1
Maecenas atauis edite regibus,
o et praesidium et dulce decus meum:
sunt quos curriculo puluerem Olympicum
collegisse iuuat metaque feruidis
5
euitata rotis palmaque nobilis
terrarum dominos euehit ad deos;
hunc, si mobilium turba Quiritium
certat tergeminis tollere honoribus,
illum, si proprio condidit horreo
10
quidquid de Libycis uerritur areis.
gaudentem patrios findere sarculo
agros Attalicis condicionibus
numquam demoueas, ut trabe Cypria
Myrtoum pauidus nauta secet mare.
15
luctantem Icariis fluctibus Africum
mercator metuens otium et oppidi
laudat rura sui; mox reficit rates
quassas indocilis pauperiem pati.
est qui nec ueteris pocula Massici
20
nec partem solido demere de die
spernit, nunc uiridi membra sub arbuto
stratus, nunc ad aquae lene caput sacrae.
multos castra iuuant et lituo tubae
permixtus sonitus bellaque matribus
25
detestata. manet sub Ioue frigido
uenator tenerae coniugis inmemor,
seu uisa est catulis cerua fidelibus
seu rupit teretes Marsus aper plagas.
me doctarum hederae praemia frontium
30
dis miscent superis, me gelidum nemus
Nympharumque leues cum Satyris chori
secernunt populo, si neque tibias
Euterpe cohibet nec Polyhymnia
Lesboum refugit tendere barbiton.
35
quodsi me lyricis uatibus inseres,
sublimi feriam sidera uertice.
1
Iam satis terris niuis atque dirae
grandinis misit pater et rubente
dextera sacras iaculatus arcis
5
terruit gentis, graue ne rediret
saeculum Pyrrhae noua monstra questae,
omne cum Proteus pecus egit altos
piscium et summa genus haesit ulmo,
10
nota quae sedes fuerat columbis,
et superiecto pauidae natarunt
uidimus flauum Tiberim retortis
litore Etrusco uiolenter undis
15
ire deiectum monumenta regis
Iliae dum se nimium querenti
iactat ultorem, uagus et sinistra
labitur ripa Ioue non probante u-
audiet ciuis acuisse ferrum,
quo graues Persae melius perirent,
audiet pugnas uitio parentum
25
quem uocet diuum populus ruentis
imperi rebus? prece qua fatigent
uirgines sanctae minus audientem
cui dabit partis scelus expiandi
30
Iuppiter? tandem uenias precamur
nube candentis umeros amictus
siue tu mauis, Erycina ridens,
quam Iocus circum uolat et Cupido;
35
siue neglectum genus et nepotes
heu nimis longo satiate ludo,
quem iuuat clamor galeaeque leues
acer et Marsi peditis cruentum
siue mutata iuuenem figura
ales in terris imitaris almae
filius Maiae, patiens uocari
45
serus in caelum redeas diuque
laetus intersis populo Quirini
neue te nostris uitiis iniquum
tollat; hic magnos potius triumphos,
50
hic ames dici pater atque princeps
neu sinas Medos equitare inultos
1
Sic te diua potens Cypri,
sic fratres Helenae, lucida sidera,
obstrictis aliis praeter Iapyga,
5
nauis, quae tibi creditum
debes Uergilium; finibus Atticis
et serues animae dimidium meae.
illi robur et aes triplex
10
circa pectus erat, qui fragilem truci
primus: nec timuit praecipitem Africum
nec tristis Hyadas nec rabiem Noti,
15
quo non arbiter Hadriae
maior, tollere seu ponere uolt freta;
quem mortis timuit gradum
qui siccis oculis monstra natantia,
qui uidit mare turbidum et
20
infamis scopulos Acroceraunia?
prudens oceano dissociabili
non tangenda rates transiliunt uada.
gens humana ruit per uetitum nefas:
ignem fraude mala gentibus intulit;
30
subductum macies et noua febrium
semotique prius tarda necessitas
expertus uacuum Daedalus aera
35
pennis non homini datis;
perrupit Acheronta Herculeus labor.
nil mortalibus ardui est:
caelum ipsum petimus stultitia neque
per nostrum patimur scelus
40
iracunda Iouem ponere fulmina.
1
Soluitur acris hiems grata uice ueris et Fauoni
trahuntque siccas machinae carinas
ac neque iam stabulis gaudet pecus aut arator igni
nec prata canis albicant pruinis.
5
iam Cytherea choros ducit Uenus imminente luna
iunctaeque Nymphis Gratiae decentes
alterno terram quatiunt pede, dum grauis Cyclopum
Uolcanus ardens uisit officinas.
nunc decet aut uiridi nitidum caput impedire myrto
10
aut flore, terrae quem ferunt solutae,
nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis,
seu poscat agna siue malit haedo.
pallida Mors aequo pulsat pede pauperum tabernas
regumque turris. o beate Sesti,
15
uitae summa breuis spem nos uetat inchoare longam;
iam te premet nox fabulaeque Manes
et domus exilis Plutonia; quo simul mearis,
nec regna uini sortiere talis
nec tenerum Lycidan mirabere, quo calet iuuentus
20
nunc omnis et mox uirgines tepebunt.
1
Quis multa gracilis te puer in rosa
perfusus liquidis urget odoribus
grato, Pyrrha, sub antro?
5
simplex munditiis? heu quotiens fidem
mutatosque deos flebit et aspera
qui nunc te fruitur credulus aurea,
10
qui semper uacuam, semper amabilem
intemptata nites. me tabula sacer
uotiua paries indicat uuida
1
Scriberis Uario fortis et hostium
uictor Maeonii carminis alite,
quam rem cumque ferox nauibus aut equis
5
nos, Agrippa, neque haec dicere nec grauem
Pelidae stomachum cedere nescii
nec cursus duplicis per mare Ulixei
conamur, tenues grandia, dum pudor
10
inbellisque lyrae Musa potens uetat
laudes egregii Caesaris et tuas
quis Martem tunica tectum adamantina
digne scripserit aut puluere Troico
15
nigrum Merionen aut ope Palladis
nos conuiuia, nos proelia uirginum
sectis in iuuenes unguibus acrium
cantamus, uacui siue quid urimur,
20
non praeter solitum leues.
1
Laudabunt alii claram Rhodon aut Mytilenen
aut Epheson bimarisue Corinthi
moenia uel Baccho Thebas uel Apolline Delphos
insignis aut Thessala Tempe;
5
sunt quibus unum opus est intactae Palladis urbem
carmine perpetuo celebrare et
undique decerptam fronti praeponere oliuam;
plurimus in Iunonis honorem
aptum dicet equis Argos ditisque Mycenas:
10
me nec tam patiens Lacedaemon
nec tam Larisae percussit campus opimae
quam domus Albuneae resonantis
et praeceps Anio ac Tiburni lucus et uda
15
albus ut obscuro deterget nubila caelo
saepe Notus neque parturit imbris
perpetuos, sic tu sapiens finire memento
tristitiam uitaeque labores
molli, Plance, mero, seu te fulgentia signis
20
castra tenent seu densa tenebit
Tiburis umbra tui. Teucer Salamina patremque
cum fugeret, tamen uda Lyaeo
tempora populea fertur uinxisse corona
sic tristis adfatus amicos:
25
“quo nos cumque feret melior fortuna parente,
ibimus — o socii comitesque,
nil desperandum Teucro duce et auspice Teucro:
certus enim promisit Apollo
ambiguam tellure noua Salamina futuram.
30
o fortes peioraque passi
me cum saepe uiri, nunc uino pellite curas;
cras ingens iterabimus aequor.”
te deos oro, Sybarin cur properes amando
oderit campum patiens pulueris atque solis,
inter aequalis equitet, Gallica nec lupatis
cur timet flauum Tiberim tangere? cur oliuum
10
cautius uitat neque iam liuida gestat armis
saepe trans finem iaculo nobilis expedito?
filium dicunt Thetidis sub lacrimosa Troiae
cultus in caedem et Lycias proriperet cateruas?
1
Uides ut alta stet niue candidum
Soracte nec iam sustineant onus
siluae laborantes geluque
flumina constiterint acuto?
5
dissolue frigus ligna super foco
large reponens atque benignius
deprome quadrimum Sabina,
o Thaliarche, merum diota.
permitte diuis cetera, qui simul
10
strauere uentos aequore feruido
deproeliantis, nec cupressi
nec ueteres agitantur orni.
quid sit futurum cras, fuge quaerere et
quem Fors dierum cumque dabit, lucro
15
adpone nec dulcis amores
sperne puer neque tu choreas,
donec uirenti canities abest
morosa. nunc et campus et areae
lenesque sub noctem susurri
20
conposita repetantur hora,
nunc et latentis proditor intumo
gratus puellae risus ab angulo
pignusque dereptum lacertis
aut digito male pertinaci.
1
Mercuri facunde nepos Atlantis,
qui feros cultus hominum recentum
uoce formasti catus et decorae
5
te canam, magni Iouis et deorum
nuntium curuaeque lyrae parentem,
callidum, quidquid placuit, iocoso
te, boues olim nisi reddidisses
10
per dolum amotas, puerum minaci
uoce dum terret, uiduus pharetra
quin et Atridas duce te superbos
Ilio diues Priamus relicto
15
Thessalosque ignis et iniqua Troiae
tu pias laetis animas reponis
sedibus uirgaque leuem coerces
aurea turbam, superis deorum
1
Tu ne quaesieris, scire nefas, quem mihi, quem tibi
finem di dederint, Leuconoe, nec Babylonios
temptaris numeros. ut melius, quidquid erit, pati.
seu pluris hiemes seu tribuit Iuppiter ultimam,
5
quae nunc oppositis debilitat pumicibus mare
Tyrrhenum: sapias, uina liques et spatio breui
spem longam reseces. dum loquimur, fugerit inuida
aetas: carpe diem quam minimum credula postero.
1
Quem uirum aut heroa lyra uel acri
tibia sumis celebrare, Clio?
quem deum? cuius recinet iocosa
5
aut in umbrosis Heliconis oris
aut super Pindo gelidoue in Haemo?
unde uocalem temere insecutae
arte materna rapidos morantem
10
fluminum lapsus celeresque uentos,
blandum et auritas fidibus canoris
quid prius dicam solitis parentis
laudibus, qui res hominum ac deorum,
15
qui mare ac terras uariisque mundum
unde nil maius generatur ipso
nec uiget quidquam simile aut secundum.
proximos illi tamen occupauit
proeliis audax. neque te silebo,
Liber et saeuis inimica uirgo
beluis, nec te, metuende certa
25
dicam et Alciden puerosque Ledae,
hunc equis, illum superare pugnis
nobilem; quorum simul alba nautis
defluit saxis agitatus umor,
30
concidunt uenti fugiuntque nubes
et minax, quia sic uoluere, ponto
Romulum post hos prius an quietum
Pompili regnum memorem, an superbos
35
Tarquini fascis, dubito, an Catonis
Regulum et Scauros animaeque magnae
prodigum Paulum superante Poeno
gratus insigni referam camena
hunc et incomptis Curium capillis
utilem bello tulit et Camillum
saeua paupertas et auitus apto
45
crescit occulto uelut arbor aeuo
fama Marcelli; micat inter omnis
Iulium sidus uelut inter ignis
gentis humanae pater atque custos,
50
orte Saturno, tibi cura magni
Caesaris fatis data: tu secundo
ille seu Parthos Latio imminentis
egerit iusto domitos triumpho
55
siue subiectos Orientis orae
te minor latum reget aequos orbem:
tu graui curru quaties Olympum,
tu parum castis inimica mittes
ceruicem roseam, cerea Telephi
laudas bracchia, uae, meum
feruens difficili bile tumet iecur.
5
tum nec mens mihi nec color
certa sede manet, umor et in genas
quam lentis penitus macerer ignibus.
10
turparunt umeros inmodicae mero
inpressit memorem dente labris notam.
speres perpetuum dulcia barbare
15
laedentem oscula, quae Uenus
quinta parte sui nectaris imbuit.
quos inrupta tenet copula nec malis
20
suprema citius soluet amor die.
1
O nauis, referent in mare te noui
fluctus. o quid agis? fortiter occupa
5
et malus celeri saucius Africo
antemnaeque gemant ac sine funibus
aequor? non tibi sunt integra lintea,
10
non di, quos iterum pressa uoces malo.
iactes et genus et nomen inutile:
nil pictis timidus nauita puppibus
nuper sollicitum quae mihi taedium,
nunc desiderium curaque non leuis,
20
uites aequora Cycladas.
1
Pastor cum traheret per freta nauibus
Idaeis Helenen perfidus hospitam,
ingrato celeres obruit otio
5
Nereus fata. “mala ducis aui domum
quam multo repetet Graecia milite
coniurata tuas rumpere nuptias
heu heu, quantus equis, quantus adest uiris
10
sudor, quanta moues funera Dardanae
genti. iam galeam Pallas et aegida
currusque et rabiem parat.
nequiquam Ueneris praesidio ferox
pectes caesariem grataque feminis
15
inbelli cithara carmina diuides;
hastas et calami spicula Cnosii
uitabis strepitumque et celerem sequi
Aiacem: tamen, heu serus, adulteros
20
crines puluere collines.
non Laertiaden, exitium tuae
genti, non Pylium Nestora respicis?
urgent inpauidi te Salaminius
Teucer, te Sthenelus, sciens
25
pugnae siue opus est imperitare equis,
non auriga piger. Merionen quoque
nosces. ecce furit, te reperire atrox,
quem tu, ceruus uti uallis in altera
30
uisum parte lupum graminis inmemor,
sublimi fugies mollis anhelitu,
iracunda diem proferet Ilio
matronisque Phrygum classis Achillei;
35
post certas hiemes uret Achaicus
1
O matre pulcra filia pulchrior,
quem criminosis cumque uoles modum
pones iambis, siue flamma
siue mari libet Hadriano.
5
non Dindymene, non adytis quatit
mentem sacerdotum incola Pythius,
non Liber aeque, non acuta
sic geminant Corybantes aera,
tristes ut irae, quas neque Noricus
10
deterret ensis nec mare naufragum
nec saeuos ignis nec tremendo
Iuppiter ipse ruens tumultu.
fertur Prometheus addere principi
limo coactus particulam undique
15
desectam et insani leonis
uim stomacho adposuisse nostro.
irae Thyesten exitio graui
strauere et altis urbibus ultimae
stetere causae, cur perirent
20
funditus inprimeretque muris
hostile aratrum exercitus insolens.
conpesce mentem: me quoque pectoris
temptauit in dulci iuuenta
feruor et in celeres iambos
25
misit furentem. nunc ego mitibus
mutare quaero tristia, dum mihi
opprobriis animumque reddas.
1
Uelox amoenum saepe Lucretilem
mutat Lycaeo Faunus et igneam
defendit aestatem capellis
usque meis pluuiosque uentos.
5
inpune tutum per nemus arbutos
quaerunt latentis et thyma deuiae
nec uiridis metuunt colubras
nec Martialis haediliae lupos,
10
utcumque dulci, Tyndari, fistula
ualles et Usticae cubantis
di me tuentur, dis pietas mea
et musa cordi est. hic tibi copia
15
manabit ad plenum benigno
ruris honorum opulenta cornu.
hic in reducta ualle Caniculae
uitabis aestus et fide Teia
20
Penelopen uitreamque Circen;
hic innocentis pocula Lesbii
duces sub umbra nec Semeleius
cum Marte confundet Thyoneus
proelia nec metues proteruum
25
suspecta Cyrum, ne male dispari
incontinentis iniciat manus
et scindat haerentem coronam
crinibus inmeritamque uestem.
1
Nullam, Uare, sacra uite prius seueris arborem
circa mite solum Tiburis et moenia Catili;
siccis omnia nam dura deus proposuit neque
mordaces aliter diffugiunt sollicitudines.
5
quis post uina grauem militiam aut pauperiem crepat?
quis non te potius, Bacche pater, teque, decens Uenus?
ac ne quis modici transiliat munera Liberi,
Centaurea monet cum Lapithis rixa super mero
debellata, monet Sithoniis non leuis Euhius,
10
cum fas atque nefas exiguo fine libidinum
discernunt auidi. non ego te, candide Bassareu,
inuitum quatiam nec uariis obsita frondibus
sub diuum rapiam. saeua tene cum Berecyntio
cornu tympana, quae subsequitur caecus amor sui
15
et tollens uacuum plus nimio gloria uerticem
arcanique fides prodiga, perlucidior uitro.
Thebanaeque iubet me Semelae puer
finitis animum reddere amoribus.
splendentis Pario marmore purius,
et uoltus nimium lubricus adspici.
10
Cyprum deseruit nec patitur Scythas
Parthum dicere nec quae nihil attinent.
hic uiuum mihi caespitem, hic
uerbenas, pueri, ponite turaque
mactata ueniet lenior hostia.
1
Uile potabis modicis Sabinum
cantharis, Graeca quod ego ipse testa
conditum leui, datus in theatro
5
clare Maecenas eques, ut paterni
fluminis ripae simul et iocosa
redderet laudes tibi Uaticani
Caecubum et prelo domitam Caleno
10
tu bibes uuam: mea nec Falernae
temperant uites neque Formiani
1
Dianam tenerae dicite uirgines,
intonsum pueri dicite Cynthium
5
uos laetam fluuiis et nemorum coma
quaecumque aut gelido prominet Algido
siluis aut uiridis Cragi;
uos Tempe totidem tollite laudibus
10
natalemque, mares, Delon Apollinis
hic bellum lacrimosum, hic miseram famem
pestemque a populo et principe Caesare in
1
Integer uitae scelerisque purus
non eget Mauris iaculis neque arcu
nec uenenatis grauida sagittis,
5
siue per Syrtis iter aestuosas
siue facturus per inhospitalem
Caucasum uel quae loca fabulosus
namque me silua lupus in Sabina,
10
dum meam canto Lalagen et ultra
terminum curis uagor expeditis,
quale portentum neque militaris
Daunias latis alit aesculetis
15
nec Iubae tellus generat, leonum
pone me pigris ubi nulla campis
arbor aestiua recreatur aura,
quod latus mundi nebulae malusque
pone sub curru nimium propinqui
solis in terra domibus negata:
dulce ridentem Lalagen amabo,
1
Uitas hinnuleo me similis, Chloe,
quaerenti pauidam montibus auiis
5
nam seu mobilibus ueris inhorruit
aduentus foliis seu uirides rubum
et corde et genibus tremit.
atqui non ego te tigris ut aspera
10
Gaetulusue leo frangere persequor:
1
Quis desiderio sit pudor aut modus
tam cari capitis? praecipe lugubris
cantus, Melpomene, cui liquidam pater
5
ergo Quintilium perpetuus sopor
urget? cui Pudor et Iustitiae soror
incorrupta Fides nudaque Ueritas
quando ullum inueniet parem?
multis ille bonis flebilis occidit,
10
nulli flebilior quam tibi, Uergili.
tu, frustra pius, heu non ita creditum
quid? si Threicio blandius Orpheo
auditam moderere arboribus fidem,
15
num uanae redeat sanguis imagini,
non lenis precibus fata recludere
nigro conpulerit Mercurius gregi?
durum: sed leuius fit patientia
20
quidquid corrigere est nefas.
1
Parcius iunctas quatiunt fenestras
iactibus crebris iuuenes proterui
nec tibi somnos adimunt amatque
5
quae prius multum facilis mouebat
cardines. audis minus et minus iam:
“me tuo longas pereunte noctes,
inuicem moechos anus arrogantis
10
flebis in solo leuis angiportu
Thracio bacchante magis sub inter-
cum tibi flagrans amor et libido,
quae solet matres furiare equorum,
15
saeuiet circa iecur ulcerosum
laeta quod pubes hedera uirenti
gaudeat pulla magis atque myrto,
aridas frondes hiemis sodali
1
Musis amicus tristitiam et metus
tradam proteruis in mare Creticum
portare uentis, quis sub Arcto
rex gelidae metuatur orae,
5
quid Tiridaten terreat, unice
securus. o quae fontibus integris
gaudes, apricos necte flores,
necte meo Lamiae coronam,
Piplei dulcis. nil sine te mei
10
prosunt honores: hunc fidibus nouis,
hunc Lesbio sacrare plectro
teque tuasque decet sorores.
1
Natis in usum laetitiae scyphis
pugnare Thracum est: tollite barbarum
morem uerecundumque Bacchum
sanguineis prohibete rixis.
5
uino et lucernis Medus acinaces
immane quantum discrepat: inpium
et cubito remanete presso.
uoltis seueri me quoque sumere
10
partem Falerni? dicat Opuntiae
frater Megillae, quo beatus
uolnere, qua pereat sagitta.
cessat uoluntas? non alia bibam
mercede. quae te cumque domat Uenus,
15
non erubescendis adurit
ignibus ingenuoque semper
amore peccas. quidquid habes, age,
depone tutis auribus. a miser,
quanta laborabas Charybdi,
20
digne puer meliore flamma.
quae saga, quis te soluere Thessalis
magus uenenis, quis poterit deus?
uix inligatum te triformi
Pegasus expediet Chimaera.
1
Te maris et terrae numeroque carentis harenae
mensorem cohibent, Archyta,
pulueris exigui prope litus parua Matinum
munera nec quicquam tibi prodest
5
aerias temptasse domos animoque rotundum
percurrisse polum morituro.
occidit et Pelopis genitor, conuiua deorum,
Tithonusque remotus in auras
et Iouis arcanis Minos admissus habentque
10
Tartara Panthoiden iterum Orco
demissum, quamuis clipeo Troiana refixo
tempora testatus nihil ultra
neruos atque cutem morti concesserat atrae,
iudice te non sordidus auctor
15
naturae uerique. sed omnis una manet nox
et calcanda semel uia leti.
dant alios Furiae toruo spectacula Marti,
exitio est auidum mare nautis;
mixta senum ac iuuenum densentur funera, nullum
20
saeua caput Proserpina fugit:
me quoque deuexi rapidus comes Orionis
Illyricis Notus obruit undis.
at tu, nauta, uagae ne parce malignus harenae
ossibus et capiti inhumato
25
particulam dare: sic quodcumque minabitur Eurus
fluctibus Hesperiis Uenusinae
plectantur siluae te sospite multaque merces
unde potest tibi defluat aequo
ab Ioue Neptunoque sacri custode Tarenti.
30
neglegis inmeritis nocituram
postmodo te natis fraudem conmittere? fors et
debita iura uicesque superbae
te maneant ipsum: precibus non linquar inultis
teque piacula nulla resoluent.
35
quamquam festinas, non est mora longa; licebit
iniecto ter puluere curras.
1
Icci, beatis nunc Arabum inuides
gazis et acrem militiam paras
non ante deuictis Sabaeae
regibus horribilique Medo
5
nectis catenas? quae tibi uirginum
sponso necato barbara seruiet,
puer quis ex aula capillis
ad cyathum statuetur unctis
doctus sagittas tendere Sericas
10
arcu paterno? quis neget arduis
pronos relabi posse riuos
montibus et Tiberim reuerti,
cum tu coemptos undique nobilis
libros Panaeti Socraticam et domum
15
mutare loricis Hiberis,
pollicitus meliora, tendis?
1
O Uenus regina Cnidi Paphique,
sperne dilectam Cypron et uocantis
ture te multo Glycerae decoram
5
feruidus te cum puer et solutis
Gratiae zonis properentque Nymphae
et parum comis sine te Iuuentas
1
Quid dedicatum poscit Apollinem
uates? quid orat de patera nouum
fundens liquorem? non opimae
Sardiniae segetes feracis,
5
non aestuosae grata Calabriae
armenta, non aurum aut ebur Indicum,
non rura, quae Liris quieta
mordet aqua taciturnus amnis.
premant Calenam falce quibus dedit
10
fortuna uitem, diues ut aureis
mercator exsiccet culillis
uina Syra reparata merce,
dis carus ipsis, quippe ter et quater
anno reuisens aequor Atlanticum
15
inpune. me pascunt oliuae,
me cichorea leuesque maluae.
frui paratis et ualido mihi,
Latoe, dones et precor integra
cum mente nec turpem senectam
20
degere nec cithara carentem.
1
Poscimur. si quid uacui sub umbra
lusimus te cum, quod et hunc in annum
uiuat et pluris, age dic Latinum,
5
Lesbio primum modulate ciui,
qui ferox bello tamen, inter arma
siue iactatam religarat udo
Liberum et Musas Ueneremque et illi
10
semper haerentem puerum canebat
et Lycum nigris oculis nigroque
o decus Phoebi et dapibus supremi
grata testudo Iouis, o laborum
15
dulce lenimen, mihi cumque salue
1
Albi, ne doleas plus nimio memor
inmitis Glycerae neu miserabilis
decantes elegos, cur tibi iunior
5
insignem tenui fronte Lycorida
Cyri torret amor, Cyrus in asperam
declinat Pholoen: sed prius Apulis
quam turpi Pholoe peccet adultero.
10
sic uisum Ueneri, cui placet inpares
formas atque animos sub iuga aenea
ipsum me melior cum peteret Uenus,
grata detinuit compede Myrtale
15
libertina, fretis acrior Hadriae
curuantis Calabros sinus.
1
Parcus deorum cultor et infrequens,
insanientis dum sapientiae
consultus erro, nunc retrorsum
uela dare atque iterare cursus
5
cogor relictos: namque Diespiter,
igni corusco nubila diuidens
plerumque, per purum tonantis
egit equos uolucremque currum,
quo bruta tellus et uaga flumina,
10
quo Styx et inuisi horrida Taenari
concutitur. ualet ima summis
mutare et insignem attenuat deus
obscura promens; hinc apicem rapax:
15
Fortuna cum stridore acuto
sustulit, hic posuisse gaudet.
1
O diua, gratum quae regis Antium,
praesens uel imo tollere de gradu
mortale corpus uel superbos
uertere funeribus triumphos:
5
te pauper ambit sollicita prece
ruris colonus, te dominam aequoris
quicumque Bithyna lacessit
Carpathium pelagus carina;
te Dacus asper, te profugi Scythae
10
urbesque gentesque et Latium ferox
regumque matres barbarorum et
purpurei metuunt tyranni,
iniurioso ne pede proruas
stantem columnam neu populus frequens
15
ad arma, cessantis ad arma
concitet imperiumque frangat;
te semper anteit saeua Necessitas,
clauos trabalis et cuneos manu
20
uncus abest liquidumque plumbum;
te Spes et albo rara Fides colit
uelata panno nec comitem abnegat,
ueste domos inimica linquis,
25
at uolgus infidum et meretrix retro
periura cedit, diffugiunt cadis
cum faece siccatis amici,
ferre iugum pariter dolosi:
serues iturum Caesarem in ultimos
30
orbis Britannos et iuuenum recens
partibus Oceanoque rubro.
heu heu, cicatricum et sceleris pudet
fratrumque. quid nos dura refugimus
35
aetas? quid intactum nefasti
liquimus? unde manum iuuentus
metu deorum continuit? quibus
pepercit aris? o utinam noua
incude diffingas retusum in
40
Massagetas Arabasque ferrum.
1
Et ture et fidibus iuuat
placare et uituli sanguine debito
qui nunc Hesperia sospes ab ultima
nulli plura tamen diuidet oscula
actae non alio rege puertiae
10
Cressa ne careat pulcra dies nota
neu promptae modus amphorae
neu morem in Salium sit requies pedum
Bassum Threicia uincat amystide
15
neu desint epulis rosae
neu uiuax apium neu breue lilium.
deponent oculos nec Damalis nouo
20
lasciuis hederis ambitiosior.
1
Nunc est bibendum, nunc pede libero
pulsanda tellus; nunc Saliaribus
tempus erat dapibus, sodales.
5
antehac nefas depromere Caecubum
cellis auitis, dum Capitolio
contaminato cum grege turpium
10
morbo uirorum quidlibet inpotens
ebria. sed minuit furorem
uix una sospes nauis ab ignibus
mentemque lymphatam Mareotico
15
redegit in ueros timores
Caesar ab Italia uolantem
remis adurgens, accipiter uelut
mollis columbas aut leporem citus
uenator in campis niualis
20
Haemoniae, daret ut catenis
fatale monstrum. quae generosius
perire quaerens nec muliebriter
expauit ensem nec latentis
classe cita reparauit oras.
25
ausa et iacentem uisere regiam
uoltu sereno, fortis et asperas
tractare serpentes, ut atrum
corpore conbiberet uenenum,
deliberata morte ferocior;
30
saeuis Liburnis scilicet inuidens
non humilis mulier, triumpho.
1
Persicos odi, puer, adparatus,
displicent nexae philyra coronae,
mitte sectari, rosa quo locorum
5
simplici myrto nihil adlabores
sedulus curo: neque te ministrum
dedecet myrtus neque me sub arta