶγμα πρᾶγμα μέγα κεκίνηται μέγα
760
ἐν τοῖς νεκροῖσι καὶ στάσις πολλὴ πάνυ.
761b
νόμος τις ἐνθάδʼ ἐστὶ κείμενος
ἀπὸ τῶν τεχνῶν ὅσαι μεγάλαι καὶ δεξιαί,
τὸν ἄριστον ὄντα τῶν ἑαυτοῦ συντέχνων
σίτησιν αὐτὸν ἐν πρυτανείῳ λαμβάνειν
765
θρόνον τε τοῦ Πλούτωνος ἑξῆς —
ἕως ἀφίκοιτο τὴν τέχνην σοφώτερος
ἕτερός τις αὐτοῦ· τότε δὲ παραχωρεῖν ἔδει.
τί δῆτα τουτὶ τεθορύβηκεν Αἰσχύλον;
ἐκεῖνος εἶχε τὸν τραγῳδικὸν θρόνον,
770
ὡς ὢν κράτιστος τὴν τέχνην.
ὅτε δὴ κατῆλθʼ Εὐριπίδης, ἐπεδείκνυτο
τοῖς λωποδύταις καὶ τοῖσι βαλλαντιοτόμοις
καὶ τοῖσι πατραλοίαισι καὶ τοιχωρύχοις,
ὅπερ ἔστʼ ἐν Ἅιδου πλῆθος, οἱ δʼ ἀκροώμενοι
775
τῶν ἀντιλογιῶν καὶ λυγισμῶν καὶ στροφῶν
ὑπερεμάνησαν κἀνόμισαν σοφώτατον·
κἄπειτʼ ἐπαρθεὶς ἀντελάβετο τοῦ θρόνου,
μὰ Δίʼ ἀλλʼ ὁ δῆμος ἀνεβόα κρίσιν ποιεῖν
780
ὁπότερος εἴη τὴν τέχνην σοφώτερος.
781b
νὴ Δίʼ οὐράνιόν γʼ ὅσον.
μετʼ Αἰσχύλου δʼ οὐκ ἦσαν ἕτεροι σύμμαχοι;
ὀλίγον τὸ χρηστόν ἐστιν, ὥσπερ ἐνθάδε.
τί δῆθʼ ὁ Πλούτων δρᾶν παρασκευάζεται;
785
ἀγῶνα ποιεῖν αὐτίκα μάλα καὶ κρίσιν
κἄλεγχον αὐτῶν τῆς τέχνης.
οὐ καὶ Σοφοκλέης ἀντελάβετο τοῦ θρόνου;
μὰ Δίʼ οὐκ ἐκεῖνος, ἀλλʼ ἔκυσε μὲν Αἰσχύλον,
ὅτε δὴ κατῆλθε, κἀνέβαλε τὴν δεξιάν,
790
κἀκεῖνος ὑπεχώρησεν αὐτῷ τοῦ θρόνου·
νυνὶ δʼ ἔμελλεν, ὡς ἔφη Κλειδημίδης,
ἔφεδρος καθεδεῖσθαι· κἂν μὲν Αἰσχύλος κρατῇ,
ἕξειν κατὰ χώραν· εἰ δὲ μή, περὶ τῆς τέχνης
διαγωνιεῖσθʼ ἔφασκε πρός γʼ Εὐριπίδην.
795b
νὴ Δίʼ ὀλίγον ὕστερον.
κἀνταῦθα δὴ τὰ δεινὰ κινηθήσεται.
καὶ γὰρ ταλάντῳ μουσικὴ σταθμήσεται —
τί δέ; μειαγωγήσουσι τὴν τραγῳδίαν;
καὶ κανόνας ἐξοίσουσι καὶ πήχεις ἐπῶν
800
καὶ πλαίσια ξύμπτυκτα —
καὶ διαμέτρους καὶ σφῆνας. ὁ γὰρ Εὐριπίδης
κατʼ ἔπος βασανιεῖν φησι τὰς τραγῳδίας.
ἦ που βαρέως οἶμαι τὸν Αἰσχύλον φέρειν.
ἔβλεψε γοῦν ταυρηδὸν ἐγκύψας κάτω.
805
κρινεῖ δὲ δὴ τίς ταῦτα;
σοφῶν γὰρ ἀνδρῶν ἀπορίαν ηὑρισκέτην.
οὔτε γὰρ Ἀθηναίοισι συνέβαινʼ Αἰσχύλος —
πολλοὺς ἴσως ἐνόμιζε τοὺς τοιχωρύχους.
λῆρόν τε τἄλλʼ ἡγεῖτο τοῦ γνῶναι πέρι
810
φύσεις ποιητῶν· εἶτα τῷ σῷ δεσπότῃ
ἐπέτρεψαν, ὁτιὴ τῆς τέχνης ἔμπειρος ἦν.
ἀλλʼ εἰσίωμεν· ὡς ὅταν γʼ οἱ δεσπόται
ἐσπουδάκωσι, κλαύμαθʼ ἡμῖν γίγνεται.
ἦ που δεινὸν ἐριβρεμέτας χόλον ἔνδοθεν ἕξει,
815
ἡνίκʼ ἂν ὀξύλαλον παρίδῃ θήγοντος ὀδόντα
ἀντιτέχνου· τότε δὴ μανίας ὑπὸ δεινῆς
ἔσται δʼ ἱππολόφων τε λόγων κορυθαίολα νείκη
σχινδαλάμων τε παραξόνια σμιλεύματά τʼ ἔργων,
820
φωτὸς ἀμυνομένου φρενοτέκτονος ἀνδρὸς
φρίξας δʼ αὐτοκόμου λοφιᾶς λασιαύχενα χαίταν,
δεινὸν ἐπισκύνιον ξυνάγων βρυχώμενος ἥσει
ῥήματα γομφοπαγῆ πινακηδὸν ἀποσπῶν
ἔνθεν δὴ στοματουργὸς ἐπῶν βασανίστρια λίσφη
γλῶσσʼ ἀνελισσομένη φθονεροὺς κινοῦσα χαλινοὺς
ῥήματα δαιομένη καταλεπτολογήσει
830
οὐκ ἂν μεθείμην τοῦ θρόνου, μὴ νουθέτει.
κρείττων γὰρ εἶναί φημι τούτου τὴν τέχνην.
Αἰσχύλε τί σιγᾷς; αἰσθάνει γὰρ τοῦ λόγου.
ἀποσεμνυνεῖται πρῶτον, ἅπερ ἑκάστοτε
ἐν ταῖς τραγῳδίαισιν ἐτερατεύετο.
835
ὦ δαιμόνιʼ ἀνδρῶν μὴ μεγάλα λίαν λέγε.
ἐγ ᾦδα τοῦτον καὶ διέσκεμμαι πάλαι,
ἄνθρωπον ἀγριοποιὸν αὐθαδόστομον,
ἔχοντʼ ἀχάλινον ἀκρατὲς ἀπύλωτον στόμα,
ἀπεριλάλητον κομποφακελορρήμονα.
840
ἄληθες ὦ παῖ τῆς ἀρουραίας θεοῦ;
σὺ δή με ταῦτʼ ὦ στωμυλιοσυλλεκτάδη
καὶ πτωχοποιὲ καὶ ῥακιοσυρραπτάδη;
ἀλλʼ οὔ τι χαίρων αὔτʼ ἐρεῖς.
καὶ μὴ πρὸς ὀργὴν σπλάγχνα θερμήνῃς κότῳ.
845
οὐ δῆτα πρίν γʼ ἂν τοῦτον ἀποφήνω σαφῶς
τὸν χωλοποιὸν οἷος ὢν θρασύνεται.
ἄρνʼ ἄρνα μέλανα παῖδες ἐξενέγκατε·
τυφὼς γὰρ ἐκβαίνειν παρασκευάζεται.
ὦ Κρητικὰς μὲν συλλέγων μονῳδίας,
850
γάμους δʼ ἀνοσίους ἐσφέρων ἐς τὴν τέχνην.
ἐπίσχες οὗτος ὦ πολυτίμητʼ Αἰσχύλε.
ἀπὸ τῶν χαλαζῶν δʼ ὦ πόνηρʼ Εὐριπίδη
ἄναγε σεαυτὸν ἐκποδών, εἰ σωφρονεῖς,
ἵνα μὴ κεφαλαίῳ τὸν κρόταφόν σου ῥήματι
855
θενὼν ὑπʼ ὀργῆς ἐκχέῃ τὸν Τήλεφον·
σὺ δὲ μὴ πρὸς ὀργὴν Αἰσχύλʼ ἀλλὰ πρᾳόνως
ἔλεγχʼ ἐλέγχου· λοιδορεῖσθαι δʼ οὐ πρέπει
ἄνδρας ποιητὰς ὥσπερ ἀρτοπώλιδας.
σὺ δʼ εὐθὺς ὥσπερ πρῖνος ἐμπρησθεὶς βοᾷς.
860
ἕτοιμός εἰμʼ ἔγωγε, κοὐκ ἀναδύομαι,
δάκνειν δάκνεσθαι πρότερος, εἰ τούτῳ δοκεῖ,
τἄπη, τὰ μέλη, τὰ νεῦρα τῆς τραγῳδίας,
καὶ νὴ Δία τὸν Πηλέα γε καὶ τὸν Αἴολον
καὶ τὸν Μελέαγρον κἄτι μάλα τὸν Τήλεφον.
865
τί δαὶ σὺ βουλεύει ποιεῖν; λέγʼ Αἰσχύλε.
ἐβουλόμην μὲν οὐκ ἐρίζειν ἐνθάδε·
οὐκ ἐξ ἴσου γάρ ἐστιν ἁγὼν νῷν.
ὅτι ἡ ποίησις οὐχὶ συντέθνηκέ μοι,
τούτῳ δὲ συντέθνηκεν, ὥσθʼ ἕξει λέγειν.
870
ὅμως δʼ ἐπειδή σοι δοκεῖ, δρᾶν ταῦτα χρή.
ἴθι νυν λιβανωτὸν δεῦρό τις καὶ πῦρ δότω.
ὅπως ἂν εὔξωμαι πρὸ τῶν σοφισμάτων
ἀγῶνα κρῖναι τόνδε μουσικώτατα·
ὑμεῖς δὲ ταῖς Μούσαις τι μέλος ὑπᾴσατε.
875
ὦ Διὸς ἐννέα παρθένοι ἁγναὶ
Μοῦσαι, λεπτολόγους ξυνετὰς φρένας αἳ καθορᾶτε
ἀνδρῶν γνωμοτύπων, ὅταν εἰς ἔριν ὀξυμερίμνοις
ἔλθωσι στρεβλοῖσι παλαίσμασιν ἀντιλογοῦντες,
ἔλθετʼ ἐποψόμεναι δύναμιν
880
δεινοτάτοιν στομάτοιν πορίσασθαι
ῥήματα καὶ παραπρίσματʼ ἐπῶν.
νῦν γὰρ ἀγὼν σοφίας ὁ μέγας χωρεῖ πρὸς ἔργον ἤδη.
885
εὔχεσθε δὴ καὶ σφώ τι πρὶν τἄπη λέγειν.
Δήμητερ ἡ θρέψασα τὴν ἐμὴν φρένα,
εἶναί με τῶν σῶν ἄξιον μυστηρίων.
ἐπίθες λαβὼν δὴ καὶ σὺ λιβανωτόν.
ἕτεροι γάρ εἰσιν οἷσιν εὔχομαι θεοῖς.
890
ἴδιοί τινές σοι, κόμμα καινόν;
ἴθι δὴ προσεύχου τοῖσιν ἰδιώταις θεοῖς.
αἰθὴρ ἐμὸν βόσκημα καὶ γλώσσης στρόφιγξ
καὶ ξύνεσι καὶ μυκτῆρες ὀσφραντήριοι,
ὀρθῶς μʼ ἐλέγχειν ὧν ἂν ἅπτωμαι λόγων.
895
καὶ μὴν ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν
παρὰ σοφοῖν ἀνδροῖν ἀκοῦσαι
λῆμα δʼ οὐκ ἄτολμον ἀμφοῖν,
899a
οὐδʼ ἀκίνητοι φρένες.
900
προσδοκᾶν οὖν εἰκός ἐστι
τὸν μὲν ἀστεῖόν τι λέξειν
τὸν δʼ ἀνασπῶντʼ αὐτοπρέμνοις
ἐμπεσόντα συσκεδᾶν πολλὰς
905
ἀλλʼ ὡς τάχιστα χρὴ λέγειν· οὕτω δʼ ὅπως ἐρεῖτον
ἀστεῖα καὶ μήτʼ εἰκόνας μήθʼ οἷʼ ἂν ἄλλος εἴποι.
καὶ μὴν ἐμαυτὸν μέν γε τὴν ποίησιν οἷός εἰμι,
ἐν τοῖσιν ὑστάτοις φράσω, τοῦτον δὲ πρῶτʼ ἐλέγξω,
ὡς ἦν ἀλαζὼν καὶ φέναξ οἵοις τε τοὺς θεατὰς
910
ἐξηπάτα μώρους λαβὼν παρὰ Φρυνίχῳ τραφέντας.
πρώτιστα μὲν γὰρ ἕνα τινʼ ἂν καθῖσεν ἐγκαλύψας,
Ἀχιλλέα τινʼ ἢ Νιόβην, τὸ πρόσωπον οὐχὶ δεικνύς,
πρόσχημα τῆς τραγῳδίας, γρύζοντας οὐδὲ τουτί.
914b
ὁ δὲ χορός γʼ ἤρειδεν ὁρμαθοὺς ἂν
915
μελῶν ἐφεξῆς τέτταρας ξυνεχῶς ἄν· οἱ δʼ ἐσίγων.
ἐγὼ δʼ ἔχαιρον τῇ σιωπῇ, καί με τοῦτʼ ἔτερπεν
οὐχ ἧττον ἢ νῦν οἱ λαλοῦντες.
918b
κἀμαυτῷ δοκῶ. τί δὲ ταῦτʼ ἔδρασʼ ὁ δεῖνα;
ὑπʼ ἀλαζονείας, ἵνʼ ὁ θεατὴς προσδοκῶν καθοῖτο,
920
ὁπόθʼ ἡ Νιόβη τι φθέγξεται· τὸ δρᾶμα δʼ ἂν διῄει.
ὢ παμπόνηρος, οἷʼ ἄρʼ ἐφενακιζόμην ὑπʼ αὐτοῦ.
τί σκορδινᾷ καὶ δυσφορεῖς;
κἄπειτʼ ἐπειδὴ ταῦτα ληρήσειε καὶ τὸ δρᾶμα
ἤδη μεσοίη, ῥήματʼ ἂν βόεια δώδεκʼ εἶπεν,
925
ὀφρῦς ἔχοντα καὶ λόφους, δείνʼ ἄττα μορμορωπά,
σαφὲς δʼ ἂν εἶπεν οὐδὲ ἕν —
927b
μὴ πρῖε τοὺς ὀδόντας.
ἀλλʼ ἢ Σκαμάνδρους ἢ τάφρους ἢ ʼπʼ ἀσπίδων ἐπόντας
γρυπαιέτους χαλκηλάτους καὶ ῥήμαθʼ ἱππόκρημνα,
930
ἃ ξυμβαλεῖν οὐ ῥᾴδιʼ ἦν.
930b
νὴ τοὺς θεοὺς ἐγὼ γοῦν
ἤδη ποτʼ ἐν μακρῷ χρόνῳ νυκτὸς διηγρύπνησα
τὸν ξουθὸν ἱππαλεκτρυόνα ζητῶν τίς ἐστιν ὄρνις.
σημεῖον ἐν ταῖς ναυσὶν ὦμαθέστατʼ ἐνεγέγραπτο.
ἐγὼ δὲ τὸν Φιλοξένου γʼ ᾤμην Ἔρυξιν εἶναι.
935
εἶτʼ ἐν τραγῳδίαις ἐχρῆν κἀλεκτρυόνα ποιῆσαι;
σὺ δʼ ὦ θεοῖσιν ἐχθρὲ ποῖʼ ἄττʼ ἐστὶν ἅττʼ ἐποίεις;
οὐχ ἱππαλεκτρυόνας μὰ Δίʼ οὐδὲ τραγελάφους, ἅπερ σύ,
ἃν τοῖσι παραπετάσμασιν τοῖς Μηδικοῖς γράφουσιν·
ἀλλʼ ὡς παρέλαβον τὴν τέχνην παρὰ σοῦ τὸ πρῶτον εὐθὺς
940
οἰδοῦσαν ὑπὸ κομπασμάτων καὶ ῥημάτων ἐπαχθῶν,
ἴσχνανα μὲν πρώτιστον αὐτὴν καὶ τὸ βάρος ἀφεῖλον
ἐπυλλίοις καὶ περιπάτοις καὶ τευτλίοισι λευκοῖς,
χυλὸν διδοὺς στωμυλμάτων ἀπὸ βιβλίων ἀπηθῶν·
εἶτʼ ἀνέτρεφον μονῳδίαις —
945
εἶτʼ οὐκ ἐλήρουν ὅ τι τύχοιμʼ οὐδʼ ἐμπεσὼν ἔφυρον,
ἀλλʼ οὑξιὼν πρώτιστα μέν μοι τὸ γένος εἶπʼ ἂν εὐθὺς
947b
κρεῖττον γὰρ ἦν σοι νὴ Δίʼ ἢ τὸ σαυτοῦ.
ἔπειτʼ ἀπὸ τῶν πρώτων ἐπῶν οὐδὲν παρῆκʼ ἂν ἀργόν,
ἀλλʼ ἔλεγεν ἡ γυνή τέ μοι χὠ δοῦλος οὐδὲν ἧττον,
950
χὠ δεσπότης χἠ παρθένος χἠ γραῦς ἄν.
οὐκ ἀποθανεῖν σε ταῦτʼ ἐχρῆν τολμῶντα;
δημοκρατικὸν γὰρ αὔτʼ ἔδρων.
952b
τοῦτο μὲν ἔασον ὦ τᾶν.
οὐ σοὶ γάρ ἐστι περίπατος κάλλιστα περί γε τούτου.
ἔπειτα τουτουσὶ λαλεῖν ἐδίδαξα —
955
ὡς πρὶν διδάξαι γʼ ὤφελες μέσος διαρραγῆναι.
λεπτῶν τε κανόνων ἐσβολὰς ἐπῶν τε γωνιασμούς,
νοεῖν ὁρᾶν ξυνιέναι στρέφειν ἐρᾶν τεχνάζειν,
κάχʼ ὑποτοπεῖσθαι, περινοεῖν ἅπαντα —
οἰκεῖα πράγματʼ εἰσάγων, οἷς χρώμεθʼ, οἷς ξύνεσμεν,
960
ἐξ ὧν γʼ ἂν ἐξηλεγχόμην· ξυνειδότες γὰρ οὗτοι
ἤλεγχον ἄν μου τὴν τέχνην· ἀλλʼ οὐκ ἐκομπολάκουν
ἀπὸ τοῦ φρονεῖν ἀποσπάσας, οὐδʼ ἐξέπληττον αὐτούς,
Κύκνους ποιῶν καὶ Μέμνονας κωδωνοφαλαροπώλους.
γνώσει δὲ τοὺς τούτου τε κἀμοὺς ἑκατέρου μαθητάς.
965
τουτουμενὶ Φορμίσιος Μεγαίνετός θʼ ὁ Μανῆς,
σαλπιγγολογχυπηνάδαι, σαρκασμοπιτυοκάμπται,
οὑ μοὶ δὲ Κλειτοφῶν τε καὶ Θηραμένης ὁ κομψός.
Θηραμένης; σοφός γʼ ἀνὴρ καὶ δεινὸς ἐς τὰ πάντα,
ὃς ἢν κακοῖς που περιπέσῃ καὶ πλησίον παραστῇ,
970
πέπτωκεν ἔξω τῶν κακῶν, οὐ Χῖος ἀλλὰ Κεῖος.
καὶ σκέψιν, ὥστʼ ἤδη νοεῖν
τά τʼ ἄλλα καὶ τὰς οἰκίας
κἀνασκοπεῖν, πῶς τοῦτʼ ἔχει;
ποῦ μοι τοδί; τίς τοῦτʼ ἔλαβε;
980
νὴ τοὺς θεοὺς νῦν γοῦν Ἀθηναίων
κέκραγε πρὸς τοὺς οἰκέτας
ζητεῖ τε, ποῦ ʼστιν ἡ χύτρα;
τίς τὴν κεφαλὴν ἀπεδήδοκεν
985
τῆς μαινίδος; τὸ τρύβλιον
τὸ περυσινὸν τέθνηκέ μοι·
ποῦ τὸ σκόροδον τὸ χθιζινόν;
τίς τῆς ἐλάας παρέτραγεν;
τάδε μὲν λεύσσεις φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ·
σὺ δὲ τί φέρε πρὸς ταῦτα λέξεις;
994a
μή σʼ ὁ θυμὸς ἁρπάσας
995
ἐκτὸς οἴσει τῶν ἐλαῶν·
μὴ πρὸς ὀργὴν ἀντιλέξεις,
1000
χρώμενος τοῖς ἱστίοις,
1003a
καὶ καθεστηκὸς λάβῃς.
ἀλλʼ ὦ πρῶτος τῶν Ἑλλήνων πυργώσας ῥήματα σεμνὰ
1005
καὶ κοσμήσας τραγικὸν λῆρον, θαρρῶν τὸν κρουνὸν ἀφίει.
θυμοῦμαι μὲν τῇ ξυντυχίᾳ, καὶ μου τὰ σπλάγχνʼ ἀγανακτεῖ,
εἰ πρὸς τοῦτον δεῖ μʼ ἀντιλέγειν· ἵνα μὴ φάσκῃ δʼ ἀπορεῖν με,
ἀπόκριναί μοι, τίνος οὕνεκα χρὴ θαυμάζειν ἄνδρα ποιητήν;
δεξιότητος καὶ νουθεσίας, ὅτι βελτίους τε ποιοῦμεν
1010
τοὺς ἀνθρώπους ἐν ταῖς πόλεσιν.
1010b
τοῦτʼ οὖν εἰ μὴ πεποίηκας,
ἀλλʼ ἐκ χρηστῶν καὶ γενναίων μοχθηροτάτους ἀπέδειξας,
τί παθεῖν φήσεις ἄξιος εἶναι;
1012b
τεθνάναι· μὴ τοῦτον ἐρώτα.
σκέψαι τοίνυν οἵους αὐτοὺς παρʼ ἐμοῦ παρεδέξατο πρῶτον,
εἰ γενναίους καὶ τετραπήχεις, καὶ μὴ διαδρασιπολίτας,
1015
μηδʼ ἀγοραίους μηδὲ κοβάλους ὥσπερ νῦν μηδὲ πανούργους,
ἀλλὰ πνέοντας δόρυ καὶ λόγχας καὶ λευκολόφους τρυφαλείας
καὶ πήληκας καὶ κνημῖδας καὶ θυμοὺς ἑπταβοείους.
καὶ δὴ χωρεῖ τουτὶ τὸ κακόν· κρανοποιῶν αὖ μʼ ἐπιτρίψει.
καὶ τί σὺ δράσας οὕτως αὐτοὺς γενναίους ἐξεδίδαξας;
1020
Αἰσχύλε λέξον, μηδʼ αὐθάδως σεμνυνόμενος χαλέπαινε.
δρᾶμα ποιήσας Ἄρεως μεστόν.
1021c
τοὺς ἕπτʼ ἐπὶ Θήβας·
ὃ θεασάμενος πᾶς ἄν τις ἀνὴρ ἠράσθη δάιος εἶναι.
τουτὶ μέν σοι κακὸν εἴργασται· Θηβαίους γὰρ πεποίηκας
ἀνδρειοτέρους ἐς τὸν πόλεμον, καὶ τούτου γʼ οὕνεκα τύπτου.
1025
ἀλλʼ ὑμῖν αὔτʼ ἐξῆν ἀσκεῖν, ἀλλʼ οὐκ ἐπὶ τοῦτʼ ἐτράπεσθε.
εἶτα διδάξας Πέρσας μετὰ τοῦτʼ ἐπιθυμεῖν ἐξεδίδαξα
νικᾶν ἀεὶ τοὺς ἀντιπάλους, κοσμήσας ἔργον ἄριστον.
ἐχάρην γοῦν, † ἡνίκʼ ἤκουσα περὶ Δαρείου τεθνεῶτος, †
ὁ χορὸς δʼ εὐθὺς τὼ χεῖρʼ ὡδὶ συγκρούσας εἶπεν ἰαυοῖ.
1030
ταῦτα γὰρ ἄνδρας χρὴ ποιητὰς ἀσκεῖν. σκέψαι γὰρ ἀπʼ ἀρχῆς
ὡς ὠφέλιμοι τῶν ποιητῶν οἱ γενναῖοι γεγένηνται.
Ὀρφεὺς μὲν γὰρ τελετάς θʼ ἡμῖν κατέδειξε φόνων τʼ ἀπέχεσθαι,
Μουσαῖος δʼ ἐξακέσεις τε νόσων καὶ χρησμούς, Ἡσίοδος δὲ
γῆς ἐργασίας, καρπῶν ὥρας, ἀρότους· ὁ δὲ θεῖος Ὅμηρος
1035
ἀπὸ τοῦ τιμὴν καὶ κλέος ἔσχεν πλὴν τοῦδʼ ὅτι χρήστʼ ἐδίδαξεν,
τάξεις ἀρετὰς ὁπλίσεις ἀνδρῶν;
1036b
καὶ μὴν οὐ Παντακλέα γε
ἐδίδαξεν ὅμως τὸν σκαιότατον· πρώην γοῦν, ἡνίκʼ ἔπεμπεν,
τὸ κράνος πρῶτον περιδησάμενος τὸν λόφον ἤμελλʼ ἐπιδήσειν.
ἀλλʼ ἄλλους τοι πολλοὺς ἀγαθούς, ὧν ἦν καὶ Λάμαχος ἥρως·
1040
ὅθεν ἡμὴ φρὴν ἀπομαξαμένη πολλὰς ἀρετὰς ἐποίησεν,
Πατρόκλων, Τεύκρων θυμολεόντων, ἵνʼ ἐπαίροιμʼ ἄνδρα πολίτην
ἀντεκτείνειν αὑτὸν τούτοις, ὁπόταν σάλπιγγος ἀκούσῃ.
ἀλλʼ οὐ μὰ Δίʼ οὐ Φαίδρας ἐποίουν πόρνας οὐδὲ Σθενεβοίας,
οὐδʼ οἶδʼ οὐδεὶς ἥντινʼ ἐρῶσαν πώποτʼ ἐποίησα γυναῖκα.
1045
μὰ Δίʼ οὐ γὰρ ἐπῆν τῆς Ἀφροδίτης οὐδέν σοι. μηδέ γʼ ἐπείη.
ἀλλʼ ἐπί τοι σοὶ καὶ τοῖς σοῖσιν πολλὴ πολλοῦ ʼπικαθῆτο,
ὥστε γε καὐτόν σε κατʼ οὖν ἔβαλεν.
1047b
νὴ τὸν Δία τοῦτό γέ τοι δή.
ἃ γὰρ ἐς τὰς ἀλλοτρίας ἐποίεις, αὐτὸς τούτοισιν ἐπλήγης.
καὶ τί βλάπτουσʼ ὦ σχέτλιʼ ἀνδρῶν τὴν πόλιν ἁμαὶ Σθενέβοιαι;
1050
ὅτι γενναίας καὶ γενναίων ἀνδρῶν ἀλόχους ἀνέπεισας
κώνεια πιεῖν αἰσχυνθείσας διὰ τοὺς σοὺς Βελλεροφόντας.
πότερον δʼ οὐκ ὄντα λόγον τοῦτον περὶ τῆς Φαίδρας ξυνέθηκα;
μὰ Δίʼ ἀλλʼ ὄντʼ· ἀλλʼ ἀποκρύπτειν χρὴ τὸ πονηρὸν τόν γε ποιητήν,
καὶ μὴ παράγειν μηδὲ διδάσκειν. τοῖς μὲν γὰρ παιδαρίοισιν
1055
ἔστι διδάσκαλος ὅστις φράζει, τοῖσιν δʼ ἡβῶσι ποιηταί.
πάνυ δὴ δεῖ χρηστὰ λέγειν ἡμᾶς.
1056b
ἢν οὖν σὺ λέγῃς Λυκαβηττοὺς
καὶ Παρνασσῶν ἡμῖν μεγέθη, τοῦτʼ ἐστὶ τὸ χρηστὰ διδάσκειν,
ὃν χρῆν φράζειν ἀνθρωπείως;
1058b
ἀλλʼ ὦ κακόδαιμον ἀνάγκη
μεγάλων γνωμῶν καὶ διανοιῶν ἴσα καὶ τὰ ῥήματα τίκτειν.
1060
κἄλλως εἰκὸς τοὺς ἡμιθέους τοῖς ῥήμασι μείζοσι χρῆσθαι·
καὶ γὰρ τοῖς ἱματίοις ἡμῶν χρῶνται πολὺ σεμνοτέροισιν.
ἁμοῦ χρηστῶς καταδείξαντος διελυμήνω σύ.
πρῶτον μὲν τοὺς βασιλεύοντας ῥάκιʼ ἀμπισχών, ἵνʼ ἐλεινοὶ
τοῖς ἀνθρώποις φαίνοιντʼ εἶναι.
1064b
τοῦτʼ οὖν ἔβλαψά τι δράσας;
1065
οὔκουν ἐθέλει γε τριηραρχεῖν πλουτῶν οὐδεὶς διὰ ταῦτα,
ἀλλὰ ῥακίοις περιειλάμενος κλάει καὶ φησὶ πένεσθαι.
νὴ τὴν Δήμητρα χιτῶνά γʼ ἔχων οὔλων ἐρίων ὑπένερθεν.
κἂν ταῦτα λέγων ἐξαπατήσῃ, παρὰ τοὺς ἰχθῦς ἀνέκυψεν.
εἶτʼ αὖ λαλιὰν ἐπιτηδεῦσαι καὶ στωμυλίαν ἐδίδαξας,
1070
ἣ ʼξεκένωσεν τάς τε παλαίστρας καὶ τὰς πυγὰς ἐνέτριψεν
τῶν μειρακίων στωμυλλομένων, καὶ τοὺς Παράλους ἀνέπεισεν
ἀνταγορεύειν τοῖς ἄρχουσιν. καίτοι τότε γʼ ἡνίκʼ ἐγὼ ʼζων,
οὐκ ἠπίσταντʼ ἀλλʼ ἢ μᾶζαν καλέσαι καὶ ῥυππαπαῖ εἰπεῖν.
νὴ τὸν Ἀπόλλω, καὶ προσπαρδεῖν γʼ ἐς τὸ στόμα τῷ θαλάμακι,
1075
καὶ μινθῶσαι τὸν ξύσσιτον κἀκβάς τινα λωποδυτῆσαι·
νῦν δʼ ἀντιλέγει κοὐκέτʼ ἐλαύνων πλεῖ δευρὶ καὖθις ἐκεῖσε.
ποίων δὲ κακῶν οὐκ αἴτιός ἐστʼ;
οὐ προαγωγοὺς κατέδειξʼ οὗτος,
1080
καὶ τικτούσας ἐν τοῖς ἱεροῖς,
καὶ μιγνυμένας τοῖσιν ἀδελφοῖς,
καὶ φασκούσας οὐ ζῆν τὸ ζῆν;
κᾆτʼ ἐκ τούτων ἡ πόλις ἡμῶν
1085
καὶ βωμολόχων δημοπιθήκων
ἐξαπατώντων τὸν δῆμον ἀεί,
λαμπάδα δʼ οὐδεὶς οἷός τε φέρειν
μὰ Δίʼ οὐ δῆθʼ, ὥστʼ ἐπαφαυάνθην
1090
Παναθηναίοισι γελῶν, ὅτε δὴ
βραδὺς ἄνθρωπός τις ἔθει κύψας
λευκὸς πίων ὑπολειπόμενος
καὶ δεινὰ ποιῶν· κᾆθʼ οἱ Κεραμῆς
ἐν ταῖσι πύλαις παίουσʼ αὐτοῦ
1095
γαστέρα πλευρὰς λαγόνας πυγήν,
ὁ δὲ τυπτόμενος ταῖσι πλατείαις
φυσῶν τὴν λαμπάδʼ ἔφευγεν.
μέγα τὸ πρᾶγμα, πολὺ τὸ νεῖκος, ἁδρὸς ὁ πόλεμος ἔρχεται.
1100
χαλεπὸν οὖν ἔργον διαιρεῖν,
ὁ δʼ ἐπαναστρέφειν δύνηται κἀπερείδεσθαι τορῶς.
ἀλλὰ μὴ ʼν ταὐτῷ κάθησθον·
ἐσβολαὶ γάρ εἰσι πολλαὶ χἄτεραι σοφισμάτων.
1105
ὅ τι περ οὖν ἔχετον ἐρίζειν,
λέγετον ἔπιτον ἀνά τε δέρετον
τά τε παλαιὰ καὶ τὰ καινά,
κἀποκινδυνεύετον λεπτόν τι καὶ σοφὸν λέγειν.
εἰ δὲ τοῦτο καταφοβεῖσθον, μή τις ἀμαθία προσῇ
1110
τοῖς θεωμένοισιν, ὡς τὰ
λεπτὰ μὴ γνῶναι λεγόντοιν,
μηδὲν ὀρρωδεῖτε τοῦθʼ· ὡς οὐκέθʼ οὕτω ταῦτʼ ἔχει.
βιβλίον τʼ ἔχων ἕκαστος μανθάνει τὰ δεξιά·
1115
αἱ φύσεις τʼ ἄλλως κράτισται,
πάντʼ ἐπέξιτον θεατῶν γʼ οὕνεχʼ ὡς ὄντων σοφῶν.
καὶ μὴν ἐπʼ αὐτοὺς τοὺς προλόγους σου τρέψομαι,
1120
ὅπως τὸ πρῶτον τῆς τραγῳδίας μέρος
πρώτιστον αὐτοῦ βασανιῶ τοῦ δεξιοῦ.
ἀσαφὴς γὰρ ἦν ἐν τῇ φράσει τῶν πραγμάτων.
καὶ ποῖον αὐτοῦ βασανιεῖς;
πρῶτον δέ μοι τὸν ἐξ Ὀρεστείας λέγε.
1125
ἄγε δὴ σιώπα πᾶς ἀνήρ. λέγʼ Αἰσχύλε.
Ἑρμῆ χθόνιε πατρῷʼ ἐποπτεύων κράτη,
σωτὴρ γενοῦ μοι σύμμαχός τʼ αἰτουμένῳ.
ἥκω γὰρ ἐς γῆν τήνδε καὶ κατέρχομαι.
1130
ἀλλʼ οὐδὲ πάντα ταῦτά γʼ ἔστʼ ἀλλʼ ἢ τρία.
ἔχει δʼ ἕκαστον εἴκοσίν γʼ ἁμαρτίας.
Αἰσχύλε παραινῶ σοι σιωπᾶν· εἰ δὲ μή,
πρὸς τρισὶν ἰαμβείοισι προσοφείλων φανεῖ.
1135
εὐθὺς γὰρ ἡμάρτηκεν οὐράνιόν γʼ ὅσον.
1136b
ἀλλʼ ὀλίγον γέ μοι μέλει.
1137b
αὖθις ἐξ ἀρχῆς λέγε.
Ἑρμῆ χθόνιε πατρῷʼ ἐποπτεύων κράτη.
οὔκουν Ὀρέστης τοῦτʼ ἐπὶ τῷ τύμβῳ λέγει
1140
τῷ τοῦ πατρὸς τεθνεῶτος;
πότερʼ οὖν τὸν Ἑρμῆν, ὡς ὁ πατὴρ ἀπώλετο
αὐτοῦ βιαίως ἐκ γυναικείας χερὸς
δόλοις λαθραίοις, ταῦτʼ ἐποπτεύειν ἔφη;
οὐ δῆτʼ ἐκεῖνον, ἀλλὰ τὸν Ἐριούνιον
1145
Ἑρμῆν χθόνιον προσεῖπε, κἀδήλου λέγων
ὁτιὴ πατρῷον τοῦτο κέκτηται γέρας —
ἔτι μεῖζον ἐξήμαρτες ἢ ʼγὼ ʼβουλόμην·
εἰ γὰρ πατρῷον τὸ χθόνιον ἔχει γέρας —
οὕτω γʼ ἂν εἴη πρὸς πατρὸς τυμβωρύχος.
1150
Διόνυσε πίνεις οἶνον οὐκ ἀνθοσμίαν.
λέγʼ ἕτερον αὐτῷ· σὺ δʼ ἐπιτήρει τὸ βλάβος.
σωτὴρ γενοῦ μοι σύμμαχός τʼ αἰτουμένῳ.
ἥκω γὰρ ἐς γῆν τήνδε καὶ κατέρχομαι —
δὶς ταὐτὸν ἡμῖν εἶπεν ὁ σοφὸς Αἰσχύλος.
1155b
σκόπει τὸ ῥῆμʼ· ἐγὼ δέ σοι φράσω.
ἥκω γὰρ ἐς γῆν, φησί, καὶ κατέρχομαι·
ἥκω δὲ ταὐτόν ἐστι τῷ κατέρχομαι.
νὴ τὸν Δίʼ ὥσπερ γʼ εἴ τις εἴποι γείτονι,
χρῆσον σὺ μάκτραν, εἰ δὲ βούλει, κάρδοπον.
1160
οὐ δῆτα τοῦτό γʼ ὦ κατεστωμυλμένε
ἄνθρωπε ταὔτʼ ἔστʼ, ἀλλʼ ἄριστʼ ἐπῶν ἔχον.
πῶς δή; δίδαξον γάρ με καθʼ ὅ τι δὴ λέγεις;
ἐλθεῖν μὲν ἐς γῆν ἔσθʼ ὅτῳ μετῇ πάτρας·
χωρὶς γὰρ ἄλλης συμφορᾶς ἐλήλυθεν·
1165
φεύγων δʼ ἀνὴρ ἥκει τε καὶ κατέρχεται.
εὖ νὴ τὸν Ἀπόλλω. τί σὺ λέγεις Εὐριπίδη;
οὐ φημὶ τὸν Ὀρέστην κατελθεῖν οἴκαδε·
λάθρᾳ γὰρ ἦλθεν οὐ πιθὼν τοὺς κυρίους.
εὖ νὴ τὸν Ἑρμῆν· ὅ τι λέγεις δʼ οὐ μανθάνω.
1170
πέραινε τοίνυν ἕτερον.
Αἰσχύλʼ ἀνύσας· σὺ δʼ ἐς τὸ κακὸν ἀπόβλεπε.
τύμβου δʼ ἐπʼ ὄχθῳ τῷδε κηρύσσω πατρὶ
1173b
τοῦθʼ ἕτερον αὖθις λέγει,
κλύειν ἀκοῦσαι, ταὐτὸν ὂν σαφέστατα.
1175
τεθνηκόσιν γὰρ ἔλεγεν ὦ μόχθηρε σύ,
οἷς οὐδὲ τρὶς λέγοντες ἐξικνούμεθα.
σὺ δὲ πῶς ἐποίεις τοὺς προλόγους;
κἄν που δὶς εἴπω ταὐτόν, ἢ στοιβὴν ἴδῃς
ἐνοῦσαν ἔξω τοῦ λόγου, κατάπτυσον.
1180
ἴθι δὴ λέγʼ· οὐ γάρ μοὔστιν ἀλλʼ ἀκουστέα
τῶν σῶν προλόγων τῆς ὀρθότητος τῶν ἐπῶν.
ἦν Οἰδίπους τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ —
μὰ τὸν Δίʼ οὐ δῆτʼ, ἀλλὰ κακοδαίμων φύσει,
ὅντινά γε πρὶν φῦναι μὲν Ἁπόλλων ἔφη
1185
ἀποκτενεῖν τὸν πατέρα, πρὶν καὶ γεγονέναι·
πῶς οὗτος ἦν τὸ πρῶτον εὐδαίμων ἀνήρ;
εἶτʼ ἐγένετʼ αὖθις ἀθλιώτατος βροτῶν.
μὰ τὸν Δίʼ οὐ δῆτʼ, οὐ μὲν οὖν ἐπαύσατο.
πῶς γάρ; ὅτε δὴ πρῶτον μὲν αὐτὸν γενόμενον
1190
χειμῶνος ὄντος ἐξέθεσαν ἐν ὀστράκῳ,
ἵνα μὴ ʼκτραφεὶς γένοιτο τοῦ πατρὸς φονεύς·
εἶθʼ ὡς Πόλυβον ἤρρησεν οἰδῶν τὼ πόδε·
ἔπειτα γραῦν ἔγημεν αὐτὸς ὢν νέος
καὶ πρός γε τούτοις τὴν ἑαυτοῦ μητέρα·
1195
εἶτʼ ἐξετύφλωσεν αὑτόν.
εἰ κἀστρατήγησέν γε μετʼ Ἐρασινίδου.
ληρεῖς· ἐγὼ δὲ τοὺς προλόγους καλοὺς ποιῶ.
καὶ μὴν μὰ τὸν Δίʼ οὐ κατʼ ἔπος γέ σου κνίσω
τὸ ῥῆμʼ ἕκαστον, ἀλλὰ σὺν τοῖσιν θεοῖς
1200
ἀπὸ ληκυθίου σου τοὺς προλόγους διαφθερῶ.
ἀπὸ ληκυθίου σὺ τοὺς ἐμούς;
ποιεῖς γὰρ οὕτως ὥστʼ ἐναρμόττειν ἅπαν,
καὶ κῳδάριον καὶ ληκύθιον καὶ θύλακον,
ἐν τοῖς ἰαμβείοισι. δείξω δʼ αὐτίκα.
Αἴγυπτος, ὡς ὁ πλεῖστος ἔσπαρται λόγος,
ξὺν παισὶ πεντήκοντα ναυτίλῳ πλάτῃ
τουτὶ τί ἦν τὸ ληκύθιον; οὐ κλαύσεται;
1210
λέγʼ ἕτερον αὐτῷ πρόλογον, ἵνα καὶ γνῶ πάλιν.
Διόνυσος, ὃς θύρσοισι καὶ νεβρῶν δοραῖς
καθαπτὸς ἐν πεύκαισι Παρνασσὸν κάτα
οἴμοι πεπλήγμεθʼ αὖθις ὑπὸ τῆς ληκύθου.
1215
ἀλλʼ οὐδὲν ἔσται πρᾶγμα· πρὸς γὰρ τουτονὶ
τὸν πρόλογον οὐχ ἕξει προσάψαι λήκυθον.
οὐκ ἔστιν ὅστις πάντʼ ἀνὴρ εὐδαιμονεῖ·
ἢ γὰρ πεφυκὼς ἐσθλὸς οὐκ ἔχει βίον,
τὸ ληκύθιον γὰρ τοῦτο πνευσεῖται πολύ.
οὐδʼ ἂν μὰ τὴν Δήμητρα φροντίσαιμί γε·
νυνὶ γὰρ αὐτοῦ τοῦτό γʼ ἐκκεκόψεται.
ἴθι δὴ λέγʼ ἕτερον κἀπέχου τῆς ληκύθου.
1225
Σιδώνιόν ποτʼ ἄστυ Κάδμος ἐκλιπὼν
ὦ δαιμόνιʼ ἀνδρῶν ἀποπρίω τὴν λήκυθον,
ἵνα μὴ διακναίσῃ τοὺς προλόγους ἡμῶν.
1230
οὐ δῆτʼ, ἐπεὶ πολλοὺς προλόγους ἕξω λέγειν
ἵνʼ οὗτος οὐχ ἕξει προσάψαι ληκύθιον.
Πέλοψ ὁ Ταντάλειος ἐς Πῖσαν μολὼν
ὁρᾷς, προσῆψεν αὖθις αὖ τὴν λήκυθον.
1235
ἀλλʼ ὦγάθʼ ἔτι καὶ νῦν ἀπόδος πάσῃ τέχνῃ·
λήψει γὰρ ὀβολοῦ πάνυ καλήν τε κἀγαθήν.
μὰ τὸν Δίʼ οὔπω γʼ· ἔτι γὰρ εἰσί μοι συχνοί.
ἔασον εἰπεῖν πρῶθʼ ὅλον με τὸν στίχον.
1240
Οἰνεύς ποτʼ ἐκ γῆς πολύμετρον λαβὼν στάχυν
μεταξὺ θύων; καὶ τίς αὔθʼ ὑφείλετο;
ἔα αὐτὸν ὦ τᾶν· πρὸς τοδὶ γὰρ εἰπάτω.
Ζεύς, ὡς λέλεκται τῆς ἀληθείας ὕπο —
1245
ἀπολεῖ σʼ· ἐρεῖ γάρ, ληκύθιον ἀπώλεσεν.
τὸ ληκύθιον γὰρ τοῦτʼ ἐπὶ τοῖς προλόγοισί σου
ὥσπερ τὰ σῦκʼ ἐπὶ τοῖσιν ὀφθαλμοῖς ἔφυ.
ἀλλʼ ἐς τὰ μέλη πρὸς τῶν θεῶν αὐτοῦ τραποῦ.
καὶ μὴν ἔχω γʼ οἷς αὐτὸν ἀποδείξω κακὸν
1250
μελοποιὸν ὄντα καὶ ποιοῦντα ταὔτʼ ἀεί.
τί ποτε πρᾶγμα γενήσεται;
φροντίζειν γὰρ ἔγωγʼ ἔχω,
1255
καὶ κάλλιστα μέλη ποιήσαντι
1260
καὶ δέδοιχʼ ὑπὲρ αὐτοῦ.
πάνυ γε μέλη θαυμαστά· δείξει δὴ τάχα.
εἰς ἓν γὰρ αὐτοῦ πάντα τὰ μέλη ξυντεμῶ.
καὶ μὴν λογιοῦμαι ταῦτα τῶν ψήφων λαβών·
Φθιῶτʼ Ἀχιλλεῦ, τί ποτʼ ἀνδροδάικτον ἀκούων
1265
ἰὴ κόπον οὐ πελάθεις ἐπʼ ἀρωγάν;
Ἑρμᾶν μὲν πρόγονον τίομεν γένος οἱ περὶ λίμναν.
ἰὴ κόπον οὐ πελάθεις ἐπʼ ἀρωγάν;
δύο σοὶ κόπω Αἰσχύλε τούτω.
1270
κύδιστʼ Ἀχαιῶν Ἀτρέως πολυκοίρανε μάνθανέ μου παῖ.
ἰὴ κόπον οὐ πελάθεις ἐπʼ ἀρωγάν;
τρίτος ᾠσχύλε σοὶ κόπος οὗτος.
εὐφαμεῖτε· μελισσονόμοι δόμον Ἀρτέμιδος πέλας οἴγειν.
1275
ἰὴ κόπον οὐ πελάθεις ἐπʼ ἀρωγάν;
κύριός εἰμι θροεῖν ὅδιον κράτος αἴσιον ἀνδρῶν.
ἰὴ κόπον οὐ πελάθεις ἐπʼ ἀρωγάν;
ὦ Ζεῦ βασιλεῦ τὸ χρῆμα τῶν κόπων ὅσον.
ἐγὼ μὲν οὖν ἐς τὸ βαλανεῖον βούλομαι·
1280
ὑπὸ τῶν κόπων γὰρ τὼ νεφρὼ βουβωνιῶ.
μὴ πρίν γʼ ἂν ἀκούσῃς χἀτέραν στάσιν μελῶν
ἐκ τῶν κιθαρῳδικῶν νόμων εἰργασμένην.
ἴθι δὴ πέραινε, καὶ κόπον μὴ προστίθει.
1285
ὅπως Ἀχαιῶν δίθρονον κράτος, Ἑλλάδος ἥβας,
τοφλαττοθρατ τοφλαττοθρατ,
Σφίγγα δυσαμεριᾶν πρύτανιν κύνα, πέμπει,
τοφλαττοθρατ τοφλαττοθρατ,
σὺν δορὶ καὶ χερὶ πράκτορι θούριος ὄρνις,
1290
τοφλαττοθρατ τοφλαττοθρατ,
κυρεῖν παρασχὼν ἰταμαῖς κυσὶν ἀεροφοίτοις,
τοφλαττοθρατ τοφλαττοθρατ,
τὸ συγκλινές τʼ ἐπʼ Αἴαντι,
1295
τοφλαττοθρατ τοφλαττοθρατ.
τί τὸ φλαττοθρατ τοῦτʼ ἐστίν; ἐκ Μαραθῶνος ἢ
πόθεν συνέλεξας ἱμονιοστρόφου μέλη;
ἀλλʼ οὖν ἐγὼ μὲν ἐς τὸ καλὸν ἐκ τοῦ καλοῦ
ἤνεγκον αὔθʼ, ἵνα μὴ τὸν αὐτὸν Φρυνίχῳ
1300
λειμῶνα Μουσῶν ἱερὸν ὀφθείην δρέπων·
οὗτος δʼ ἀπὸ πάντων † μὲν φέρει, πορνιδίων †,
σκολίων Μελήτου, Καρικῶν αὐλημάτων,
θρήνων, χορειῶν. τάχα δὲ δηλωθήσεται.
ἐνεγκάτω τις τὸ λύριον. καίτοι τί δεῖ
1305
λύρας ἐπὶ τούτων; ποῦ ʼστιν ἡ τοῖς ὀστράκοις
αὕτη κροτοῦσα; δεῦρο Μοῦσʼ Εὐριπίδου,
πρὸς ἥνπερ ἐπιτήδεια ταῦτʼ ᾄδειν μέλη.
αὕτη ποθʼ ἡ Μοῦσʼ οὐκ ἐλεσβίαζεν, οὔ.
ἀλκυόνες, αἳ παρʼ ἀενάοις θαλάσσης
ῥανίσι χρόα δροσιζόμεναι·
αἵ θʼ ὑπωρόφιοι κατὰ γωνίας
εἱειειειλίσσετε δακτύλοις φάλαγγες
ἵνʼ ὁ φίλαυλος ἔπαλλε δελφὶς
1320
οἰνάνθας γάνος ἀμπέλου,
βότρυος ἕλικα παυσίπονον.
περίβαλλʼ ὦ τέκνον ὠλένας.
1325
τοιαυτὶ μέντοι σὺ ποιῶν
τὰ μὲν μέλη σου ταῦτα· βούλομαι δʼ ἔτι
1330
τὸν τῶν μονῳδιῶν διεξελθεῖν τρόπον.
1335
μελαίνας Νυκτὸς παῖδα,
1337a
μεγάλους ὄνυχας ἔχοντα.
ἀλλά μοι ἀμφίπολοι λύχνον ἅψατε
κάλπισί τʼ ἐκ ποταμῶν δρόσον ἄρατε, θέρμετε δʼ ὕδωρ,
1340
ὡς ἂν θεῖον ὄνειρον ἀποκλύσω.
τοῦτʼ ἐκεῖνʼ· ἰὼ ξύνοικοι,
τὸν ἀλεκτρυόνα μου συναρπάσασα
ἐγὼ δʼ ἁ τάλαινα προσέχουσʼ ἔτυχον
1349a
κλωστῆρα ποιοῦσʼ, ὅπως
1351a
ὁ δʼ ἀνέπτατʼ ἀνέπτατʼ ἐς αἰθέρα
κουφοτάταις πτερύγων ἀκμαῖς·
ἐμοὶ δʼ ἄχεʼ ἄχεα κατέλιπε,
δάκρυα δάκρυά τʼ ἀπʼ ὀμμάτων
1355
ἔβαλον ἔβαλον ἁ τλάμων.
ἀλλʼ ὦ Κρῆτες, Ἴδας τέκνα,
τὰ τόξα λαβόντες ἐπαμύνατε,
τὰ κῶλά τʼ ἀμπάλλετε κυκλούμενοι τὴν οἰκίαν.
ἅμα δὲ Δίκτυννα παῖς Ἄρτεμις καλὰ
1360
τὰς κυνίσκας ἔχουσʼ ἐλθέτω διὰ δόμων πανταχῇ,
σὺ δʼ ὦ Διὸς διπύρους ἀνέχουσα
λαμπάδας ὀξυτάτας χεροῖν Ἑκάτα παράφηνον
1365
ἐπὶ τὸν σταθμὸν γὰρ αὐτὸν ἀγαγεῖν βούλομαι,
ὅπερ ἐξελέγξει τὴν ποίησιν νῷν μόνον.
τὸ γὰρ βάρος νὼ βασανιεῖ τῶν ῥημάτων.
ἴτε δεῦρό νυν, εἴπερ γε δεῖ καὶ τοῦτό με
ἀνδρῶν ποιητῶν τυροπωλῆσαι τέχνην.
1370
ἐπίπονοί γʼ οἱ δεξιοί.
ὃ τίς ἂν ἐπενόησεν ἄλλος;
μὰ τὸν ἐγὼ μὲν οὐδʼ ἂν εἴ τις
1375
ἔλεγέ μοι τῶν ἐπιτυχόντων,
ἴθι δὴ παρίστασθον παρὰ τὼ πλάστιγγʼ,
καὶ λαβομένω τὸ ῥῆμʼ ἑκάτερος εἴπατον,
1380
καὶ μὴ μεθῆσθον, πρὶν ἂν ἐγὼ σφῷν κοκκύσω.
1381b
τοὔπος νῦν λέγετον ἐς τὸν σταθμόν.
εἴθʼ ὤφελʼ Ἀργοῦς μὴ διαπτάσθαι σκάφος.
Σπερχειὲ ποταμὲ βουνόμοι τʼ ἐπιστροφαί.
κόκκυ, μέθεσθε· καὶ πολύ γε κατωτέρω
1385b
καὶ τί ποτʼ ἐστὶ ταἴτιον;
ὅτι εἰσέθηκε ποταμόν, ἐριοπωλικῶς
ὑγρὸν ποιήσας τοὔπος ὥσπερ τἄρια,
σὺ δʼ εἰσέθηκας τοὔπος ἐπτερωμένον.
ἀλλʼ ἕτερον εἰπάτω τι κἀντιστησάτω.
1390
λάβεσθε τοίνυν αὖθις.
οὐκ ἔστι Πειθοῦς ἱερὸν ἄλλο πλὴν λόγος.
μόνος θεῶν γὰρ Θάνατος οὐ δώρων ἐρᾷ.
μέθεσθε μέθεσθε· καὶ τὸ τοῦδέ γʼ αὖ ῥέπει·
θάνατον γὰρ εἰσέθηκε βαρύτατον κακόν.
1395
ἐγὼ δὲ πειθώ γʼ ἔπος ἄριστʼ εἰρημένον.
πειθὼ δὲ κοῦφόν ἐστι καὶ νοῦν οὐκ ἔχον.
ἀλλʼ ἕτερον αὖ ζήτει τι τῶν βαρυστάθμων,
ὅ τι σοι καθέλξει, καρτερόν τε καὶ μέγα.
φέρε ποῦ τοιοῦτον δῆτά μοὐστί; ποῦ;
1400
βέβληκʼ Ἀχιλλεὺς δύο κύβω καὶ τέτταρα.
λέγοιτʼ ἄν, ὡς αὕτη ʼστὶ λοιπὴ σφῷν στάσις.
σιδηροβριθές τʼ ἔλαβε δεξιᾷ ξύλον.
ἐφʼ ἅρματος γὰρ ἅρμα καὶ νεκρῷ νεκρός.
ἐξηπάτηκεν αὖ σὲ καὶ νῦν.
1405
δύʼ ἅρματʼ εἰσέθηκε καὶ νεκρὼ δύο,
οὓς οὐκ ἂν ἄραιντʼ οὐδʼ ἑκατὸν Αἰγύπτιοι.
καὶ μηκέτʼ ἔμοιγε κατʼ ἔπος, ἀλλʼ ἐς τὸν σταθμὸν
αὐτὸς τὰ παιδίʼ ἡ γυνὴ Κηφισοφῶν
ἐμβὰς καθήσθω, συλλαβὼν τὰ βιβλία·
1410
ἐγὼ δὲ δύʼ ἔπη τῶν ἐμῶν ἐρῶ μόνον.
ἅ νδρες φίλοι, κἀ γὼ μὲν αὐτοὺς οὐ κρινῶ.
οὐ γὰρ διʼ ἔχθρας οὐδετέρῳ γενήσομαι.
τὸν μὲν γὰρ ἡγοῦμαι σοφὸν τῷ δʼ ἥδομαι.
οὐδὲν ἄρα πράξεις ὧνπερ ἦλθες οὕνεκα;
1415b
τὸν ἕτερον λαβὼν ἄπει,
ὁπότερον ἂν κρίνῃς, ἵνʼ ἔλθῃς μὴ μάτην.
εὐδαιμονοίης. φέρε πύθεσθέ μου ταδί.
ἐγὼ κατῆλθον ἐπὶ ποιητήν. τοῦ χάριν;
ἵνʼ ἡ πόλις σωθεῖσα τοὺς χοροὺς ἄγῃ.
1420
ὁπότερος οὖν ἂν τῇ πόλει παραινέσῃ
μᾶλλόν τι χρηστόν, τοῦτον ἄξειν μοι δοκῶ.
πρῶτον μὲν οὖν περὶ Ἀλκιβιάδου τίνʼ ἔχετον
γνώμην ἑκάτερος; ἡ πόλις γὰρ δυστοκεῖ.
ἔχει δὲ περὶ αὐτοῦ τίνα γνώμην;
1425
ποθεῖ μέν, ἐχθαίρει δέ, βούλεται δʼ ἔχειν.
ἀλλʼ ὅ τι νοεῖτον εἴπατον τούτου πέρι.
μισῶ πολίτην, ὅστις ὠφελεῖν πάτραν
βραδὺς πέφυκε μεγάλα δὲ βλάπτειν ταχύς,
καὶ πόριμον αὑτῷ τῇ πόλει δʼ ἀμήχανον.
1430
εὖ γʼ ὦ Πόσειδον· σὺ δὲ τίνα γνώμην ἔχεις;
οὐ χρὴ λέοντος σκύμνον ἐν πόλει τρέφειν,
1431a
μάλιστα μὲν λέοντα μὴ ʼν πόλει τρέφειν,
ἢν δʼ ἐκτραφῇ τις, τοῖς τρόποις ὑπηρετεῖν.
νὴ τὸν Δία τὸν σωτῆρα δυσκρίτως γʼ ἔχω·
ὁ μὲν σοφῶς γὰρ εἶπεν, ὁ δʼ ἕτερος σαφῶς.
1435
ἀλλʼ ἔτι μίαν γνώμην ἑκάτερος εἴπατον
περὶ τῆς πόλεως ἥντινʼ ἔχετον σωτηρίαν.
εἴ τις πτερώσας Κλεόκριτον Κινησίᾳ,
αἴροιεν αὖραι πελαγίαν ὑπὲρ πλάκα.
γέλοιον ἂν φαίνοιτο· νοῦν δʼ ἔχει τίνα;
1440
εἰ ναυμαχοῖεν κᾆτʼ ἔχοντες ὀξίδας
ῥαίνοιεν ἐς τὰ βλέφαρα τῶν ἐναντίων.
ἐγὼ μὲν οἶδα καὶ θέλω φράζειν.
ὅταν τὰ νῦν ἄπιστα πίσθʼ ἡγώμεθα,
1445
ἀμαθέστερόν πως εἰπὲ καὶ σαφέστερον.
εἰ τῶν πολιτῶν οἷσι νῦν πιστεύομεν,
τούτοις ἀπιστήσαιμεν, οἷς δʼ οὐ χρώμεθα,
τούτοισι χρησαίμεσθʼ, ἴσως σωθεῖμεν ἄν.
εἰ νῦν γε δυστυχοῦμεν ἐν τούτοισι, πῶς
1450
τἀναντίʼ ἂν πράττοντες οὐ σῳζοίμεθʼ ἄν;
εὖ γʼ ὦ Παλάμηδες, ὦ σοφωτάτη φύσις.
ταυτὶ πότερʼ αὐτὸς ηὗρες ἢ Κηφισοφῶν;
ἐγὼ μόνος· τὰς δʼ ὀξίδας Κηφισοφῶν.
1454b
τὴν πόλιν νῦν μοι φράσον
1455
πρῶτον τίσι χρῆται· πότερα τοῖς χρηστοῖς;
1456b
τοῖς πονηροῖς δʼ ἥδεται;
οὐ δῆτʼ ἐκείνη γʼ, ἀλλὰ χρῆται πρὸς βίαν.
πῶς οὖν τις ἂν σώσειε τοιαύτην πόλιν,
ᾗ μήτε χλαῖνα μήτε σισύρα συμφέρει;
1460
εὕρισκε νὴ Δίʼ, εἴπερ ἀναδύσει πάλιν.
ἐκεῖ φράσαιμʼ ἄν· ἐνθαδὶ δʼ οὐ βούλομαι.
μὴ δῆτα σύ γʼ, ἀλλʼ ἐνθένδʼ ἀνίει τἀγαθά.
τὴν γῆν ὅταν νομίσωσι τὴν τῶν πολεμίων
εἶναι σφετέραν, τὴν δὲ σφετέραν τῶν πολεμίων,
1465
πόρον δὲ τὰς ναῦς ἀπορίαν δὲ τὸν πόρον.
εὖ, πλήν γʼ ὁ δικαστὴς αὐτὰ καταπίνει μόνος.
1467b
αὕτη σφῷν κρίσις γενήσεται·
αἱρήσομαι γὰρ ὅνπερ ἡ ψυχὴ θέλει.
μεμνημένος νυν τῶν θεῶν οὓς ὤμοσας
1470
ἦ μὴν ἀπάξειν μʼ οἴκαδʼ, αἱροῦ τοὺς φίλους.
ἡ γλῶττʼ ὀμώμοκʼ, Αἰσχύλον δʼ αἱρήσομαι.
τί δέδρακας ὦ μιαρώτατʼ ἀνθρώπων;
ἔκρινα νικᾶν Αἰσχύλον. τιὴ γὰρ οὔ;
αἴσχιστον ἔργον προσβλέπεις μʼ εἰργασμένος;
1475
τί δʼ αἰσχρόν, ἢν μὴ τοῖς θεωμένοις δοκῇ;
ὦ σχέτλιε περιόψει με δὴ τεθνηκότα;
τίς οἶδεν εἰ τὸ ζῆν μέν ἐστι κατθανεῖν,
τὸ πνεῖν δὲ δειπνεῖν, τὸ δὲ καθεύδειν κῴδιον;
χωρεῖτε τοίνυν ὦ Διόνυσʼ εἴσω.
1480
ἵνα ξενίσω ʼγὼ σφὼ πρὶν ἀποπλεῖν.
νὴ τὸν Δίʼ· οὐ γὰρ ἄχθομαι τῷ πράγματι.
πάρα δὲ πολλοῖσιν μαθεῖν.
1485
ὅδε γὰρ εὖ φρονεῖν δοκήσας
ἐπʼ ἀγαθῷ μὲν τοῖς πολίταις,
ξυγγενέσι τε καὶ φίλοισι,
1490
διὰ τὸ συνετὸς εἶναι.
τά τε μέγιστα παραλιπόντα
1495
τῆς τραγῳδικῆς τέχνης.
τὸ δʼ ἐπὶ σεμνοῖσιν λόγοισι
διατριβὴν ἀργὸν ποιεῖσθαι,
1500
ἄγε δὴ χαίρων Αἰσχύλε χώρει,
καὶ σῷζε πόλιν τὴν ἡμετέραν
γνώμαις ἀγαθαῖς καὶ παίδευσον
τοὺς ἀνοήτους· πολλοὶ δʼ εἰσίν·
καὶ δὸς τουτὶ Κλεοφῶντι φέρων
1505
καὶ τουτὶ τοῖσι πορισταῖς
Μύρμηκί θʼ ὁμοῦ καὶ Νικομάχῳ,
καὶ φράζʼ αὐτοῖς ταχέως ἥκειν
ὡς ἐμὲ δευρὶ καὶ μὴ μέλλειν·
1510
κἂν μὴ ταχέως ἥκωσιν, ἐγὼ
νὴ τὸν Ἀπόλλω στίξας αὐτοὺς
μετʼ Ἀδειμάντου τοῦ Λευκολόφου
κατὰ γῆς ταχέως ἀποπέμψω.
1515
ταῦτα ποιήσω· σὺ δὲ τὸν θᾶκον
τὸν ἐμὸν παράδος Σοφοκλεῖ τηρεῖν
καὶ διασῴζειν, ἢν ἄρʼ ἐγώ ποτε
δεῦρʼ ἀφίκωμαι. τοῦτον γὰρ ἐγὼ
σοφίᾳ κρίνω δεύτερον εἶναι.
1520
μέμνησο δʼ ὅπως ὁ πανοῦργος ἀνὴρ
καὶ ψευδολόγος καὶ βωμολόχος
μηδέποτʼ ἐς τὸν θᾶκον τὸν ἐμὸν
φαίνετε τοίνυν ὑμεῖς τούτῳ
1525
λαμπάδας ἱεράς, χἄμα προπέμπετε
τοῖσιν τούτου τοῦτον μέλεσιν
καὶ μολπαῖσιν κελαδοῦντες.
πρῶτα μὲν εὐοδίαν ἀγαθὴν ἀπιόντι ποιητῇ
ἐς φάος ὀρνυμένῳ δότε δαίμονες οἱ κατὰ γαίας,
1530
τῇ δὲ πόλει μεγάλων ἀγαθῶν ἀγαθὰς ἐπινοίας.
πάγχυ γὰρ ἐκ μεγάλων ἀχέων παυσαίμεθʼ ἂν οὕτως
ἀργαλέων τʼ ἐν ὅπλοις ξυνόδων. Κλεοφῶν δὲ μαχέσθω
κἄλλος ὁ βουλόμενος τούτων πατρίοις ἐν ἀρούραις.