Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Udalschalk of Augsburg: Carmen de Itinere et Obitu Eginonis

Library › Latin: Lyric & Elegy › Carmen de Itinere et Obitu Eginonis

This poem in rhymed leonine verse laments Egino, abbot of the monastery of Saints Ulrich and Afra at Augsburg, who died in 1120 while in Italy. It was written by Udalschalk, a monk of the house and later its abbot. The poem addresses a spiritual son of the dead abbot, telling him both to rejoice at Egino’s heavenly crown and to grieve at the loss of a father. It then narrates the hardships of his journey, including eight days in the wilderness among robbers, and his reception by the pope, who welcomed him kindly while clergy and people gathered in festive procession.

The poem is a companion to Udalschalk’s prose account of Egino’s conflict with Bishop Hermann of Augsburg, which drove the abbot into exile. Together they show how a monastic community remembered a leader who had suffered in the investiture disputes. As verse, the poem illustrates the twelfth-century taste for elaborate internal rhyme, with nearly every line ending on the same sound. It is a source for the abbot’s last journey and for the practice of commemorating abbots in poetry.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 170, Parisiis 1854), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Lyric & Elegy
Carmen de Itinere et Obitu Eginonis
Udalschalk of Augsburg · every word parsed
1
Hic Patris occasus, dum ueri solis ad ortum
Tendit, et ad portum, qui nescit tempora casus.
Est tibi gaudendum pro tam praestante corona,
Fili, mente bona simul est quoque mente dolendum.
5
Nam uelut orbatus remanes patre spirituali,
Et tibi causa mali reputatur is, unde beatus.
Sed tamen est pia spes, hic qua dolor alleuiatur,
Scilicet optima res, qua iustus quisque beatur;
Nato reddit ubi patrem sinus ille paternus
10
Ergo si nos iungat ibi Pater ille supernus.
O style plangentis, quid per diuersa uagaris,
Ut dolor est unus, sic una uoce fruaris.
Finis ad hanc uocem uerborum suscipiatur,
Finis nos Patris monet, ut finis teneatur,
15
Nam uariis animus licet inuolucris subigatur,
Saepe tamen loquitur quod semper quis meditatur.
Res miseranda nimis sub honore Dei referatur,
Ut pietas eius quam magna sit hinc uideatur,
Largus in auxilio miserorum cum doceatur
20
Cum Patre filius exsulat, unicus hos comitatur
In specie famuli fuit, ut, udas toleratur.
Nam nihil officio distant; seruus Dominis similatur
Iam procul a patria uia deserti speculatur
Quae locus ad fraudem furis sub corde paratur:
25
Noctis adest tempus; magis ille dolo tenebratur;
Rebus enim cunctis, quibus illud iter rugetatur
Direptis abiit. Mortem fortuna minatur
Sed Pater omnipotens spoliatis auxiliatur
Spem tribuendo uiae peragendae; nec dubitatur
30
Munus enim magnum misero spes firma probatur.
Quid moror? intratur eremus, tandem peragratur
Octo tamen soles ibi cum sudore uagatur
Cum latro difficilis, uia difficilis patiatur
Ecce laboris honor; prope sanctus Papa moratur
35
Tum uolucres homines reputares, sic properatur
Uix expectatur, quod ad illum perueniatur
Suscipit inuentus clementer, amat, ueneratur
Est locus, aduentus Patris huius ut expediatur
Qualiter in cathedra Romano iure locatur
40
Omnis adest aetas, ubi sexus uterque gregatur
Cleri seu populi uox laetitia modulatur
Quolibet ornatu uia, qua transit uariatur
Pompa triumphalis tibi Caesar tanta negatur
Te ueniente decus patrum cum lege fugatur;
45
Huius in aduentu lex iustitiae renouatur
Cum socero pugnas; ciuile malum dominatur
Per te nulla quies, dum Cato siti moriatur:
Hoc sed Patre pio gens genti pacificatur
Ecclesiaeque status ius in proprium reparatur,
50
Plurima signa Deus super infirmis operatur
Eius per meritum dum quaeque febris releuatur;
Quod quia Tuscanus, Ligur, Appulus astipulatur
Carmine praesenti per plura supersedeatur;
Ast ad eos, quibus iste stylus seruit, redeatur
55
Ad mare tendebant ut ab hoste uiae caueatur
Nauis ut aggreditur, submergens unda leuatur
Ut pater a genito miseranda sorte feratur
Quam rerum faciem, nisi passus, quis meditatur.
. . . . . . . . . . . . . . .
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top