Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Freculf of Lisieux: Chronica

Library › Latin: History › Chronica

Freculf (Frechulf), bishop of Lisieux in the reign of Louis the Pious, wrote this universal history in two parts. The first part, in seven books, is dedicated to his teacher Elisachar, who, the preface explains, urged him to search the works of both Christian and pagan writers and gather briefly and clearly whatever bears on historical truth from the creation of the first man to the birth of Christ. A verse dedication to Elisachar follows. The second part, in five books with its own preface to the Empress Judith, continues from the birth of Christ to the end of Roman rule in the West. The narrative draws heavily on earlier sources, as in its account of Caesar’s wars against the Gallic tribes.

Freculf’s Histories are the first large-scale universal chronicle of the Carolingian period, combining biblical, classical and church history in a single narrative. The second part was intended for the education of the young Charles the Bald, and the work is an important witness to how Carolingian scholars understood the passage from the Roman Empire to the Christian kingdoms of their own day. It was copied and read throughout the Middle Ages.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 106, Parisiis 1851), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · History
Chronica
Freculf of Lisieux · Praefatio In priorem hujus operis tomum auctoris ipsius ad ELISACHARUM suum… · every word parsed
1
Cum torpentia quorumdam ingenia industria prudentium excitare soleat, ne, ignauiae depressa sopore, otio languenti inutiliter contabescant, sed caligine detersa somnolentiae expergiscantur, ut quibus prodesse potuerint scribendo uel docendo, accurate hoc agere studeant; ne de talento male defosso terribilem Domini promulgatam audiant quandoque sententiam: tu quidem, mi dilectissime Elisachare, et amore insatiabilis sophiae uenerande praeceptor, post caeteros quos stimulis instanter charitatis agitare soles, ut uigilantes fideliter ea quae eis credita sunt domini sui famulis tempore distribuant opportuno, tandem meam agressus paruitatem, iussisti ut perscrutando diligenter uolumina antiquorum seu hagiographorum, siue etiam gentilium scriptorum, quaecunque pertinent ad historiae ueritatem, breuiter ac lucide colligere desudarem, a conditione quidem primi hominis usque ad Christi natiuitatem Domini: eo scilicet modo, ut quidquid de primo saeculo quod ante generalem fuerat cataclysmum, siue de secundo quod fuit post diluuium usque ad natiuitatem Abrahae, et regis Assyriorum Nini regnum, nostri siue gentiles senserunt scriptores, pandere diligentius curarem. Quaestiones etiam difficiles, quae per haec tempora in scriptis habentur legislatoris, enodare non negligere, quantum attinet ad historiae ueritatem. Inde autem per reges Assyriorum, Medorum atque Persarum, siue Graecorum, et usque ad Octauiani Caesaris monarchiam, ad quas gentes Assyriorum deriuando regnum per succedentia peruenit tempora: in populo autem Dei per patriarchas, iudices, reges ac sacerdotes, iterumque reges, numerum custodire annorum cautius obseruarem, et ea quae gesta in saeculis mundi partibus, et memoria sunt digna, adnotarem; ut quaeque immortaliter per singula frequentantur tempora, quando uel ubi fuerint, qui tunc etiam impetrauerint in eminentioribus regnis, uel qui populo Dei praefuerint, ostenderem. Insuper a destructione templi Hierosolymitani usque ad Domini natiuitatem Christi, quaeque in populo gesta sunt Iudaeorum, quoniam confusa propter calamitates quae eis acciderunt esse uidentur, ordinando summatim colligere instigasti. Haec quidem omnia ceu pieta breui in tabula meae ostendens paruitati, nullam excusationis occasionem reliquisti, sed potius operam dare imperasti. Igitur auxilio Dei adiutus, qui facit mutos loqui, non temeritatis, sed obedientiae gratia, hoc tam ingens parua cum cymba ignarus nauta pelagus nauigare coepi. Sed si maris se immutauerit serenitas, fluctusque intumuerint, tu qui iussisti naufrago porrige manum. Quamuis enim ecclesiasticis alligatus ac saecularibus negotiis, lingua praepeditus, sensu obtusus, hoc tam magnum ineruditus tiro arripui opus, quod sapientibus erat commmittendum: tamen quia tuae hoc non potui negare beneuolentiae, tibi examinandum mitto, et si utile adiudicaueris fore, non magis acceptum feretur scribenti quam censori. Porro nomina auctorum ex quibus ea collegi quae in septem libris conclusi, idcirco non ubique inserui (ut praemonuisti), quoniam in his in quibus concordare uidebantur, sensum eorum quae elegeram compendiose complexus sub breuitate dictare studui. Eorum autem nomina adnotare decreui, siue nostrorum, siue gentilium, sententiasque illorum assumpsi, ut in suis habentur libris, qui uariando a caeteris exorbitare uidentur. Obsecro itaque candidum lectorem ne praesumptioni tribuat meae imbecillitatis si quid in his ei displicuerit libris, sed obedientiae. Nec temere reprehendat, antequam diligentius eos legerit auctores ex quibus nos haec decerpsimus, et ad quos eorumdem quoque fidem referimus.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top