Library › Latin: Early Christian Writings › Commentaria in Epistolas Pauli
This very long commentary on the epistles of Paul is by Hervé, monk of Bourg-Dieu at Déols. The preface begins by explaining the word epistle: in Greek it means something sent over, as epigram is writing over and epitaph is over a tomb, because the epistles were sent to the faithful in addition to the Gospel they had already received. Just as the prophets after the Law of Moses rebuked the people’s sins and left their books for our memory, so the Apostle, after the Gospel, sent these letters to particular churches to deal with new problems in the infant Church. The commentary then expounds each epistle in turn, beginning with Romans. In the sample Hervé explains why Paul conferred with the apostles at Jerusalem.
Hervé’s Pauline commentary is one of the most substantial of the twelfth century and was for a long time printed among the works of Anselm of Canterbury, which hid its true author. It draws on Augustine, Ambrosiaster and other Fathers and is sometimes compared with the Pauline glosses being produced at Laon and Paris. It is a major document of monastic biblical scholarship.
About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 181, Parisiis 1854), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Early Christian Writings
Commentaria in Epistolas Pauli
Hervé of Bourg-Dieu · Praefatio · every word parsed
1
De epistolis Pauli apostoli, adiuuante Domino, locuturi, primo uideamus quid ipsum nomen epistola significet. Epistola Graece, supermissa Latine dicitur, sicut epigramma super littera, et epitaphium super sepulcrum: epi enim graece, latine super; stola uero missa dicitur. Et hinc epistolae dicuntur supermissae, eo quod super id quod fideles acceperant, sint eis missae. Acceperant enim Euangelium et adhuc superadditae sint illis Epistolae, et ob uarias causas directae. Nam sicut prophetae post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, semper doctrina sua compresserunt rediuiua populi peccata, et propter exemplum libris ad nostram etiam memoriam transmiserunt: sic et Apostolus post Euangelium; quod est legis supplementum, et in quo nobis exempla et praecepta uiuendi plenissime digesta sunt, has epistolas uoluit ad singulas ecclesias destinare, scilicet ut in initio nascentis ecclesiae nouis causis existentibus, et praesentia atque orientia resecaret uitia et post futuras excluderet quaestiones. Sicut ergo necessariae fuerunt post legem prophetiae, sic necessariae sunt post euangelium epistolae. Quoniam sicut ea, quae in lege fuerant obscurissime dicta, per prophetas aliquantulum manifestabantur, et transgressores eiusdem legis per eos corrigebantur; sic quod in Euangelio obscure et generaliter dictum fuerat, apostolica instructione per partes elucidatum est, et transgressores euangelicorum praeceptorum sunt correcti, et ad obseruantiam eorum incitati.
Huius autem Pauli apostoli epistolae sunt quatuordecim, quas legit Ecclesia, qui tamen et quintam decimam ad Laodicenses sine dubio scripsit. Et cum in prima, quam habemus ad Corinthios, dicit: Scripsi uobis in Epistola, ne commisceamini fornicariis , uidetur significare aliam epistolam se iam eis scripsisse. Cum ergo plurimas epistolas scripserit, non sine certa mysterii ratione patres uoluerunt, ut quatuordecim tantum legerentur in ecclesia: decem uidelicet ad ecclesias missae, quatuor autem ad discipulos. Sed et ex ipso epistolarum numero ostendere uoluerunt, quod doctor egregius, legis et euangelii secreta rimatus esset, denarius enim numerus legem significat, propter decalogum eius; quaternarius autem euangelium, propter quatuor eius libros. Decem itaque tenentur, quas scripsit ad ecclesias, ut demonstretur Nouum Testamentum a Ueteri non discrepare, nec Apostolum in aliquo contra legem Moysi fecisse, cuius epistolae ordinantur ad numerum primorum Decalogi mandatorum eiusdem legis; et quot praeceptis Moyses filios Israel instituit a Pharaonis iugo liberatos, totidem hic epistolis a diaboli et idololatriae seruitute ereptos edoceret. Per quatuor autem ad discipulos scriptas, Nouum designatur Testamentum. Unde et iidem discipuli maioris perfectionis fuerunt, quam ecclesiae, ad quas decem sunt missae, ut significaretur imperfectio eorum qui sub lege fuerunt, et perfectio eorum qui euangelium custodiunt. Quod autem quatuor ad discipulos, post nouem ad ecclesias posuere patres, et illam, quae est ad Hebraeos, ad ultimum locauerunt: certissime dat intelligi, quod Nouum in Ueteri Testamento continetur, et quod unum sine altero non prodest. Sicut enim quaternarius denario iunctus explet hanc summam, id est quatuordocim, ita Nouum et Uetus Testamentum unum quid operantur, et intendunt fidei ueritatem ac morum honestatem intimare cordibus auditorum suorum.
Itaque quatuordeeim epistolis continetur doctrina Pauli, qua tam maiores quam minores, quomodo uiuant et credant, instruuntur, quoniam sancta ecclesia iuxta eius institutionem utrumque Testamentum custodiens, et tam secundum legis catalogum, quam secundum quatuor euangelii libros uiuens, ad perfectionis culmen proficit.
His ita praemissis, uidendum est qua ratione alio ordine a sanctis Patribus Spiritus sancti consilio istae epistolae in uno uolumine sunt collectae, quam ab Apostolo factae. Quae et nobis derelictae sunt ad correctionem et exhortationem nostram, ut omnes quotquot uulnerati cadimus, ibi inueniamus quomodo resurgere queamus, et inde recuperare quod amisimus. Ideo quemdam gradationis ascensum in his notare possumus, quoniam ecclesiae, quae magis in fide et morum honestate quam declaratione illarum regitur, epistolae sunt praepositae, ut secundum quod minus perfectis ecclesiis missae praecedunt epistolae, et subsequentur ad perfectiores destinatae, gradus quidam ascensionis a minoribus ad maiora inueniantur. Nemo enim repente fit summus, sed a minimis quisque inchoat ut ad maiora perueniat.
5
Epistola ergo ad Romanos prima est, quia cum fides prima uirtus sit et fundamentum aliarum uirtutum, et sine qua impossibile est placere Deo , dignum fuit ut illa epistola in capite aliarum locaretur, in qua de prima uirtute agitur, et in qua corriguntur, atque ad fidei perfectionem reuocantur, quicunque Romanis secundum fidei imperfectionem sunt similes. Illa uero quae est ad Corinthios, iure huic supponitur, quoniam eos qui fidem iam acceperant, in bono opere instruit. Primo enim iaciendum est fundamentum, id est fides, et inde bona opera sunt superaedificanda. Propter quod in illa ad Romanos facta est omnibus fidelibus instructio secundum fidem; in hac autem ad Corinthios, secundum operationem. Sic et caetera deinceps congruo ordine sunt positae.
Fuerunt nonnuli tamen qui dixerunt epistolam ad Romanos ideo primam esse positam, quia Romani tam rudes erant, ut non Dei gratia, sed suis meritis crederent se esse saluatos. Sed hoc non ita declarat in omnibus textus ipsius epistolae, quae omnibus sensu profundior est. Ideoque magis credendum est quod illi qui membra epistolarum in uno corpore collegerunt, illam iudicauerunt sedere in capite, quae ad urbem directa est, quae in illo tempore caput totius exstitit orbis, et quia usque hodie Romana ecclesia omnium ecclesiarum obtinet principatum.
Materia uero omnium epistolarum est fides, et boni mores. Intentio autem est, ipsam fidem ac mores commendare, et ad illos prouocare, uidelicet suadendo bona, dissuadendo mala; praue agentibus mala comminando, bene agentibus bona promittendo. Et propter quam finalem causam? Nulli dubium quin propter ueram beatitudinem promerendam. Ad hanc igitur unam et generalem intentionem aliae speciales reducentur intentiones, nec quidquam per omnes diuersos tractatus interseritur, quod non ad instructionem fidei et morum uel principaliter, uel secundario operetur. Et idcirco ad ethicam pertinet tractatus earumdem epistolarum. Illa uero quae est ad Romanos, quantum ex eius textu intelligi potest, quaestionem habet talem: Utrum Iudaeis euangelium Christi uenerit propter merita operum legis, an uero nullis operum meritis praecedentibus, omnibus gentibus uenerit iustificatio fidei quae est in Christo Iesu, ut non, quia iusti erant homines, crederent, sed credendo iustificati, deinceps iuste uiuere inciperent.
In hac igitur epistola docere intendit Apostolus omnibus uenisse gratiam euangelii Christi. Quam et idcirco gratiam uocari ostendit, quia non quasi debitum iustitiae redditum est, sed gratuito datum. Coeperant enim nonnulli, qui ex Iudaeis crediderant, tumultuari aduersus gentes, et maxime aduersus ipsum Paulum, quod incircumcisus et a legis uetustae uinculis liberos admitteret ad euangelii gratiam, praedicans eis ut in Christum crederent, nullo imposito carnalis circumcisionis iugo. Sed Apostolus tanta moderatione inuicem utrosque conciliat, ut nec Iudaeos superbire permittat, tanquam de meritis operum legis, nec gentes merito fidei aduersus Iudaeos inflari quod ipsi receperint Christum quem crucifixerunt . Pro Christo enim, sicut alibi dicit, legatione fungens, id est pro lapide angulari utrumque populum tam ex Iudaeis quam ex gentibus connectit in Christo per uinculum gratiae, utrisque auferens omnem superbiam meritorum, et iustificandos utrosque per disciplinam humilitatis associans. Quod si quis quaesierit quomodo Iudaei, qui Romae erant conuersi, murmurarent contra Paulum, quem necdum uiderant, sciat ipsum non eis ignotum fuisse, quia fama praedicationis eius ubique audiebatur, et quidam ex discipulis eius atque ex discipulis Petri iam uenerant Romam, et multos ibi tam ex Iudaeis quam ex gentibus ad fidem conuerterant. Sed inter eos nuper conuersos erat, ut diximus, schisma et altercatio; Iudaei enim gloriabantur de suis meritis et nobilitate generis, non intelligentes se ad fidem per gratiam Dei uenisse, sed aestimantes hoc suis et patrum meritis accepisse; gentiles autem, licet non praecessissent merita eorum de quibus gloriari possent, ut se Iudaeis anteferrent, tamen Iudaeos quasi interfectores Christi ac praeuaricatores legis despiciebant, et se sola ignorantia praepeditos fuisse, quod non antea crediderant, asserebant, scilicet uiribus rationis et arbitrii sui, non aestimantes necessarium esse opus diuinae gratiae. Utrosque ita contentiose uiuentes, sic corrigit Apostolus. Iudaeis enim ostendit fidem et caetera spiritualia bona nullis praecedentibus meritis euenisse, sed ex sola gratia, quoniam lex neminem iustificauit. solummodo dans peccati notitiam. Sic etiam probat gentes non ex ignorantia, sed scienter ex studio multumque grauiter Deum offendisse, quia licet scriptam legem non habuerint, naturalem tamen habuerunt. Et cum cognitum de creatura Creatorem, ut Deum uenerari debuissent, gloriam eius in manufacta simulacra mutauerunt. Utrosque etiam similiter ueniam consecutos, aequales esse uerissima ratione demonstrat, praesertim cum in lege praedictum sit, et Iudaeos et gentes ad Christi fidem esse uocandos. Quamobrem uicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortatur.
Occasio itaque huius epistolae fuit eorum altercatio, circa quam totum uersatur negotium. In quo tractatu intendit Apostolus superbiam et elationem utriusque partis reprimere, per quam ad inuicem dissentiebant, ut nullo iure nullisque suis meritis glorientur, sed ad humilitatem potius reuocentur, et totum quidquid boni habent, gratiae Dei deputent, et ita per humilitatem in concordiam et pacem redeant.
10
Materia uero huius epistolae est ecclesia Iudaeorum et gentilium, ob supra dictas causas discordantium. Sed his iam explicitis, ad librum accedamus. Apostolus enim priusquam exponere incipiat quod intendit, prologum facit, quo auditores attentos, dociles ac beneuolos reddit, salutatque, dicens:
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.