Library › Latin: Early Christian Writings › Confessio
The Confessio is the spiritual autobiography of Patrick, the British bishop who worked as a missionary in Ireland in the fifth century. It begins: I, Patrick, a sinner, most unlearned and least of all the faithful. Patrick tells how his father Calpornius was a deacon and his grandfather Potitus a priest, how at about sixteen he was carried off from his family’s estate to captivity in Ireland, how there he turned to God, and how after escaping he returned to Ireland as a bishop. Written in old age in answer to critics who questioned his mission, it defends his conduct and gives thanks for God’s guidance.
Together with his letter to Coroticus, the Confessio is one of only two writings securely attributed to Patrick and the only first-hand evidence for his life. Its rough, scripturally saturated Latin, which Patrick himself apologises for, conveys an intensely personal faith. It is a fundamental document for the conversion of Ireland, the end of Roman Britain and the history of early Christian autobiography.
About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 53, Parisiis 1847), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Early Christian Writings
Confessio
Patrick, Saint · every word parsed
I
Ego Patricius peccator, rusticissimus et minimus omnium fidelium, et contemptibilissimus apud plurimos, patrem habui Calpornium diaconem, filium quondam Potiti presbyteri, qui fuit in uico Bonauem Taberniae: uillulam Enon prope habuit, ubi capturam dedi. Annorum eram tunc fere sedecim. Deum uerum ignorabam; et Hiberione in captiuitate adductus sum, cum tot millibus hominum, secundum merita nostra, quia a Deo recessimus et praecepta eius non custodiuimus, et sacerdotibus nostris non obedientes fuimus, qui nostram salutem admonebant: et Dominus induxit super nos iram animationis suae, et dispersit nos in gentibus multis, etiam usque ad ultimum terrae, ubi nunc paruitas mea esse uidetur inter alienigenas. Et ibi Dominus aperuit sensum incredulitatis meae, ut uel sero rememorarem delicta mea, et ut conuerterer toto corde ad Dominum Deum meum; qui respexit humilitatem meam, et misertus est adolescentiae et ignorantiae meae, et custodiuit me antequam scirem eum, et antequam saperem uel distinguerem inter bonum et malum, et muniuit me et consolatus est me, ut pater filium.
II
Unde autem tacere non possum, neque expedit quidem, tanta beneficia et tantam gratiam quam mihi ( Dominus praestare) dignatus (est) in terra captiuitatis meae: quia haec est retributio nostra, ut post correctionem uel agnitionem Dei exaltaremur, et confiteremur mirabilia eius coram omni natione quae est sub omni coelo: quia non est alius Deus, nec unquam fuit nec erit post hunc, praeter Deum Patrem ingenitum sine principio, a quo est omne principium, omnia tenens, ut diximus: et huius Filium Iesum Christum, quem cum Patre scilicet fuisse semper testamur, ante originem saeculi, spiritualiter apud Patrem, inenarrabiliter genitum ante omne principium, et per ipsum facta sunt uisibilia et inuisibilia, hominem factum deuicta morte, in coelos ad Patrem receptum. Et dedit illi omnem potestatem super omne nomen coelestium et terrestrium et infernorum, ut omnis lingua confiteatur, quia Dominus et Deus est Iesus Christus : quem credimus, et exspectamus aduentum ipsius; mox futurus iudex uiuorum et mortuorum, qui reddet unicuique secundum facta sua, et infudit in nobis abunde Spiritus sancti donum et pignus immortalitatis, qui facit credentes et obedientes, ut sint filii Dei Patris et cohaeredes Christi, quem confitemur et adoramus, unum Deum in Trinitate sacri nominis. Ipse enim dixit per prophetam: Inuoca me in die tribulationis tuae, et liberabo te, et magnificabis me . Et iterum inquit: Opera autem Dei reuelare et confiteri honorificum est .
III
Tamen etsi in multis imperfectus sum, opto fratres et cognatos meos scire qualitatem meam, ut possint perspicere uotum animae meae. Non ignoro testimonium Domini mei qui in psalmo testatur: Perdes eos qui loquuntur mendacium et iterum: Os quod mentitur occidit animam . Et idem Dominus in Euangelio inquit: Uerbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die iudicii . Unde autem uehementer (debueram) cum timore et tremore metuere hanc sententiam in die illa, ubi nemo poterit se subtrahere uel abscondere, sed omnes omnino reddituri sumus rationem etiam minimorum peccatorum ante tribunal Christi Domini. Quapropter olim cogitaui scribere, sed usque nunc haesitaui. Timui enim ne inciderem in linguam hominum: et quia non legi, sicut caeteri qui optime itaque iure et sacras litteras utroque pari modo combiberunt, et sermonem illorum ex infantia nunquam mutauerunt, sed magis ad perfectum semper addiderunt.
IV
Nam sermo et loquela nostra translata est in linguam alienam, sicut facile potest probari ex saliua scripturae meae, qualiter sum ego in sermonibus instructus atque eruditus; quia inquit Sapiens: Per linguam dignoscitur et sensus, et scientia, et doctrina ueritatis . Sed quid prodest excusatio iuxta ueritatem, praesertim cum praesumptione? quatinus modo ipse appeto in senectute mea, quod in iuuentute non comparaui, quia obstiterunt (peccata mea) ut confirmarem quod ante non perlegeram. Sed quis me credit? Etsi dixero quod ante praefatus sum; adolescens, imo pene puer imberbis capturam dedi, antequam scirem quid peterem, uel quid uitare debueram. Unde ego hodie erubesco et uehementer pertimeo denudare imperitiam meam, quia diserti breuitate sermonis explicare nequeo, sicut spiritus gestit et animus, et sensus monstrat et affectus. Sed si itaque datum mihi fuisset sicut caeteris, uerumtamen non silerem propter retributionem. Et si forte uidetur apud aliquantos me in hoc praeponere cum mea inscitia et tardiori lingua (scriptum est enim: Linguae balbutientes uelociter discent loqui pacem [Isai. XXXII, 4]), quanto magis nos appetere debemus qui sumus, inquit, Epistola Christi, in salutem usque ad ultimum terrae, etsi non diserta, sed rata et fortissime scripta in cordibus uestris, non atramento, sed Spiritu Dei uiui .
V
Et iterum Spiritus testatur: Et rusticatio ab Altissimo creata est . Unde ego primus rusticus perfuga, indoctus scilicet qui nescio in posterum prouidere: sed scio illud certissime, quia utique priusquam humiliarer, ego eram uelut lapis qui iacet in luto profundo: et uenit qui potens est, et in sua misericordia sustulit me; et quidem scilicet sursum alleuauit et collocauit me in summo pariete. Et inde fortiter debueram exclamare, ad retribuendum quoque aliquid Domino ei pro tantis beneficiis eius, hic et in aeternum, quae mens hominum aestimare non potest. Unde autem admiramini magni et pusilli qui timetis Deum , et uos ignari Domini rhetorici: audite ergo et scrutamini quis me stultum excitauit de medio eorum qui uidentur sapientes esse et legis periti, et potentes in sermone et in omni re. Et me quidem detestabilem huius mundi prae caeteris inspirauit, etsi talis essem: dummodo autem ut cum metu et reuerentia et sine querela fideliter prodessem genti ad quam caritas Christi transtulit, et donauit me in uita mea, si dignus fuero: denique, ut cum humilitate et ueraciter deseruirem illis.
VI
In mensura itaque fidei Trinitatis oportet distinguere et sine reprehensione periculi notum facere donum Dei et consolationem aeternam, ac sine timore fiducialiter Dei nomen ubique expandere, ut etiam post obitum meum Gallicis relinquerem fratribus et filiis meis quos ego in Domino baptizaui, tot millia hominum. Et non eram dignus neque talis, ut hoc Dominus seruulo suo concederet; et post aerumnas et tantas moles, post captiuitatem, post annos multos, in gentem illam tantam gratiam mihi donaret, quod ego aliquando in iuuentute mea nunquam speraui neque cogitaui. Sed postquam Hiberionem deueneram, quotidie (igitur) pecora pascebam et frequens in die orabam, magis ac magis accedebat amor Dei et timor ipsius, et fides augebatur, et spiritus augebatur, ut in die una usque ad centum orationes, et in nocte prope similiter; ut etiam in siluis et monte manebam, et ante lucem excitabar ad orationem per niuem, per gelu, per pluuiam: et nihil mali sentiebam, neque ulla pigritia erat in me, sicut modo uideo, quia tunc in me spiritus feruebat. Et ibi scilicet quadam nocte, in somno audiui uocem dicentem mihi: Bene ieiunas, cito iturus ad patriam tuam. Et iterum post paululum tempus, audiui responsum dicens mihi: Ecce nauis tua parata est. Et non erat prope, sed forte habebat ducenta millia passus: et ibi nunquam fueram, nec ibi notum quemquam de hominibus habebam.
VII
Et deinde postmodum conuersus sum in fugam, et intermisi hominem cum quo fueram sex annis. Et ueni in uirtute Domini qui uiam meam ad bonum dirigebat, et nihil metuebam donec perueni ad nauem illam. Et illa (die) qua perueni, profecta est nauis de loco suo, et locutus sum, ut haberem unde nauigarem cum illis. Et gubernatori displicuit, et acriter cum indignatione respondit: Nequaquam tu nobiscum appetas ire. Et cum haec audissem, separaui me ab illis, ut uenirem ad tuguriolum ubi hospitabam; et in itinere coepi orare, et antequam orationem consummarem, audiui unum ex illis fortiter exclamantem post me: Ueni cito, quia uocant te homines isti. Et statim ad illos reuersus sum; et coeperunt mihi dicere: Ueni quia ex fide recipimus te; fac nobiscum amicitiam, quomodo uolueris. Et in illa die itaque repuli fugere propter timorem Dei. Uerumtamen speraui ab illis, ut mihi dicerent: Ueni in fide Iesu Christi; quia gentes erant. Et hoc obtinui cum illis (et protinus nauigauimus).
VIII
Et post triduum terram cepimus, et uiginti octo dies per desertum iter fecimus, et cibus defuit illis, et fames inualuit super eos. Et alia die coepit gubernator mihi dicere: Quid, Christiane, dicis: Deus tuus magnus et omnipotens est? Quare ergo non potes pro nobis orare, quia nos fame periclitamur? Difficile est enim ut aliquem hominem unquam uideamus. Ego enim euidenter dixi illis: Conuertimini ex fide et ex toto corde ad Dominum Deum nostrum, quia nihil est illi impossibile, ut hodie cibum mittat uobis in uiam uestram, usque dum satiamini: quia ubique abundat illi. Et adiuuante Deo, ita factum est. Ecce grex porcorum in uia ante oculos nostros apparuit: et multos ex illis interfecerunt, et ibi duas noctes manserunt bene refecti; et carne eorum releuati sunt, quia multi ex illis defecerunt, et secus uiam semiuiui derelicti sunt. Et post haec summas gratias egerunt Deo, et ego honorificatus sum sub oculis eorum.
IX
Etiam mel siluestre inuenerunt, et mihi partem obtulerunt. Et unus ex illis dixit. Hoc immolatitium est. Deo gratias exinde nihil gustaui. Eadem uero nocte eram dormiens, et fortiter tentauit me satanas, cuius memor ero quandiu fuero in hoc corpore. Et cecidit super me ueluti saxum ingens, et nihil membrorum meorum praeualens. Sed unde mihi uenit, ignoro, in spiritum ut Heliam uocarem. Et inter haec uidi in coelo solem oriri; et dum clamarem: Heliam! Heliam! totis uiribus meis, ecce splendor solis decidit super me, et statim discussit a me omnem grauitudinem. Et credo quod a Christo Domino meo (subuentus sum, et Spiritus eius iam tunc) clamabat pro me, et spero quod sic erit in die pressurae meae, sicut in Euangelio inquit (In illa die) Dominus (testatur): Non uos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris uestri qui loquitur in uobis .
X
Et iterum post annos (non) multos adhuc capturam dedi. Ea nocte prima itaque mansi cum illis. Responsum autem diuinum audiui dicens mihi: Duos menses eris cum illis; quod ita factum est. Nocte illa sexagesima liberauit me Dominus de manibus eorum. Ecce in itinere prouidit nobis cibum et ignem, et siccitatem quotidie: donec quarto decimo die peruenimus ad homines. Sicut superius insinuaui, uiginti et octo dies per desertum iter fecimus, et ea nocte qua peruenimus ad homines, de cibo uero nihil habuimus. Et iterum post paucos annos in Britanniis eram cum parentibus meis, qui me ut filium susceperunt: et ex fide rogauerunt me, ut uel modo ego (post tantas tribulationes quas pertuli) nunquam ab illis discederem. Et ibi scilicet uidi in uisu nocte uirum uenientem quasi de Hiberione cui nomen Uictoricius, cum epistolis innumerabilibus: et dedit mihi unam ex illis, et legi principium epistolae continentem: Uox Hiberionacum. Et dum recitabam principium epistolae, putabam ipso momento, audire uocem ipsorum qui erant iuxta siluam Focluti, quae est prope mare Occidentale. Et sic exclamauerunt quasi ex uno ore: Rogamus te, sancte puer, ut uenias et adhuc ambules inter nos. Et ualde compunctus sum corde, et amplius non potui legere, et sic expergefactus sum. Deo gratias, quia post annos plurimos praestitit illis Dominus secundum clamorem eorum.
XI
Et alia nocte, nescio, Deus scit, utrum in me, an iuxta me, uerbis peritissimis quae ego audiui et non potui intelligere, nisi ad postremum orationis sic affatus est: qui pro te animam suam posuit. Et sic expergefactus sum gaudibundus. Et iterum uidi in me ipsum orantem, et eram quasi intra corpus meum: et audiui super me, hoc est, super interiorem hominem; et ibi fortiter orabat gemitibus. Et inter haec stupebam, et admirabar, et cogitabam quis esse qui in me orabat. Sed ad postremum orationis sic effatus est, ut sit spiritus. Et sic experrectus sum, et recordatus sum, Apostolo dicente: Spiritus adiuuat infirmitatem nostrae orationis. Nam quid oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus , quae uerbis exprimi non possunt. Et iterum: Dominus aduocatus noster postulat pro nobis . Et quando tentatus sum ab aliquantis senioribus meis qui uenerunt, ob peccata mea, contra laboriosum episcopatum meum: utique in illo die fortiter impulsus sum ut caderem hic et in aeternum. Sed Dominus pepercit proselyto et peregrino propter nomen suum benigne; et ualde mihi subuenit in hac conculcatione, quod in labem et in opprobrium non male deueni. Deum oro ut non illis in peccatum reputetur occasio: nam post annos triginta inuenerunt me, et aduersus uerbum quod confessus fueram antequam essem diaconus.
XII
Propter anxietatem, moesto animo insinuaui amicissimo meo, quae in pueritia mea, una die gesseram, imo in una hora, quia necdum praeualebam. Nescio, Deus scit, si habebam tunc annos quindecim, et Deum uiuum non credebam, neque ex infantia mea; sed in morte et in incredulitate mansi, donec ualde castigatus sum, et in ueritate humiliatus sum a fame et nuditate; et quotidie contra Hiberionem non sponte pergebam, donec prope deficiebam. Sed hoc potius bene mihi fuit, quia ex hoc emendatus sum a Domino, et aptauit me ut hodie essem quod aliquando longe a me erat, ut ego curas haberem aut satagerem pro salute aliorum; quando tunc etiam de meipso non cogitabam. Igitur in illo die quo reprobatus sum a memoratis supradictis (ad noctem illam), uidi in uisu noctis scriptum contra faciem meam, sine honore. Et inter haec, audiui responsum (diuinum) dicens mihi: Male uidimus faciem designati nudato nomine. Nec sic praedixit: Male uidisti; sed: Male uidimus, quasi ibi se iunxit, sicut dixit: Qui uos tangit, quasi tangit pupillam oculi mei . Idcirco gratias ago ei qui me in omnibus confortauit, ut non me impediret a profectione quam statueram, et de meo quoque opere quod a Christo didiceram: sed magis ex eo sensi in me uirtutem non paruam, et fides mea probata est coram Deo et hominibus.
XIII
Unde autem audenter dico: Non me reprehendit conscientia mea hic et in futurum. Testem Deum habeo quia non sum mentitus in sermonibus quos ego retuli uobis. Sed magis doleo pro amicissimo meo, cur hoc meruimus audire tale responsum, cui ego credidi etiam animam. Et comperi ab aliquantis fratribus, ante defensionem illam, quod ego non interfui, nec in Britanniis eram, nec a me orietur, ut et ille in mea absentia, pro me pulsetur. Etiam mihi ipse ore suo dixerat: Ecce dandus es tu ad gradum episcopatus, quo non eram dignus. Sed unde uenit illi postmodum, ut coram cunctis bonis et malis in me publice dehonestaret, quod ante sponte et laetus indulserat? Est Dominus, qui maior omnibus est. Satis dico: sed tamen non debeo abscondere donum Dei quod largitus est nobis in terra captiuitatis meae: quia tunc fortiter inquisiui eum, et ibi inueni illum, et seruauit me ab omnibus iniquitatibus. Sic credo, propter inhabitantem Spiritum eius, qui operatus est usque in hanc diem in me audenter rursus. Sed scit Deus, si mihi homo effatus fuisset, forsitan tacuissem, propter caritatem Christi.
XIV
Unde ergo indefessam gratiam agam Deo meo, qui me fidelem seruauit in die tentationis meae, ita ut hodie confidenter offeram illi sacrificium, ut hostiam uiuentem animam meam Christo Domino meo, qui me seruauit ab omnibus angustiis meis: ut et dicam: Quis ego sum, Domine, uel quae est uocatio mea, qui mihi tantam diuinitatem cooperuisti? ita ut hodie in gentibus constanter exsultarem et magnificarem nomen tuum, ubicunque fuero; nec non in secundis, sed etiam in pressuris: ut quidquid mihi euenerit, siue bonum siue malum, aequaliter debeo suscipere et Deo gratias semper agere, qui mihi ostendit ut indubitabilem eum sine fine crederem, et qui me audierit: ut et ego inscius sim in nouissimis diebus hoc opus tam pium et tam mirificum adire aggrederer, ita ut imitarer quospiam illos quos ante Dominus iam olim praedixerat praenuntiaturos Euangelium suum, in testimonium omnibus gentibus, ante finem mundi. Quod ita ergo (ut uidimus itaque) suppletum est. Ecce testes sumus, quia Euangelium praedicatum est usque ubi nemo ultra est.
XV
Longum est autem totum per singula enarrare laborem meum, uel per partes. Breuiter dicam qualiter piissimus Deus de seruitute saepe liberauit ex duodecim periculis, quibus periclitata est anima mea, praeter insidias multas, et quae uerbis exprimere non ualeo: nec et iniuriam legentibus faciam. Sed dum auctorem habeo, qui nouit omnia, etiam antequam fiant (ut me pauperculum pupillum). Ideo tamen responsum diuinum creberrime admonuit, unde mihi haec sapientia quae in me non erat, qui nec numerum dierum noueram, neque Deum sapiebam: unde mihi postmodum donum tam magnum, tam salubre, Deum agnoscere, uel diligere: sed ut patriam, et parentes amitterem; et munera multa mihi offerebantur, cum fletu et lacrymis: et offendi illos, nec non contra uotum, aliquantis de senioribus meis. Sed, gubernante Deo, nullo modo consensi, neque acquieui illis, non mea gratia, sed Deus qui uicit in me, et restitit illis omnibus, ut ego uenirem ad Hibernas gentes Euangelium praedicare, et ab incredulis contumelias perferre, ut haurirem opprobrium peregrinationis meae, et persecutiones multas, usque ad uincula, et ut darem ingenuitatem meam pro utilitate aliorum.
XVI
Et si dignus fuero, promptus sum ut etiam animam meam incunctanter et libentissime pro nomine eius, et ibi opto impendere eam usque ad mortem, si Dominus mihi indulgeret: quia ualde debitor sum Deo, qui mihi tantam gratiam donauit, ut populi multi per me in Deum renascerentur, et postmodum consummarentur; et ut clerici ubique illis ordinarentur ad plebem nuperuenientem ad credulitatem quam sumpsit Dominus ab extremis terrae, sicut olim promiserat per prophetas. Ad te gentes uenient ab extremis terrae, et dicent: Sicut falsa comparauerunt patres nostriidola, et non est utilitas in eis . Et iterum: Posui te lumen in gentibus, ut sis in salutem usque ad extremum terrae . Et ibi uolo exspectare promissum ipsius, qui utique nunquam fallit, sicut in Euangelio pollicetur: Uenient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Iacob , sicut credimus, ab omni mundo uenturi sunt credentes.
XVII
Idcirco oportet quidem bene et diligenter piscari, sicut Dominus praemonet, dicens: Uenite post me, et faciam uos fieri piscatores hominum . Et iterum dicit per prophetas: Ecce ego mitto piscatores et uenatores multos, dicit Dominus , etc. Unde autem ualde oportebat retia nostra tendere, ita ut multitudo copiosa et turba Deo caperetur, ut ubique essent clerici qui baptizarent et exhortarentur populum indigentem et desiderantem, sicut Dominus in Euangelio admonet et docet, dicens: Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; docentes eos obseruare omnia quaecunque mandaui uobis. Et ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Et iterum dicit: Euntes ergo in mundum uniuersum praedicate Euangelium omni creaturae. Qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit. Qui uero non crediderit condemnabitur . Et iterum: Praedicabitur hoc Euangelium regni uniuerso mundo, in testimonium omnibus gentibus, et tunc ueniet finis (Matth. XXIU, 14). Et item Dominus per prophetam praenuntians, inquit: Et erit in nouissimis diebus, dicit Dominus: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt filii uestri et filiae uestrae, et filii uestri uisiones uidebunt, et seniores uestri somnia somniabunt. Et quidem super seruos meos, et super ancillas meas, in diebus illis effundam de Spiritu meo, et prophetabunt . Et in Osea dicit: Uocabo non plebem meam, plebem meam, et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam . Et erit in loco ubi dictum est: Non plebs mea uos, ibi uocabuntur filii Dei uiui .
XVIII
Unde autem Hiberionae qui nunquam notitiam Dei habuerunt, nisi idola et immunda usque nunc semper coluerunt; quomodo nuper facta est plebs Domini, et filii Dei nuncupantur? Filii Scottorum et filiae regulorum, monachi et uirgines Christi esse uidentur. Et etiam una benedicta Scotta genitiua nobilis, pulcherrima, adulta erat, quam ego baptizaui. Et post paucos dies, una causa uenit ad nos: insinuauit nobis responsum accepisse a nuntio Dei, et monuit etiam ut esset uirgo Christi et ipsa Deo proximaret. Deo gratias: sexta ab hac die optime et auidissime arripuit illud, quod etiam omnes uirgines Dei ita hoc faciunt, non sponte patrum earum, sed persecutionem patiuntur, et improperia falsa a parentibus suis: et nihilominus plus augetur numerus, et de genere nostro qui ibi nati sunt, nescimus numerum eorum, praeter uiduas et continentes. Sed et illae maxime laborant, quae seruitio detinentur, usque ad terrores et minas assidue perseuerant. Sed Dominus gratiam dedit multis ex ancillis suis; nam etsi uetantur, tamen fortiter imitantur.
XIX
Unde autem etsi uoluero amittere illas, et ut pergens in Britannias et libentissime paratus eram, quasi ad patriam et parentes: non id solum, sed eram usque Gallias uisitare fratres, et ut uiderem faciem sanctorum Domini mei. Scit Deus quod ego ualde optabam; sed alligatus Spiritu, qui mihi protestatur si hoc fecero, ut futurum reum me esse designat; et timeo perdere laborem quem inchoaui. Et non ego, sed Christus Dominus qui me imperauit ut uenirem, esse cum illis residuum aetatis meae; si Dominus uoluerit et custodierit me ab omni uia mala, ut non peccem coram illo. Spero autem hoc debueram, sed memet ipsum non credo, quandiu fuero in hoc corpore mortis, quia fortis est qui quotidie nititur subuertere me a fide et a proposita castitate, usque in finem uitae meae, Christo Domino meo: sed caro inimica semper trahit ad mortem, id est, ad illecebras illicite perficiendas. Et scio ex parte, quare uitam perfectam ego non egi, sicut et caeteri credentes. Sed confiteor Domino meo, et non erubesco in conspectu ipsius, quia non mentior: ex quo cognoui eum a iuuentute mea creuit in me amor Dei et timor ipsius, et usque nunc fauente Domino fidem seruaui.
XX
Rideat autem et insultet qui uoluerit: ego non silebo, neque abscondam signa et mirabilia quae mihi a Domino ministrata sunt ante multos annos quam fierent, quasi qui nouit omnia, etiam ante tempora saecularia. Unde autem debueram sine cessatione Deo gratias agere, qui saepe indulsit insipientiae meae…. Et de loco non in unoquoque, ut non mihi uehementer irasceretur, qui adiutor datus sum et non cito acquieui, secundum quod mihi ostensum fuerat, et sicut Spiritus suggerebat. Et misertus est mihi Dominus in millia millium, quia uidit in me quod paratus eram, sed quod mihi pro his nesciebam de statu meo quid facerem, quia multi hanc legationem prohibebant, et iam inter seipsos post tergum meum narrabant et dicebant: Iste quare se mittit in periculum inter hostes qui Dominum non nouerunt? Non causa malitiae; sed non sapiebat illis, sicut et ego ipse testor, intellexi, propter rusticitatem meam. Et non cito agnoui gratiam quae tunc erat in me: nunc mihi sapit quod ante debueram.
XXI
Nunc ergo simpliciter insinuaui fratribus et conseruis meis qui mihi crediderunt. Propter quod praedixi et praedico ad roborandam et confirmandam fidem uestram. Utinam et uos imitemini maiora, et potiora faciatis. Hoc erit gloria mea; quia filius sapiens gloria patris est . Uos scitis et Deus, qualiter apud uos conuersatus sum a iuuentute mea, in fide ueritatis et in sinceritate cordis: etiam ad gentes illas inter quas habito, ego fidem illis praestaui et praestabo. Deus scit neminem illorum circumueni, nec cogito propter Deum et Ecclesiam ipsius, ne excitem illis et nobis omnibus persecutionem, et ne per me blasphemaretur nomen Domini, quia scriptum est: Uae homini per quem nomen Domini blasphematur . Nam etsi imperitus sum in omnibus, tamen conatus sum quispiam seruare me etiam et fratribus Christianis, et uirginibus Christi, et mulieribus religiosis, quae mihi ultronea munuscula donabant et super altare reddebant, ex ornamentis suis, et iterum reddebam illis. Et aduersus me scandalizabantur, cur hoc faciebam. Sed ego (hoc faciebam) propter spem perennitatis, ut me in omnibus caute propterea conseruarem, ita ut me in aliquo titulo infideles non carperent uel ministerium seruitutis meae, nec etiam in minimo incredulis locum darem infamare siue detrectare.
XXII
Forte autem, quando baptizaui tot millia hominum, sperauerim ab aliquo illorum uel dimidium scriptulae? Dicite mihi et reddam uobis: aut quando ordinauit Dominus clericos per modicitatem meam et ministerium, gratis distribui illis. Si poposci ab aliquo illorum uel pretium calceamenti mei, dicite; dicite aduersus me, et reddam uobis. Magis ego impendi pro uobis, ut me caperet: et inter uos et ubique pergebam causa uestra in multis periculis, etiam usque ad exteras partes, ubi nemo ultra erat, et ubi nunquam aliquis peruenerat qui baptizaret, aut clericos ordinaret, aut populum consummaret, donante Domino, diligenter et libentissime pro salute uestra omnia generaui. Interim praemia dabam regibus, propter quod dabam mercedem filiis ipsorum qui mecum ambulant, et nihil comprehenderunt me cum comitibus meis. Et illa die auidissime cupiebant interficere me: sed tempus nondum uenerat. Et omnia quaecunque nobis inuenerunt, rapuerunt illa, et me ipsum ferro uinxerunt: et quarto decimo die absoluit me Dominus de potestate eorum; et quidquid nostrum fuit, redditum est nobis, propter Deum et necessarios amicos quos ante prouidimus.
XXIII
Uos autem experti estis quantum ego erogaui illis, qui iudicabant per omnes regiones quas frequentius uisitabam. Censeo enim non minimum pretium quindecim hominum distribui illis. Ita ut me fruamini, et ego uobis semper fruar in Deum, non me poenitet nec satis est mihi, adhuc impendo et super impendam: potens est Dominus ut det mihi postmodum ut meipsum impendam pro animabus uestris . Ecce testem Deum inuoco in animam meam, quia non mentior, quod neque, ut fit, causa adulationis uel auaritiae scripserim uobis, neque ut honorem sperarem uestrum. Sufficit enim mihi honor qui non uidetur, sed corde creditur; fidelis autem qui promisit, nunquam mentitur. Sed uideo iam in praesenti saeculo me supra modum exaltatum a Domino. Et non eram dignus neque talis, ut hoc mihi praestaret: dum scio certissime quod mihi melius conuenit paupertas et calamitas, quam deliciae et diuitiae. Sed et Christus Dominus pauper fuit pro nobis. Ego uero miser et infelix, et si opes uoluero, iam non habeo, neque meipsum (dignum) iudico, quia quotidie spero aut internecionem, aut circumueniri, aut redigi in seruitutem, siue occasionem cuiuslibet. Sed nihil horum uereor propter promissa coelorum, quia iactaui meipsum in manus Dei omnipotentis qui ubique dominatur, sicut propheta dicit: Iacta cogitatum tuum in Deum, et ipse te enutriet .
XXIV
Ecce nunc commendo animam meam fidelissimo Deo meo, pro quo legatione fungor in ignobilitate mea . Sed quia personam non accipit, et elegit me ad hoc officium, ut unus essem de suis minimis minister: Unde autem retribuam illi pro omnibus quae retribuit mihi . Seu quid dicam, uel quid promittam Domino meo? Quia nihil ualeo, nisi ipse mihi dederit; sed scrutatur corda et renes, quia satis et nimis cupio, et paratus eram ut donaret mihi bibere calicem eius, sicut indulsit caeteris amantibus se. Quapropter non contingat mihi a Deo meo, ut unquam amittam plebem suam quam acquisiui in ultimis terrae. Oro Deum ut det mihi perseuerantiam, et dignetur ut reddam illi testem fidelem usque ad transitum meum propter Deum meum. Et si aliquid boni unquam imitatus sum propter Deum meum quem diligo, peto illum det mihi ut cum illis proselytis et captiuis pro nomine suo effundam sanguinem meum, etsi ipse etiam caream sepultura aut miserrime cadauer per singula membra diuidatur canibus aut bestiis asperis, aut uolucres coeli comederint illud. Certissime reor, si mihi hoc incurrisset, lucratus sum animam cum corpore meo: quia sine ulla dubitatione in die illa resurgemus in claritate solis, hoc est, in gloria Christi Iesu redemptoris nostri, Filii Dei uiui, et cohaeredes Christi et conformes futurae imaginis ipsius : quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso, regnaturi sumus.
XXV
Nam sol iste quem uidemus, Deo iubente, propter nos quotidie oritur, sed nunquam regnabit, neque permanebit splendor eius. Sed et omnes qui adorant eum, in poenam miseri male deuenient. Nos autem credimus et adoramus Solem uerum, Christum qui nunquam interibit; neque qui facit uoluntatem ipsius, sed manebit in aeternum, quomodo et Christus manebit in aeternum, qui regnat cum Deo Patre omnipotente et cum Spiritu sancto, ante saecula, et nunc, et per omnia saecula saeculorum. Amen. Ecce iterum iterumque breuiter exponam uerba confessionis meae. Testificor in ueritate et in exsultatione cordis, coram Deo et sanctis angelis eius, quia nunquam habui aliquam occasionem, praeter Euangelium et promissa illius, ut unquam redirem ad gentem illam unde autem prius uix euaseram. Sed precor credentibus et timentibus Deum, quicunque dignatus fuerit inspicere uel recipere hanc scripturam, quam Patricius peccator, indoctus scilicet, Hiberione conscripsit, ut nemo unquam dicat quod mea ignorantia, si aliquid pusillum egi uel demonstrauerim, secundum Dei placitum. Sed arbitramini, et uerissime credatur, quod donum Dei fuisset. Et haec est confessio mea antequam moriar.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.