Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Amandus, Saint: Chartae

Library › Latin: Law › Chartae

Two documents are preserved under the name of Amandus, the seventh-century missionary bishop active in Gaul and the Low Countries. In the first, Amandus, calling himself a wretched sinner, gives to the abbot Andreas the estate of Barisiacum in the district of Laon, which he had received from King Childeric and Queen Chimnechild, for a monastery he had begun there in honour of the apostles Peter and Paul under the rule of Benedict or Columbanus. The charter ends with a long list of subscribing clergy and laymen. The second is a codicil concerning the burial of his body.

These charters are rare documents associated with one of the best-known missionaries of Merovingian Gaul and with the monastic foundations that spread under the mixed rule of Benedict and Columbanus. The donation preserves names of royal benefactors and witnesses, while the codicil gives a glimpse of a saint’s concern for his resting place. Both are valuable for historians of Merovingian law, land tenure and monastic patronage, though like many such documents they have been studied critically for later alterations.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 87, Parisiis 1851), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Law
Chartae
Amandus, Saint · I. Charta qua sanctus Amandus villam Barisiacum Andreae abbati donat, ad… · every word parsed
1
Cum praesentium rerum status celeri cursu noscitur dilabi ad ruinam eternam, modo eternis comperimus sedibus permanere que in alimonia seruorum Dei uel peregrinorum conferimus, hortante nos ac monente scriptura diuina, dicente: Facite uobis amicos de mammona iniquitatis, qui uos recipiant in eterna tabernacula; et alibi: Iubemur condere thesauros in celo ubi fur non appropiat. Proinde ego Amandus miserrimus et peccator, pro remedio anime mee uel retributione uite eterne, ea que michi a Deo uel ex munificentia regum domni Childerici regis, nec non et precelse domne Chinechildis regine per eorum preceptionem nobis fuerunt collata, hoc est uillam nuncupatam Barisiaco, in pago Laudunensi sitam, ubi cenobium in loco cognominato Fauerolas, in honore sancti Petri et Pauli apostoli, uel reliquorum domnorum sanctorum sub regula domni Benedicti seu domni Columbani construere inchoauimus, ubi uirum uenerabilem Andream abbatem preficimus; et ipso loco uel uilla superius nominata Barisiaco cum omni integritate uel adiacentia ad se pertinentia dedimus ad edificandum; nec non et locella nuncupata in Cinciniaco quem uir illustris Fulcoaldus dux per suam epistolam, cum iure et soliditate sua nobis pro anime sue remedio contulit, seu et mansum qui est infra muros ciuitatis Laudunensis, quem uir uenerabilis Gonfinus archidiaconus nobis per cartulam donationis noscitur delegasse; nec non et uineam in fine Crispiacense, cum uinitore nomine Wulberone, nobis uir illustris Chedenoaldus quondam dedit, seu et terram quam antedictus Chedenoaldus, nec non et illustris uir Uulsmarus super fluuio Sesmereia, ad monasterium edificandum inprimitus dederunt: hec omnia superius nominata a die presente ipsius abbatis sua ditione ibidem consistente tradidimus atque transfudimus, ita ut ab hac die ipsum monasterium uel uillam saepe nominatam Barisiacum, cum integritate uel adiacentiis suis, seu et locellis superius conscriptis, cum omni soliditate eorum, ut superius diximus, id est, domibus, edificiis, curtiferis, accolis, campis, uineis, pratis, pascuis, aquis, aquarum decursibus, uel reliquis quibuscumque beneficiis, habeat, teneat, possideat, suisque successoribus, auxiliante Domino, in perpetuum possidendum derelinquat. Si quis uero uel quelibet opposita persona, quod fieri non credimus, contra hanc cartulam deliberationis, quam ego spontanea uoluntate mea fieri rogaui, irrumpere aut temptare uoluerit, inprimitus iram diuinitatis incurrat, et ab omnibus liminibus sanctorum excommunicatus appareat, et insuper inferat uobis cum socio fisco auri libras X, argenti pondera XX, et coactus exoluat, et nichilominus presens cartula deliberationis omni tempore firma permaneat; et, ut circa uos cartula firmiorem optineret uigorem, manus nostre subscriptione subter eam subscripsimus. Actum Lauduno ciuitate, XUIII Kal. Septembris, anno U regni domni nostri gloriosissimi Childerici regis. In Christi nomine ego Radebertus dyaconus mea manu hanc chartulam deliberationis, rogante domno Amando, scripsi et subscripsi. Notaui diem et tempora. Ego Amandus peccator hanc epistolam a me factam subscripsi, et eos qui subscribant rogo. In Christi nomine Attola, ac si peccator episcopus, subscripsi. Ego Paulus presbyter subscripsi. Ego Willo presbyter subscripsi. Bertuinus subscripsi. Uafinus dyaconus subscripsi. Althecarius presbyter subscripsi. Gislehardus subscripsi. Ymnius subscripsi. Grinbertus subscripsi. Gleobaldus, quod manu domni Amandi conscriptum uidi, subscripsi. Dado subscripsi. Martinus dyaconus subscripsi.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top