Library › Latin: Biography › Vita Remacli
This Life tells of Remaclus, monk of Solignac, abbot and bishop, founder of the twin monasteries of Stavelot and Malmedy in the Ardennes in the seventh century. The prologue asks why, if pagans celebrate their fictions and vain rites in obscene songs, a Christian should keep silent about the works of Christ in his saints. Remaclus came from Aquitaine, son of Albutius and Matrinia, wealthy parents, as the gift of their possessions to the monastery testifies. The text includes more than one version of the Life and ends with his death in old age, after commending his brethren to God.
Remaclus was closely associated with Eligius and with the Austrasian court of Sigebert III, which endowed Stavelot-Malmedy. The Life, probably of the ninth century, served the cult of the founder at Stavelot. It is a source for monastic expansion in the Ardennes, though it adds little firm detail to what is known from charters. The presence of more than one version shows how the text was revised for liturgical use at Stavelot.
About this edition. The Latin text comes from the digital Monumenta Germaniae Historica of the MGH and the Bavarian State Library, Munich (edition: Krusch, Bruno, Hahn, Hannover – Leipzig 1910), through Corpus Corporum (University of Zurich). The MGH and the Bavarian State Library claim no rights in the text itself; their annotations are licensed CC BY 4.0. Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Biography
Vita Remacli
Anonymous · I. Incipit Vita vel Actus Almi Antistitis Remacli, quod est III. Non. Sept · every word parsed
1
Cum sit studium gentilium sua ficmenta et uanos ritus errorum luculenter pompare obscenis carminibus, eaque commendent in perpetua memoria sibi subsequentibus, cur ego sileam, ne proloquar manifesta opera Christi, quae innumerabiliter per sanctos suos agere non desinit uirtute diuina, cum possim uera effari in laude magnifici Dei et conferre plurimum fructum audientibus, quantam honorificentiam prestet famulantibus sibi tam mirifica operando?
(1). Igitur ex Aquitaniae partibus oriundus fuit uir per omnia et uita et nomine uenerabilis Remaclus, parentibus nobilis, sed fide nobilior. Pater eius dictus est Albutius, mater uero Matrinia est uocitata, secundum saeculi dignitatem in facultatibus rerum admodum pollentes, sicut traditio possessionum eius ad nos facta testatur. Qui cum enutritus a parentibus sublimiter, prout illis suppetebat plurima copia saecularium facultatum, iam bonae indolis totius suauitatis fructum ferentem tradunt eum beato Eligio uiro in omnibus meritis praeferendo sacris institutionibus monasticae disciplinae instruendum Sollemniaco monasterio, quod ipse pater pio opere in suo proprio construxit.
In tantum enim adhesit sancti uiri monitis, ut non solum non fieret segnis exsecutor uerbi diuini, uerum etiam in tantum creuit in eo uirtus diuina, ut maxima ibi exempla religiosae conuersationis monstrando in uigiliis pernox, in orationibus continuus, in abstinentia praecipuus, in uni uersa morum probitate praeclarus eniteret, adeo ut praedictus uir omnem curam gregis sibi commissi illi traderet et se ipsum seruitio palatii, sicuti compellebatur, sollicitus exhiberet.
(2). Post aliquantum uero temporis, fama uulgante, per totam Galliae prouinciam auditum est de uita et actibus beati uiri sepe memorandi Remagli et ad aures procerum, qui tunc temporis palatio praeerant, peruentum est, quod tanta ac talis arbor germina protulisset. Nec potuit, uolente Domino , lumen irradiatum gratiae eius sub modio occultari, sed ut splenderet omnibus in proposito fidei commanentibus, lichnus superpositus est candelabro ac denudatum est in regalibus aulis tam magnificum uirum non debere abesse praesentia regis, ut illius prudentia disponerentur regni negotia.
5
Unde factum est, ut euocatus honorifice, ut decebat, ad limina perduceretur palatii, magnum omnibus futurus solamen, sicuti postea euentus rerum perdocuit. In tanta enim est habitus dignitate, ut infulas sacerdotales adeptus, adclamante populo, dignum fieri talem doctorem praesulatus gerere officium, qui tantam gratiam a Deo perceperit, ut etiam omnibus in necessitate subueniret. (3). Interea uir Dei sancto Spiritu plenus, ordinante Dei prouidentia, subrogatur Tungrensium sedis episcopus, ut uerbi semina in plures diffunderet, quae in semet diu manentia occultabat.
Quis uero enarrare sufficiat, quanta illi cura fuerit pauperum uictus, cum sit factus orphanorum pater, uiduarum pius adiutor, infirmorum benignissimus consolator omniumque necessitatum largissimus procurator? Uirtus itaque humilitatis tanta in eo refulsit, ut cunctis se inferiorem cuperet aestimari, quo fieret iuxta apostolum forma omnibus, ne incideret in illius sententiae obprobrium, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficeretur. – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – (4).
Interim dum in hoc tenore propositi accinctus fide, spe munitus, caritate fundatus perseuerat, contigit, Deo fauente, iubere piis principibus regni Francorum Sigeberto regi et Grimoaldo duci ex uoluntate Dei et consilio optimatum suorum, ut construerentur infra forestem monasteria sita in pago qui Ardoinna dicitur, cognominata Malmundarium seu Stabulaus, in quibus commanerent religiosi monachi, qui spiritaliter inibi Christo famularentur et pro statu totius regni et regis salute uel filiorum siue curam regni exercentium omnipotentem Dominum exorarent.
Tunc coeperunt aedificari attentius, et ut assolet in tali opere, uirtus diuina subsecuta est, prosperoque successu uelociter adimpleta sunt. Cumque, adesset tempus, ut aecclesiae noua materia ornatae dedicarentur, mittens praefatus rex ad beatum Remaglum episcopum, quia alterum eorum, id est Stabulaus, ad eius pertinebat diocesim; alterum uero, id est Malmundarium, quia ad metropolim respiciebat, cum consensu Chuneberti, qui erat metropolitanus Agripiniae, euocauit eum, ut, sicut conueniebat, eius ministerio eas dedicaret.
Quod sanctissimus ilico obaudiens, cum magna diligentia expleuit opus sibi iniunctum, quod eius dudum dispositione fuerat actum, quia, cum esset regi et primis palatii propter maximam sanctitatem uicinus ac amatus, nihil praecipuum absque eius consultu fiebat. Unde actum est, quia tam carus eis habebatur, ut, missarum peractis sollemniis, traderet ei praedicta loca iam dictus maior domus Grimoaldus, sua ditione cuncta ordinari et monasticae uitae instituta illic seruari.
10
(5). Post non multum uero temporis impetrauit a rege tandem, quatinus relinquens successorem post se in sede pontificali, ut diu desiderabat, hunc heremi locum adiret et ibi ab hominibus remotus soli Deo uacaret. Quantus autem luctus de abscessu pastoris fuit, quamque mestos reddidit quibus semina uitae contulerat, cum uiderent orbatos se esse discessu doctoris et patris! Aiebant ergo: 'Quid facturi sumus nos miseri, qui talem amittimus pastorem?
Unde recipiemus consolationem, cum ipse esset consolator et munimen? Quis medebitur nobis ultra, cum ipse fuerit curator corporum et animarum? Unde nobis spes, cum destituimur tanto pastore?' Haec et his similia cum heiulatu proclamantibus, commendans eos opifici Deo, saeculum omne pro nihilo ducens, uni Domino placere desiderans, monasterium petiit, solitariam concupiscens ducere uitam. (6). Audientes autem hoc religiosi uiri uel e uicino seu ex semotis undique partibus, coeperunt confluere ad doctrinam eius, uidentes sapientiam Dei esse in eo ad, perficiendum, quaecumque iusta et digna Deo atque accepta habentur.
Nam ita erat assuetus in operibus diuinis ut nullum pertransiret omnino tempus, quo non esset psalmis uel orationibus siue lectioni intentus. Manens itaque peruigili cura absque ulla repraehensione in monasticis documentis, multos nobilium uirorum animos conuertit, ut imitatores fierent illius uitae, cuius erat doctrina perfecta; quia quod ore docebat, prius opere adimplere curabat. Unde factum est, ut, crescente religione, cresceret etiam census eiusdem aecclesiae in usus ibidem seruorum Dei famulantium.
Nam audientes cultum huiusmodi religionis iam dicti piissimi principes, euocantes beatum uirum, tradiderunt ei ex ipsa foreste duodecim leuwas in longitudine, similiter et in latitudine, in quo spatio nullus contradictor existeret suae dicioni uel succedentium eum, ut quiete Deo militarent; nec non etiam adfirmarunt testamento cum signaculis imperialibus, ut stabile illud omni tempore duraret. Quod pater sanctissimus suscepit libenter ac tenuit reuerenter; uerum non multo post ipsum spacium adbreuiare studuit, ut sine impedimento fieret sequacibus et sine ullo obstaculo rectores loci possent seruare, quod ad nostrum usque tempus inconuulsum durare uidetur.
Patris igitur monitis deuoti obsequentes discipuli, institutiones regulares haut segnes exequuntur, prout doctorem suum prorsus omni hora uidebant laudibus diuinis attentius inhaerentem ac diu propositi uota seruantem. Hisce palestricis disciplinis diutius inmorantes, tandem repromissam gratiam, Domino, ut credimus, tribuente, indepti sunt. (7). Is autem pius sacerdos in agonis triumpho positus, armatus fide contra nequitias spirituum inmundorum, si qui conati sunt aduersum religionis diuinae cultum obsistere uotumque animi eius, prout erat in Christo stabiliter fundatus, deicere, studebat magnopere hoc inrumpere continuis scripturarum documentis, orationi instando, ieiuniis carnem macerando, uigiliis pernoctando, elemosinam largiendo, exemplis potius quam uerbis illud apostoli proclamans: Mihi uiuere Christus est et mori lucrum.
15
In hac ergo constantia animi inmobiliter perdurans, tandem accumulatum, ut ita dixerim, boni operis olim sibi traditum talentum exquisitori suo reddere cupiens, maxime cum uoce Domini audita uocantis se ac dicentis: Euge serue bone et fidelis, quia super panca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in gaudium Domini tui, huius optati gaudii compos fore desiderans et has praeces cotidie persoluens, ultimo iam senio fessus, uale dicens omnibus eosque opifici Domino commendans, metam mortis attigit beatamque caelo animam reddidit.
(8). Cuius corpus honorifice, ut decuit, cum ymnorum dulcibus melodiis sepulturae traditum in magno seruatur honore, praesertim cum floreant ibi plurimarum uirtutum insignia ad laudem et gloriam nominis Christi, qui sibi fideliter seruientibus innumera dona conferre dignatur. Celebratur autem depositio eius tertio Nonas Septembris, regnante domino nostro Iesu Christo, cui est gloria, laus et iubilatio per inmortalia secula seculorum. Amen.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.