Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Anonymous: Processiones Solemnes

Library › Latin: Early Christian Writings › Processiones Solemnes

This text gives the order of the solemn processions of the cathedral church of Rouen through the city to other churches during the year. The sections cover Palm Sunday, when the Body of the Lord was carried to Saint-Gildard and clergy and people assembled at the mother church for the blessing of palms; the feast of Saint Mark and the feast of Saint Ouen, with processions to Saint-Ouen; the three Rogation days, with processions to Saint-Éloi, Saint-Gervais and Saint-Nicaise; Ascension; and Corpus Christi. The rubrics specify who carries the relics, torches and candles, the place of the confraternities with their candlesticks, and the parish priests who keep order among the chaplains with peeled rods.

Processions linked the cathedral to the other churches of a medieval city and displayed its clergy, relics and confraternities in public. This text is a source for the topography and religious life of Rouen, naming many of its churches and showing the involvement of lay confraternities. The inclusion of the feast of Corpus Christi, which spread through the Western Church from the late thirteenth century, indicates that this form of the text is late medieval. Its compiler is not named.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 147, Parisiis 1853), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Early Christian Writings
Processiones Solemnes
Anonymous · Processio ad S. Gildardum Dominica in Ramis Palmarum · every word parsed
1
159 In ramis palmarum. Finitis Matutinis deferatur corpus Domini ad locum destinatum [ al., determinatum] in feretro a duobus sacerdotibus de secunda sede in albis, et sint duodecim famuli circa feretrum portantes duodecim torchias quas debet dominus archiepiscopus; et duo de praefata [ al., prima] sede ferant duas torchias chori, et associent corpus Domini usque ad atrium Sancti Gildardi . . . . . Ordo in ramis palmarum. Tertia cantata clerus et populus totius ciuitatis ad matrem ecclesiam 160 conueniant, et processione ordinata cum cruce discooperta et candelabris ad altare crucis, in quo benedictio palmarum fiet, pergat; et cantor incipiat ant. Ante sex dies solemnitatis. Sequitur alia antiphona Ante sex dies Paschae. Finita antiphona, dicat archiepiscopus uel sacerdos super ramos orationem Actiones nostras, quaesumus, Domine. Finita oratione subdiaconus reuestitus, uerso uultu ad populum, in pulpito legat quasi lectionem cum titulo Dicite, filiae Sion. Qua finita cantor incipiat R\ Circumdederunt, U\ Quoniam. Quo finito Euangelium a diacono dalmaticato legatur in pulpito Cum appropinquasset Iesus. [Al., add. quo lecto] Sequitur benedictio ramorum, et dicantur orationes Deus, qui dispersa congregas, per omnia saecula saeculorum. Amen. Aeterne Deus (more praefationis), cuius Filius pro salute. Postea dominus archiepiscopus uel sacerdos super ramos aquam benedictam aspergat, et haec oratio sequitur: Deus, qui per oliuae ramos. His itaque peractis distribuantur rami, et cantor incipiat: Pueri Hebraeorum tollentes. Alia ant.: Pueri Hebraeorum uestimenta. Hoc finito pergat processio ad locum destinatum [ al., determinatum], cantore incipiente R\ Cum audisset turba, U\ Et cum appropinquasset. Sequitur ant. Fratres, hoc enim sentite. Sequantur 161 aliae antiphonae ad placitum cantoris, quantum necesse fuerit. Ant. Cum audisset populus. Alia ant. Prima autem. Alia ant. Cum appropinquaret Dominus. Cum autem uentum fuerit ad locum ubi statio debet fieri, fiat sermo ad populum. Quo finito quinque de secunda sede cantent in albis hos uersus ante feretrum ubi corpus Domini fuerit portatum [ al. add. ad illum locum] priuatim ante lucem illius diei, U\ En rex uenit. Quo finito, dominus archiepiscopus uel sacerdos, cantor, diaconus et subdiaconus cum choro de statione sua flectendo genua [ add. respondeant] Salue, quem Iesum, incensando. Quinque clerici U\ Hic est qui de Edom uenit. Dominus archiepiscopus, cantor, diaconus et subdiaconus, et chorus Salue, lux mundi, incensando et flectendo genua. Quinque praedicti clerici. U\ Hic est ille qui ut agnus. Interim sicut prius dominus archiepiscopus, cantor, et alii Salue, nostra salus. Quo finito, dominus archiepiscopus, cantor, diaconus et subdiaconus uertant se ad feretrum, et incensent corpus Domini honorifice, cantore incipiente cum domino archiepiscopo et reuestitis, incensando, et ter repetatur, et chorus ducat ad finem Dignus es, Domine. Alia antiphona Hosanna filio Dauid. Hoc finito processio redeat, cantore incipiente antiphonam Coeperunt omnes turbae. 162 Sequantur respons. Dominus Iesus, U\ Conuenerunt, R\ Cum audisset turba, U\ Et dum appropinquaret. Cum autem processio ad portam ciuitatis ordinata [ al., ornatam] uenerit, sex pueri turrim ascendant, et hos uersus festiue cantent Gloria, laus et honor. Dominus archiepiscopus uel sacerdos, cantor, cum reuestitis incensando incipiat Gloria, laus, flectendo genua, et chorus ducat ad finem. Item sex pueri U\ Israel es tu rex. Chorus, flexis genibus, dominus archiepiscopus, cantor et alii Gloria, laus, ut prius. Item pueri U\ Coetus in excelsis, dominus archiepiscopus uel sacerdos, et alii ut prius. Item pueri U\ Plebs Hebraea; Gloria, laus, ut supra. Hoc finito dominus archiepiscopus uel sacerdos, cum [ al., add. cantor] reuestitis incipiat ant., et omnes flectant genua, et chorus finiat: In nomine Iesu. Qua finita cantor incipiat R\ Ingrediente Domino, U\ Cum audisset. Et intret processio urbem. Sequitur R\ Cogitauerunt autem, U\ Testimonium. Ad introitum atrii cantor incipiat Collegerunt pontifices. Quatuor presbyteri de maiori sede cum rubeis et uiridibus cappis induti ante ianuas ecclesiae cantent hunc uersum Unus autem ex ipsis; chorus Ne forte. Hoc finito, intret processio ecclesiam, et feretrum, in quo corpus Domini fuerit, ante portas ecclesiae a duobus 163 presbyteris in transuersum ablatum teneatur, et clerus et populus subintrent. Hoc finito, statim discooperiatur crucifixus, et dominus archiepiscopus uel sacerdos, cantor, diaconus et subdiaconus incipiant, flectendo genua, Aue, rex noster, et chorus similiter, Aue, rex noster. Dominus archiepiscopus et alii dicant Aue, rex noster. Et chorus Aue, rex, noster, et totam deinceps finiat antiphonam Fili Dauid. Qua finita, quatuor diaconi de secunda sede nigris cappis induti in pulpito retro crucifixum uersis uultibus ad se ipsos cantent hoc resp. Circumdederunt, cum uersu et regressu. Quo finito, ad introitum chori cantor incipiat ant. Principes sacerdotum, et cantando intret processio chorum. Sequitur alia ant., si necesse fuerit, Multa turba Iudaeorum, qua finita, dominus archiepiscopus, si praesens fuerit, benedicat populum, et incipiatur missa.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top