Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Bruno of Merseburg: De Bello Saxonico

Library › Latin: History › De Bello Saxonico

The Saxon War is a history of the conflict between the Saxons and King Henry IV, written by Bruno, a cleric of the household of Werner, bishop of Merseburg, to whom it is dedicated. In the dedication Bruno explains that, searching all his resources for a gift worthy of his lord, he found only letters, which he considers the most precious gift one person can give another. The work begins with Henry’s youth and character, and then narrates the Saxon rising of 1073, the wars that followed, and the struggle between Henry and Pope Gregory VII.

Bruno writes as a passionate partisan of the Saxon princes and of the Gregorian party, and his portrait of Henry IV is deeply hostile, including lurid accounts of the king’s private life. He includes the texts of letters and arguments, as in a passage defending Peter’s universal power to bind and loose, from which kings are not exempt. Though highly biased, the work is a major source for the Saxon wars and the Investiture Controversy, and the documents it preserves are of great value.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 147, Parisiis 1853), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · History
De Bello Saxonico
Bruno of Merseburg · Prologus Saxonici Belli · every word parsed
1
Domino suo dilectissimo, nunquam sine pia ueneratione nominando, Werinhero sanctae Merseburgensis Ecclesiae praesuli uenerando, Bruno, licet perexigua suae tamen familiae portio, quidquid ualet hominis utriusque deuotio.
Inter eum qui munus aliquod donat, et eum cui donatur, haec est obseruanda ratio ut, cum iste in thesauris nihil pretiosius quod donet inuenire ualeat, tunc ille munere tali nihil iucundius accipiat. Quod ego considerans, cum paternitati uestrae, cui pro uiribus meis imo ultra uires meas semper seruire desidero, munus aliquod offerre uoluissem, quo feruorem mentis etiam foris alicuius operis attestatione monstrarem, omnibus scriniis mearum facultatum perquisitis, solum litterarum genus inueni, quod et uestrae conuenire dignitati et meae non impar esse putarem deuotioni. Hoc enim munus caeteris omnibus, quae sibi inuicem possit benignitas humana largiri, pretiosius aestimo, quia eius et origo nobilior, et usus excellentior, et aetas probatur esse diuturnior. Aurum namque uel caetera quae homines praecipua ducunt, de terrae uisceribus nata nullum tribuunt animae profectum, sed fragilitati corporeae breue subsidium uel etiam luxuriae praebent turpe seruitium, et dum corpora sustentant hominum, effugere proprium non possunt interitum. Quamuis etiam si quieta iaceant, non sint tuta, dum tinearum morsibus uel scabra rubigine corrosa, diu manere non ualeant. Studium uero litterarum a lateris animae stercoribus ligone rationis effossum, nullum debet corporis imbecillitati seruitium, sed eum, cuius industria processit, format et instruit animum, adeo senectutis uel interitus ignarum, ut etiam ea quae torrente uiolentia temporis rapiuntur ad interitum, ab ipso temporis impetu litterarum uirtus conetur eripere, et semper noua quasi stationaria legentibus ostendere. Igitur bellum quod Heinricus rex cum Saxonibus egit, uolo breuiter et ueraciter scribere, sicut ab his qui rebus intererant potui cognoscere. Quod cum sui magnitudine, tum misericordia Dei, quam in ipso bello experti sumus, est memorabile, sicut in sequentibus, si quis legere dignabitur, poterit agnoscere. Sic enim in flagello uino seueritatis oleum pietatis admiscuit, ut et prophetam uera locutum esse gaudentes agnosceremus: « Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis , » et Apostolum: « Fidelis Deus, qui non permittet uos tentari super id quod potestis . » Sed priusquam incipiam ipsius belli seriem explicare, oportet me pauca de pueritia uel adolescentia eiusdem Heinrici praemittere, ut dum, qualem uitam puer uel adolescens agebat, lector agnouerit, minus miretur quod intestinum bellum uir factus incoeperit. Uerum ne hoc opus quilibet in manus accipiens statim uelit conspuere, placuit mihi illud uestri nominis praenotatione munire, quatenus dum uestrum nomen pagina prima demonstrat, sequens opus a sputis defendat. Ergo uestra dignitas dignetur illud tanta alacritate suscipere, quanta a me offertur deuotione.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top