Library › Latin: Early Christian Writings › Ruth
The Book of Ruth is a short narrative of four chapters set in the time of the judges. After the deaths of her husband and sons in Moab, the Israelite widow Naomi returns to Bethlehem with her Moabite daughter-in-law Ruth, who refuses to leave her. Gleaning in the fields of Boaz, a kinsman of Naomi, Ruth wins his protection and marriage, and their son Obed becomes the grandfather of David. Jerome translated the book from the Hebrew for the Vulgate.
Ruth is admired as a masterpiece of Hebrew storytelling, and Ruth’s pledge to Naomi — ‘populus tuus populus meus et Deus tuus Deus meus’ — is among the most quoted passages of the Old Testament. Because Ruth, a foreigner, stands in the genealogy of David and of Christ in Matthew’s Gospel, Christian interpreters read the book as a figure of the calling of the Gentiles. In Jewish tradition Ruth is read at the feast of Weeks, and its quiet, domestic setting contrasts with the wars of Judges around it.
About this edition. The Latin text comes from the Lasciva Roma collection of additional Latin texts (edition: Jerome's 405 a.d., Latin Vulgate These files were produced following modern scholarship of the available Vulgate mss. The apocryphal books are prefixed with…), licensed CC BY-NC-SA. Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Early Christian Writings
Ruth
Vulgate · every word parsed
1.1
in diebus unius iudicis quando iudices praeerant facta est fames in terra abiitque homo de Bethleem Iuda ut peregrinaretur in regione moabitide cum uxore sua ac duobus liberis
1.2
ipse uocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi
1.3
et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis
1.4
qui acceperunt uxores moabitidas quarum una uocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis
1.5
et ambo mortui sunt Maalon uidelicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito
1.6
et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas
1.7
egressa est itaque de loco peregrinationis suae cum utraque nuru et iam in uia posita reuertendi in terram Iuda
1.8
dixit ad eas ite in domum matris uestrae faciat Dominus uobiscum misericordiam sicut fecistis cum mortuis et mecum
1.9
det uobis inuenire requiem in domibus uirorum quos sortiturae estis et osculata est eas quae eleuata uoce flere coeperunt
1.10
et dicere tecum pergemus ad populum tuum
1.11
quibus illa respondit reuertimini filiae mi cur uenitis mecum num ultra habeo filios in utero meo ut uiros ex me sperare possitis
1.12
reuertimini filiae mi abite iam enim senectute confecta sum nec apta uinculo coniugali etiam si possem hac nocte concipere et parere filios
1.13
si eos expectare uelitis donec crescant et annos impleant pubertatis ante eritis uetulae quam nubatis nolite quaeso filiae mi quia uestra angustia me magis premit et egressa est manus Domini contra me
1.14
eleuata igitur uoce rursum flere coeperunt Orpha osculata socrum est ac reuersa Ruth adhesit socrui suae
1.15
cui dixit Noemi en reuersa est cognata tua ad populum suum et ad deos suos uade cum ea
1.16
quae respondit ne aduerseris mihi ut relinquam te et abeam quocumque perrexeris pergam ubi morata fueris et ego pariter morabor populus tuus populus meus et Deus tuus Deus meus
1.17
quae te morientem terra susceperit in ea moriar ibique locum accipiam sepulturae haec mihi faciat Deus et haec addat si non sola mors me et te separauerit
1.18
uidens ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decreuisset secum pergere aduersari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere
1.19
profectaeque sunt simul et uenerunt in Bethleem quibus urbem ingressis uelox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi
1.20
quibus ait ne uocetis me Noemi id est pulchram sed uocate me Mara hoc est amaram quia ualde me amaritudine repleuit Omnipotens
1.21
egressa sum plena et uacuam reduxit me Dominus cur igitur uocatis me Noemi quam humiliauit Dominus et adflixit Omnipotens
1.22
uenit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reuersa est in Bethleem quando primum hordea metebantur
2.1
erat autem uir Helimelech consanguineus homo potens et magnarum opum nomine Booz
2.2
dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes uadam in agrum et colligam spicas quae metentium fugerint manus ubicumque clementis in me patris familias repperero gratiam cui illa respondit uade filia mi
2.3
abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium accidit autem ut ager ille haberet dominum Booz qui erat de cognatione Helimelech
2.4
et ecce ipse ueniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus uobiscum qui responderunt ei benedicat tibi Dominus
2.5
dixitque Booz iuueni qui messoribus praeerat cuius est haec puella
2.6
qui respondit haec est Moabitis quae uenit cum Noemi de regione moabitide
2.7
et rogauit ut spicas colligeret remanentes sequens messorum uestigia et de mane usque nunc stat in agro et ne ad momentum quidem domum reuersa est
2.8
et ait Booz ad Ruth audi filia ne uadas ad colligendum in alterum agrum nec recedas ab hoc loco sed iungere puellis meis
2.9
et ubi messuerint sequere mandaui enim pueris meis ut nemo tibi molestus sit sed etiam si sitieris uade ad sarcinulas et bibe aquas de quibus et pueri bibunt
2.10
quae cadens in faciem suam et adorans super terram dixit ad eum unde mihi hoc ut inuenirem gratiam ante oculos tuos et nosse me dignareris peregrinam mulierem
2.11
cui ille respondit nuntiata sunt mihi omnia quae feceris socrui tuae post mortem uiri tui et quod dereliqueris parentes tuos et terram in qua nata es et ueneris ad populum quem ante nesciebas
2.12
reddat tibi Dominus pro opere tuo et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israhel ad quem uenisti et sub cuius confugisti alas
2.13
quae ait inueni gratiam ante oculos tuos domine mi qui consolatus es me et locutus es ad cor ancillae tuae quae non sum similis unius puellarum tuarum
2.14
dixitque ad eam Booz quando hora uescendi fuerit ueni huc et comede panem et intingue buccellam tuam in aceto sedit itaque ad messorum latus et congessit pulentam sibi comeditque et saturata est et tulit reliquias
2.15
atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret praecepit autem Booz pueris suis dicens etiam si uobiscum metere uoluerit ne prohibeatis eam
2.16
et de uestris quoque manipulis proicite de industria et remanere permittite ut absque rubore colligat et colligentem nemo corripiat
2.17
collegit ergo in agro usque ad uesperam et quae collegerat uirga caedens et excutiens inuenit hordei quasi oephi mensuram id est tres modios
2.18
quos portans reuersa est in ciuitatem et ostendit socrui suae insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui quo saturata fuerat
2.19
dixitque ei socrus ubi hodie collegisti et ubi fecisti opus sit benedictus qui misertus est tui indicauitque ei apud quem esset operata et nomen dixit uiri quod Booz uocaretur
2.20
cui respondit Noemi benedictus sit a Domino quoniam eandem gratiam quam praebuerat uiuis seruauit et mortuis rursumque propinquus ait noster est homo
2.21
et Ruth hoc quoque inquit praecepit mihi ut tamdiu messoribus eius iungerer donec omnes segetes meterentur
2.22
cui dixit socrus melius est filia mi ut cum puellis eius exeas ad metendum ne in alieno agro quispiam resistat tibi
2.23
iuncta est itaque puellis Booz et tamdiu cum eis messuit donec hordea et triticum in horreis conderentur
3.1
postquam autem reuersa est ad socrum suam audiuit ab ea filia mi quaeram tibi requiem et prouidebo ut bene sit tibi
3.2
Booz iste cuius puellis in agro iuncta es propinquus est noster et hac nocte aream hordei uentilat
3.3
laua igitur et unguere et induere cultioribus uestimentis ac descende in aream non te uideat homo donec esum potumque finierit
3.4
quando autem ierit ad dormiendum nota locum in quo dormiat ueniesque et discoperies pallium quo operitur a parte pedum et proicies te et ibi iacebis ipse autem dicet tibi quid agere debeas
3.5
quae respondit quicquid praeceperis faciam
3.6
descenditque in aream et fecit omnia quae sibi imperauerat socrus
3.7
cumque comedisset Booz et bibisset et factus esset hilarior issetque ad dormiendum iuxta aceruum manipulorum uenit abscondite et discoperto a pedibus eius pallio se proiecit
3.8
et ecce nocte iam media expauit homo et conturbatus est uiditque mulierem iacentem ad pedes suos
3.9
et ait illi quae es illaque respondit ego sum Ruth ancilla tua expande pallium tuum super famulam tuam quia propinquus es
3.10
et ille benedicta inquit es Domino filia et priorem misericordiam posteriore superasti quia non es secuta iuuenes pauperes siue diuites
3.11
noli ergo metuere sed quicquid dixeris mihi faciam tibi scit enim omnis populus qui habitat intra portas urbis meae mulierem te esse uirtutis
3.12
nec abnuo me propinquum sed est alius me propinquior
3.13
quiesce hac nocte et facto mane si te uoluerit propinquitatis iure retinere bene res acta est sin autem ille noluerit ego te absque ulla dubitatione suscipiam uiuit Dominus dormi usque mane
3.14
dormiuit itaque ad pedes eius usque ad noctis abscessum surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo et dixit Booz caue ne quis nouerit quod huc ueneris
3.15
et rursum expande inquit palliolum tuum quo operiris et tene utraque manu qua extendente et tenente mensus est sex modios hordei et posuit super eam quae portans ingressa est ciuitatem
3.16
et uenit ad socrum suam quae dixit ei quid egisti filia narrauitque ei omnia quae sibi fecisset homo
3.17
et ait ecce sex modios hordei dedit mihi et ait nolo uacuam te reuerti ad socrum tuam
3.18
dixitque Noemi expecta filia donec uideamus quem res exitum habeat neque enim cessabit homo nisi conpleuerit quod locutus est
4.1
ascendit ergo Booz ad portam et sedit ibi cumque uidisset propinquum praeterire de quo prius sermo habitus est dixit ad eum declina paulisper et sede hic uocans eum nomine suo qui deuertit et sedit
4.2
tollens autem Booz decem uiros de senioribus ciuitatis dixit ad eos sedete hic
4.3
quibus residentibus locutus est ad propinquum partem agri fratris nostri Helimelech uendit Noemi quae reuersa est de regione moabitide
4.4
quod audire te uolui et tibi dicere coram cunctis sedentibus et maioribus natu de populo meo si uis possidere iure propinquitatis eme et posside sin autem tibi displicet hoc ipsum indica mihi ut sciam quid facere debeam nullus est enim propinquus excepto te qui prior es et me qui secundus sum at ille respondit ego agrum emam
4.5
cui dixit Booz quando emeris agrum de manu mulieris Ruth quoque Moabitidem quae uxor defuncti fuit debes accipere ut suscites nomen propinqui tui in hereditate sua
4.6
qui respondit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere priuilegio quo me libenter carere profiteor
4.7
hic autem erat mos antiquitus in Israhel inter propinquos et si quando alter alteri suo iure cedebat ut esset firma concessio soluebat homo calciamentum suum et dabat proximo suo hoc erat testimonium cessionis in Israhel
4.8
dixit ergo propinquus Booz tolle calciamentum quod statim soluit de pede suo
4.9
at ille maioribus natu et uniuerso populo testes inquit uos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi
4.10
et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne uocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur uos inquam huius rei testes estis
4.11
respondit omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciat Dominus hanc mulierem quae ingreditur domum tuam sicut Rachel et Liam quae aedificauerunt domum Israhel ut sit exemplum uirtutis in Ephrata et habeat celebre nomen in Bethleem
4.12
fiatque domus tua sicut domus Phares quem Thamar peperit Iudae de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella
4.13
tulit itaque Booz Ruth et accepit uxorem ingressusque est ad eam et dedit illi Dominus ut conciperet et pareret filium
4.14
dixeruntque mulieres ad Noemi benedictus Dominus qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae et uocaretur nomen eius in Israhel
4.15
et habeas qui consoletur animam tuam et enutriat senectutem de nuru enim tua natus est quae te diligit et multo tibi est melior quam si septem haberes filios
4.16
susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo et nutricis ac gerulae officio fungebatur
4.17
uicinae autem mulieres congratulantes ei et dicentes natus est filius Noemi uocauerunt nomen eius Obed hic est pater Isai patris Dauid
4.18
hae sunt generationes Phares Phares genuit Esrom
4.19
Esrom genuit Aram Aram genuit Aminadab
4.20
Aminadab genuit Naasson Naasson genuit Salma
4.21
Salma genuit Booz Booz genuit Obed
4.22
Obed genuit Isai Isai genuit Dauid
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.