Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Claudius Quadrigarius: Annales (Fragments)

Library › Latin: History › Annales (Fragments)

Quintus Claudius Quadrigarius wrote annals of Rome in at least twenty-three books, beginning not with Aeneas or Romulus but with the Gallic sack of Rome and coming down to the wars of his own day under Sulla. Livy used him, and Aulus Gellius admired the plain, old-fashioned purity of his Latin and quoted him often. The work is lost. This collection gathers the passages that preserve his words, mostly from Gellius and Nonius, as edited by Hermann Peter.

Several fragments are long enough to read as narrative. They include the duel in which Titus Manlius killed a giant Gaul and took his torque, the raven that helped Valerius Corvinus, the consuls’ letter warning King Pyrrhus of a plot to poison him, the son who as consul made his father dismount, and Sulla’s failure to burn a tower treated with alum at Piraeus. Peter’s attribution of the Corvinus story to Quadrigarius is a conjecture. Only fragments that preserve the historian’s own words are included; reports in indirect speech or in Greek by later writers are left out.

About this edition. The Latin text was transcribed for this library from a public-domain printed edition (edition: Hermann Peter, Historicorum Romanorum Reliquiae, vol. 1, 2nd ed., Leipzig: Teubner 1914 (pp. 205–237)), using the scan and text recognition at the Internet Archive; the editor’s notes and critical apparatus are not reproduced. Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · History
Annales (Fragments)
Claudius Quadrigarius · Liber I · every word parsed
1
Postquam nuntiatum est, ut pugnatum esset in Gallos, id ciuitas grauiter tulit.
Tanta sanctitudo Iani est, ut numquam quisquam uiolare sit ausus.
sole occaso.
Cominius qua ascenderat descendit atque uerba Gallis dedit.
5
Putabant eos qui foris atque qui in arce erant, inter se commutationes et consilia facere.
Cum iis consermonabatur.
Nam Marcus Manlius, quem Capitolium seruasse a Gallis supra ostendi, cuiusque operam cum M. Furio dictatore apud Gallos cumprime fortem atque exsuperabilem res p. sensit, is et genere et ui et uirtute bellica nemini concedebat.
Simul forma, factis, eloquentia, dignitate, acrimonia, confidentia pariter praecellebat, ut facile intellegeretur magnum uiaticum ex se atque in se ad rem publicam euertendam habere.
Nam haec maxime uersatur deorum iniquitas, quod deteriores sunt incolomiores neque optimum quemquam inter nos sinunt diurnare.
10b
Cum interim Gallus quidam nudus praeter scutum et gladios duos torque atque armillis decoratus processit, qui et uiribus et magnitudine et adulescentia simulque uirtute ceteris antistabat. is maxime proelio commoto atque utrisque summo studio pugnantibus manu significare coepit utrisque, quiescerent. pugnae facta pausa est. extemplo silentio facto cum uoce maxima conclamat, si quis secum depugnare uellet, uti prodiret. nemo audebat propter magnitudinem atque inmanitatem facies. deinde Gallus inridere coepit atque linguam exertare. id subito perdolitum est cuidam Tito Manlio, summo genere gnato, tantum flagitium ciuitati accidere, e tanto exercitu neminem prodire. is, ut dico, processit neque passus est uirtutem Romanam ab Gallo turpiter spoliari. scuto pedestri et gladio Hispanico cinctus contra Gallum constitit. metu magno ea congressio in ipso ponti utroque exercitu inspectante facta est. ita, ut ante dixi, constiterunt: Gallus sua disciplina scuto proiecto cantabundus, Manlius animo magis quam arte confisus scuto scutum percussit atque statum Galli conturbauit. dum se Gallus iterum eodem pacto constituere studet, Manlius iterum scuto scutum percutit atque de loco hominem iterum deiecit: eo pacto ei sub Gallicum gladium successit atque Hispanico pectus hausit; deinde continuo humerum dextrum eodem concessu incidit neque recessit usquam, donec subuertit, ne Gallus impetum icti haberet. ubi eum euertit, caput praecidit, torquem detraxit eamque sanguinulentam sibi in collum inponit. Quo ex facto ipse posterique eius Torquati sunt cognominati.
Ita per sexennium uagati Apuliam atque agrum Campanum, quod his per militem licebat, spolabantur.
Adulescens tali genere editus L. Furio Claudio Appio consulibus ⟨fit⟩ tribunus militaris. atque in eo tempore copiae Gallorum ingentes agrum Pomptinum insederant, instruebanturque acies a consulibus de ui ac multitudine hostium satis agentibus. Dux interea Gallorum, uasta et ardua proceritate armisque auro praefulgentibus, grandia ingrediens et manu telum reciprocans incedebat perque contemptum et superbiam circumspiciens despiciensque omnia uenire iubet et congredi, si quis pugnare secum ex omni Romano exercitu auderet. tum Ualerius tribunus, ceteris inter metum pudoremque ambiguis, impetrato prius a consulibus, ut in Gallum tam inmaniter adrogantem pugnare sese permitterent, progreditur intrepide modesteque obuiam; et congrediuntur et consistunt et conserebantur iam manus. atque ibi uis quaedam diuina fit: coruus repente inprouisus aduolat et super galeam tribuni insistit atque inde in aduersarii os atque oculos pugnare incipit; insilibat, obturbabat et unguibus manum laniabat et prospectum alis arcebat atque, ubi satis saeuierat, reuolabat in galeam tribuni. sic tribunus spectante utroque exercitu et sua uirtute nixus et opera alitis propugnatus ducem hostium ferocissimum uicit interfecitque atque ob hanc causam cognomen habuit Coruinus. id factum est annis quadringentis quinque post Romam conditam.
Ea dum fiunt, Latini subnixo animo ex uictoria inerti consilium ineunt.
15
Persuadent cuidam adulescenti Lucano, qui adprime summo genere gnatus erat, sed luxuria et nequitia pecuniam magnam consumpserat.
Ea Lucani ubi resciuerunt, sibi per fallacias uerba data esse …
sese ne id quoque, quod tum suaderet, facturum esse.
Id ubi resciuerunt propinqui obsidum, quos Pontio traditos supra demonstrauimus, eorum parentes cum propinquis capillo passo in uiam prouolarunt.
20
Cum tantus arrabo penes Samnites populi Romani esset …
Arma plerique abiciunt atque inermi inlatebrant sese.
Domus suas quemque ire iubet et sua omnia frunisci.
et Romani multis armis et magno commeatu praedaque ingenti copiantur.
25
nos in medium relinquemus.
nihil sibi diuitias opus esse.
Miserrimas uitas exegerunt.
Hic nimiis in otiis consumptus est.
Conualles et arboreta magna erant.
apud aras, quae uocabantur Neptuniae …
… prius hisce auctoribus inde reticula galearia …
Cum non possetur decerni, utrius putaretur uictoria esse …
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top