Library › Latin: Early Christian Writings › Sermones de Scripturis
This is the first and largest section of Augustine’s sermons in the Maurist arrangement, containing the sermons on passages of Scripture, from Sermon 1 to Sermon 183. They follow the order of the Bible, beginning with the Old Testament: the first answers the Manichaean claim that the opening of Genesis contradicts the opening of John’s Gospel, and others treat the testing of Abraham, Hagar and Ishmael, Jacob and Esau, Jacob’s wrestling with the angel, the burning bush, the ten plagues and the judgment of Solomon. They then pass through the Gospels and the apostolic letters. The sample from the middle discusses how a bishop should rebuke a sinner whose crime he alone knows.
These sermons show Augustine as a preacher before ordinary congregations at Hippo, Carthage and elsewhere, explaining Scripture, answering objections, and applying the text to the moral and social life of his hearers. They are a principal source for his biblical interpretation, his pastoral practice and daily life in Roman Africa. Many were read in medieval monasteries and churches, and the collection remains central to the study of Latin preaching.
About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 38, Parisiis 1841), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Early Christian Writings
Sermones de Scripturis
Augustine, Saint · Sermo Primus . De eo quod scriptum est, Gen. I, 1, In principio fecit Deus… · every word parsed
1
CAPUT PRIMUM.
1·2
Qui meminit debiti sui, sententiaeque apostolicae, qua dictum est, Nemini quidquam debeatis, nisi ut inuicem diligatis , se ipsum debet ad reddendum ipse compellere. Et reuera quantolibet fremitu debitoribus exactorum terror incumbat; multo uehementius exigit charitas, quae aufert ab exactione pondus timoris, et uerecundiae maius imponit. Memini me fuisse pollicitum Charitati uestrae, aduersus Manichaeorum stultas perniciosasque calumnias, quibus Ueteri Testamento insidiantur, responsionem per nos non defuturam, quantum Dominus donare dignatur. Aduertite igitur, et uidete laqueos serpentinos, atque inde subtracta iugo Christi colla supponite. Audent quippe illi huiuscemodi dolos praetendere incautis, ut dicant aduersari sibi Scripturas Noui et Ueteris Testamenti, ita ut una fide retineri utrumque non possit: et ipsa principia libri Geneseos et Euangelii κατα Ioannem sibimet inimica persuadere molientes, quasi ex aduersa fronte committunt.
CAPUT II.
Moyses enim dicit, inquiunt, In principio fecit Deus coelum et terram, nec nominat Filium, per quem facta sunt omnia: cum Ioannes dicat, In principio erat Uerbum, et Uerbum erat apud Deum, et Deus erat Uerbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Hoccine contrarium est, an potius sibimetipsi contrarii sunt, qui ea quae non intelligunt, caecitate reprehendere, quam pietate quaerere maluerunt? Quid enim dicturi sunt, cum ipsum principium Filium Dei esse respondero, in quo Deum fecisse coelum et terram, Genesis loquitur? An forte hoc probare non potero, cum de ipso Nouo Testamento, cui uelint nolint, fracta superbiae ceruice subduntur, testes mihi praesto esse cognoscam? Ait enim Dominus incredulis Iudaeis: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: ille enim de me scripsit . Cur ergo non ipsum Dominum intelligam, in quo principio fecit Deus Pater coelum et terram? Nam, In principio fecit Deus coelum et terram, Moyses utique scripsit, quem de Domino scripsisse, ipsius Domini uoce firmatur. An forte non est etiam ipse principium? Neque hinc dubitare oportebit, loquente Euangelio, ubi Iudaei cum a Domino quaesissent quis esset, ipse respondit, Principium, quia et loquor uobis . Ecce in quo principio fecit Deus coelum et terram. Coelum ergo et terram fecit Deus in Filio, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil: ut etiam Euangelio concordante cum Genesi, secundum Testamenti utriusque consensum teneamus haereditatem, litigiosasque calumnias exhaeredatis haereticis relinquamus.
5
CAPUT III.
3·2
Nullo modo autem uestram prudentiam mouere debet, quod cum Ioannes euangelista non dixerit, Omnia in ipso facta sunt, sed, Omnia per ipsum facta sunt; non legamus in Genesi, Per principium fecit Deus coelum et terram, sed, In principio fecit Deus coelum et terram. Dicit enim Apostolus, Ut ostenderet nobis mysterium uoluntatis suae secundum bonam uoluntatem suam, quam proposuit in illo in dispositione plenitudinis temporum, instaurare omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Quemadmodum itaque hic sic audis quod ait, in ipso, ut intelligas et, per ipsum; sic in eo quod dicit Ioannes, Omnia per ipsum, etiam in ipso intelligere cogeris. Et quemadmodum hic non mihi aufertur intellectus, quo intelligo in ipso facta esse omnia, cum per ipsum legam; sic in Genesi cum legam in ipso factum esse coelum et terram, quis me intelligere prohibet et per ipsum? Nisi forte e duobus Testamentis Manichaei transferunt litem, et eam inter beatissimos testes Noui Testamenti, hoc est, inter Paulum Ioannemque constituunt: quia ille ait, in ipso; ille, Et per ipsum. Sed nos, sicut Paulum et Ioannem contrarios sibi esse non credimus; ita de Moysi et Pauli concordia etiam ipsos cogimus confiteri.
Et quoniam sicut isti duo sibi, sic etiam Ioannes consentit ambobus; quia ita dixit, per ipsum, ut in ipso intelligi non prohibeat.
CAPUT IU.
Omnia diuina scripta inter se pacata consistunt. Sed quemadmodum solet accidere, ut quando transeuntes nubes per obscura noctis intuemur, earum caligine sic acies nostra turbetur, ut in contrarium nobis sidera currere uideantur; sic isti haeretici, quia in sui erroris nubilo pacem non inueniunt, uidetur eis potius diuina Scriptura rixari.
10
CAPUT U.
5·2
Fortassis dicant, non de Uerbo Dei dictum esse, In principio fecit Deus coelum et terram. Fac esse, non in principio, quod est unicus Filius Dei; sed in principio temporis dictum intelligatur quod scriptum est, In principio fecit Deus coelum et terram: non quia iam erat tempus, antequam esset ulla creatura (non enim uel tempus esse coaeternum quisquam dixerit Deo, qui est conditor temporum), sed ut cum coelo et terra esse coeperit tempus. Si ergo quisque sic intelligat, cognoscens duntaxat creaturae Creatorisque distantiam, ne coaeternum Deo qui fecit, dicat esse quod fecit; certe uel in illo uerbo elucebit numerus personarum, ubi dictum est, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et, Fecit Deus hominem ad imaginem Dei . Quanquam etiamsi non appareret, et sub unitatis appellatione Trinitas intelligentibus insinuaretur; non ideo contrarium principio Geneseos, Euangelii principium uideri debuit prudentibus: non enim uideri nisi imprudentibus potuit. Habemus enim talium in Scripturis locutionum innumera exempla. Ipse Dominus loquens ait: Ego autem dico uobis, non iurare omnino, neque per coelum, quia sedes Dei est; neque per terram, quia scabellum est pedum eius . Numquid propterea quia ibi se non nominat, fortasse negaturi sunt quod sedeat Christus in coelo? Item dicit Apostolus, O altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt iudicia eius, et inuestigabiles uiae ipsius! Quis enim cognouit sensum Domini? aut quis consiliarius illi fuit? aut quis prior dedit ei, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: ipsi gloria in saecula saeculorum . Etiam hic Filii mentio nominatim non facta est. Unum dicit esse Apostolus Deum et Dominum, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Cur ergo isti Moysen sibi elegerunt, quem Ioanni euangelistae opponerent, Paulum autem apostolum ei opponere noluerunt? Quia scilicet imperitis hominibus duo Testamenta persuadere uoluerunt esse contraria; ut uno teste utantur, alterum respuant. Hoc enim profitetur error ipsorum. Nam si esset alius, cuius item dementissimus furor ipsum Nouum Testamentum sibi contrarium apud imperitos conaretur ostendere; quid aliud ageret, nisi quemadmodum isti Moysen et Ioannem, ita ille Paulum et Ioannem, tanquam inimicos rixantesque proponeret? Sicut autem sincerissima et uerissima fides commendat Pauli Ioannisque concordiam; et in eo quod beatus Paulus ait, Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, non solum Patrem, sed et Filium et Spiritum sanctum docet intelligi: sic Moysi et Ioannis pacem intuens, in eo quod Moyses dixit, In principio fecit Deus coelum et terram, si principium accipit temporis, nihil aliud in eo quod dictum est, Deus, nisi Trinitatis unitatem agnoscit; aut principium in quo fecit Deus coelum et terram, ipsum Filium incunctanter amplectitur. Multa sunt alia quae secundum has regulas locutionis diuinarum Scripturarum commemorare possimus: sed ne oneremus memoriam Sanctitatis uestrae, ista commemorasse suffecerit. Caetera uos ipsos quaerere, uel cum Scripturae leguntur, aduertere, atque inter uos considerare concorditer et pertractare adhortamur. Conuersi, etc.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.