James of Verona: Liber Peregrinationis

[PEREGRINATIONES ET INDULGENTIE TERRE SANCTE]

In nomine Domine. Amen. Iste sunt peregrinaciones et indulgencie Terre Sancte. Notandum. ubicunque hic inscripta ponitur crux. ibi sunt indulgencie a pena et a culpa omnibus uere penitentibus confessis et contritis: in ceteris uero locis ubi crux non ponitur. ibi sunt indulgencie septem annorum septemque karenarum.

In primo introitu ciuitatis Iherosolyme. indulgencie a pena et a culpa +. Item in introitu ecclesie Sancte Sepulchre +. Item in Monte Caluarie. ubi Dominus Iesus fuit crucifixus +. Item sub eodem monte. est capella. ubi caput Ade fuit inuentum. Item lapis. ibi Christus inunctus et aromatizatus et Marie in sinu collocatus +. Item in sepulchro Domini Iesu Christi +. Item locus. ubi Christus apparuit Marie Magdalene. in forma ortulani. Item columpna. ad quam Christus ligatus et flagellatus fuit. Item locus est. ubi crux sancta fuit approbata per resuscitationem mortui. Item carcer Cristi. in quo fuit seruatus. quousque foramen in lapide. ubi stare debuit crux. ut pararetur +. Item locus. ubi Cristi uestimenta sorte fuerunt diuisa. Item capella Sancte Helene. ubi subtus crux Cristi inueniebatur. Item locus. ubi sancta crux iacuit +. Item alia columpna. in qua Cristus fuit ligatus. collaphizatus et corona spinea coronatus. Item in medio chori est locus. ubi Cristus dixit: Hic est medium mundi. Item. extra ecclesiam. sunt quatuor capelle. prima Sancte Marie et Iohannis. euangeliste. ubi stabat iuxta crucem. secunda Sancti Michaelis. tercia Sancti Iohannis Baptiste. quarta Beate Marie Magdalene. Item in medio illarum capellarum. est locus. ubi Cristus quieuit cum cruce +. Item. prope. domus diuitis. qui Lazarus micam. negauit panis. Item locus. ubi angariauerunt Symonem portare crucem post Ihesum. Item prope est schola Beate Marie uirginis. Item prope est domus Pylati. ubi Ihesus fuit crucifixioni adiudicatus in loco. qui dicitur Litostratos. ibique Cristus fuit ligatus. flagellatus. facie uelatus. spinis coronatus. Item domus Symonis leprosi. ubi Marie Magdalene peccatum dimisit. Item. prope. domus Herodis. ubi Cristus indutus alba ueste. Item domus Anne. qui fuit socer Cayphe. ubi Cristus primum in nocte fuit ductus. Item domus Sancte Anne. ibi sancta Maria uirgo fuit nata. Item locus. ibi Cristus dedit ueronicam. id est faciem: modo in Roma est. Item locus. ubi prope est Probatica piscina. ubi languidus fuit sanatus. Item templum iusti Symeonis. in quo Cristus oblatus in die purificationis. Item. extra portam ad uallem Iosaphat est locus. ubi sanctus Stephanus fuit lapidatus. Item prope est torrens Cedron. ibi sancta crux in pontem posita. Item ualle Iosaphat. ubi erit ge[he]nnale iudicium. Item in medio ualli est ecclesia. in qua est sepulcrum uirginis Marie +. Item ubi prope est spelunca sub lapide. ubi Cristus patrem adorauit et sanguineum sudorem sudauit. Item ibi prope est ortus Gethsemani. ibi Cristus captus fuit. osculatus a Iuda et ualde prope. ubi Petrus abscidit Malcho auriculam. Item prope locus. ibi dixit Cristus discipulis: Sedete et adorate. ne intretis in temtacionem. Item locus. ubi beata Uirgo. dum assumpta fuit. misit Thome cingulum suum. Item locus. ubi Cristus fleuit super Iherosolymam in die palmarum. Item. prope. mons Galilee. ubi Cristus in die pasche suis discipulis apparuit. Item. prope. locus. ubi angelus portauit Marie palmam. Item mons Oliueti. ubi Cristus ascendit: ibi apparet adhuc dextrum uestigium +. Item locus. ibi discipuli composuerunt Credo. Item. ibi prope. locus. ibi Cristus docuit oracionem primum. Item descendendo est locus. ubi est ecclesia Sancti Iacobi minoris. Item natatoria Syloe. ubi Cristus cecum natum illuminauit. Item prope est locus. ubi Iudei prophetam Ysayam serra lignea diuiserunt. Item ager Acheldemach. qui emptus fuit triginta argenteis. Item. inter montem Syon et uallem Iosaphat. est locus. qui dicitur Gallicantus: est. ubi Petrus fleuit et per tres dies quieuit. Item locus. ubi Iudei uoluerunt rapere corpus Marie. ubi accidit hoc miraculum. gloriosum. Item. in monte Syon. est ecclesia Saluatoris. ubi est lapis. qui positus fuit ad ostium sepulchri Domini. qui per angelum in nocte pasche fuit reuolutus. Item ibidem est carcer. ubi Cristus ligatus et seruatus usque mane et ibidem in atrio negauit Petrus Cristum. Item prope est locus. ubi Iohannes. euangelista. primam missam celebrauit. Item locus. ubi uirgo Maria migrauit a seculo +. In eodem loco. iacet lapis rubeus. quem angelus de monte Synay attulit et supra eundem locum posuit. Item locus. ibi sanctus Mathias in apostolum fuit electus. Item. ubi prope Maria uirgo morabatur. Item locus. ubi Cristus predicauit in cena. et ibidem locus, ubi Maria sedit et audiuit sermonem eius. Ibi prope est sepulcrum Dauid. Salomonis. et aliorum regum Iude. Item locus. ubi coctus agnus paschalis et aqua caldesca. cum qua pedes loti fuerunt discipulorum. Item sepulcrum Sancti Stephani in ecclesia Syon. ubi Cristus cum discipulis suis cenauit +. Item ibidem lauit pedes discipulorum +. Item locus. ibi supra. ubi Spiritus Sanctus super discipulos. die Penthecostes. descendit. Item. sub eodem loco. est capella. ubi Cristus uenit ad discipulos. ianuis clausis: ibidem Thomas tetigit latus Cristi +. Item ecclesia Sancti Iacobi maioris: ibi fuit decollatus ab Herode. Inter montem Oliueti et Bethaniam est Bethpage. ubi Cristus sedit [super] asinum in die palmarum. Item Bethania. ubi Cristus Lazarum suscitauit a morte +. Item locus. ubi Martha et Maria Magdalene Domino occurrerunt. dicente Martha: Domine. Si fuisses hic. etc. Item domus Marthe. ubi Cristus sepe hospitabatur. Item. uersus Iordanem. est lapis. ubi Cristus sepe quieuit. Item. prope Iherico. est locus. ubi cecus clamabat: Ihesu. fili Dauid. miserere mei. Ibidem Zacheus ascendit arborem. Item. prope Iordanem Cristus baptizatus est +. Item. non longe. Mare Mortuum. ubi Sodoma et Gomorra submerse sunt. Item prope est ecclesia Sancti Iohannis Baptiste. ubi unus digitus eius est. Item. in reuersione ad Iherusalem ad dexteram. altus mons est. ubi Cristus ieiuniauit XL dies et noctes. et locus. ubi dyabolus Dominum temptauit. ut lapides in panem uerteret et comederet +. Item. sub eodem monte. oritur fons Helye. de quo in Byblia multum inuenitur. Item. de Iherusalem uersus Bethleem in uia. est fons. ubi stella iterato tribus regibus apparuit. Item prope est ecclesie Helye prophete. ubi angelus portauit sibi uas aque et subcinericium panem. Item. Bethleem. in claustro. est locus quasi in spelunca. ubi Cristus natus fuit +. Item prope est presepe. ubi Cristus reclinatus supra modicum feni +. Item locus. ubi Cristus circumcisus. et in eodem loco innocentes fuerunt interfecti +. Item scola beati Iheronimi. ubi Bibliam de iudayca in latinam transposuit: et ibidem est sepulchrum eius et sepulcrum innocentium. Item prope est locus. ubi uirgo morabatur. cum fugeret cum filio suo in Egiptum. Item. prope. locus. ubi angeli annunciauerunt pastoribus Cristi natiuitatem. Item. de Bethleem per octo miliarum. est sepulcrum duodecim prophetarum minorum. Item. de Bethleem per sedecim miliarum. est Ebron. ciuitas antiquissima: ibi sepulcrum est Abraam. Ysaac et Iacob et eorum uxorum. Item. prope Ebron. est ager Damascenus. ubi Deus formauit Adam. Et. ualde prope. uallis. ubi Abraham tres pueros uidit et unum adorauit. Item. de Ebron per quatuor miliarum. desertum Iohannis Baptiste et ibidem fons. ubi baptizauit et predicauit. Item. de Bethleem per duo miliarum. Philippus baptizauit eunuchum. Item. per octo miliarum. est ciuitas montana. ubi Maria salutauit Elizabeth et composuit canticum Magnificat. Item locus. ubi Iohannes Baptista natus fuit + et. ubi absconditus propter Herodem. Item prope est domus Zacharie. modo uero est ecclesia. Item claustrum. ubi crescebat sancta crux. Item. de Iherusalem. uersus Nazareth per unam dietam et mediam. in Samaria. est ciuitas Thersa et Napulosa. ubi Cristus fatigatus itinere sedit super fontem Iacob. postulans aquam bibere de muliere Samarita. Item. ultra per quinque miliarum est ciuitas Sebasten. ubi sanctus Iohannes Baptista est sepultus inter Abdiam et Helyseum prophetas. Et prope est carcer. ubi Sanctus Iohannes decollatus fuit. Item. plus quam una dieta in Galilea. est illa dilecta ciuitas Nazareth. ubi ille flos florum Cristus de Maria fuit natus +. Item ualde prope est fons. ubi Ihesus puer hausit aquam matri sue. Item. extra ciuitatem. est altus mons. qui dicitur saltus ubi Iudei uoluerunt Cristum precipitare. Ihesus autem transiens etc. Item a Nazareth per quinque miliarum. est mons Tabor. ubi Cristus transfiguracionem fecit coram discipulis suis. ut in Ewangelio dicitur. Item. in pede montis. Est capella. ubi Ihesus dixit discipulis: Uisionem. quam uidistis. nemini dixeritis. Item. de monte Tabor per duo miliarum. est ciuitas Naym. ubi Cristus rursus citauit filium unicum uidue. Item. a Nazareth per quatuor miliaria. est ciuitas Sephor. ubi orta fuit Anna. mater Marie. Item. a Sephor per unam leucam dimidiam. est Chana Galilee. ubi Cristus mutiuit aquam in uinum ad nuptias. Item. ante ciuitatem. immensus est locus. ubi Cristus predicauit et mulier dixit ad Ihesum: Beatus uenter qui te portauit. etc. Item de monte Tabor per decem miliarum. est mare Galilee Tyberiadis. super quo Cristus ambulauit. siccis pedibus. Item locus. ubi Cristus stetit in litore maris et dixit discipulis: Nunquid habetis pulmentarium? Eciam ibidem apparet unum uestigium Cristi et locus prope ubi uiderunt prunas et piscem superpositum et panem etc. Item. iuxta mare. est locus in ualle. ubi Cristus saciauit quinque milia hominum de quinque panibus et duobus piscibus. et ibidem sanauit leprosum. Item. uersus orientem. est ciuitas Cristi Capharnaum. ubi Cristus sanauit puerum centurionis. Item. a Iherusalem uersus Rama per LX. stadia. est Emaus castellum. de quo in Euangelio: et. ante ciuitatem Rama. est sepulcrum Samuelis. ibique prope est ecclesia. ubi beatus Georgius a Daciano fuit decollatus: deinde ad Iaf portum maris. peruenitur. De Iherusalem uersus Syna ad Sanctam Katherinam. notandum [quod] per primam dietam per magnos montes transitur et de uespere pernoctatur: ibi sunt duodecim fontes aquarum. de quibus in die palmarum. canit Ecclesia: ibi est prope Ascalonia. ubi castrum Herodis. magni regis. In die altero. uenitur per planam et bonam rectam ad ciuitatem Gazar. ubi moratur rex. ibique morantur peregrini per dies aliquos et preparant se ad desertum uersus Sanctam Katherynam cum panibus. caseis. et necessariis. quibus hominibus uidebitur oportunum expedire: et ab inde. uidelicet de Gazara. per primam dietam peruenitur per bonos torrentes ad aquas. Secunda die. per arenosam uiam. non habetur aqua. Tercia die. aqua in alto puteo. sed turbida est. Quarta die. aqua in fouea argillea. Quinta die et sexta. non habetur aqua. Septima die. habetur aqua in lapideo fonte. qui trahitur cum rota. Ibique sunt cisterne bone apud eundem fontem. Die octaua. non est aqua. Die nona. aqua est in profundo lacu inter lapideos montes. Die decima et undecima. non est aqua. Duodecima die. circa meridiem. uenitur ad claustrum Beate Katherine. ibique sunt monachi greci. In eodem templo. est in marmoreo scrinio caput uirginis Katherine. oleum. manus cum duobus brachiis. que uidentur et osculantur. ibique indulgentia a pena et culpa +. In eodem templo. retro altare summum. est rubus Moysi. ibique discintis pedibus intratur: indulgencia a pena et culpa +. Item. altero die. ascenditur usque meridiem ad altum montem. ubi Dominus Moysi apparuit. uirgam dedit et rubus ostenditur. quem montem Dominus sanctificauit. et ibi est fouea. ubi Helyas abscondit se: a pena et culpa indulgencia +. Item descenditur usque meridiem. ubi uenitur ad pulcrum ortum et uineam: deinde ascenditur mons maximus et altissimus. Synay nomine. in uertice eius. quoniam est lapideus. est sepulcrum uirginis sancte Katherine. quod manus angelice formauerunt. et in distantia uix sex pedum est locus. ubi Dominus dedit Moysi legem in duabus tabulis lapideis: indulgencia a pena et a culpa +. Item. in eodem monte. uidetur Egiptus et Mare Rubrum. ubi Iudei pertransierunt. Item. ultra per unam dietam uersus meridiem. est petra. quam Moyses percussit uirga: eciam de monte Syna reuertitur ad claustrum prenominatum. de eodem claustro usque Babilonem nouam. ubi soldanus moratur. et ad Alexandriam per sex dietas uel paulo plus reuertitur: uel ad Iherusalem per duodecim dietas per calles transitos reuertitur: camelis quidquid homo exponere debebit. bene informabitur. uideatque. ut habeat sumptus copiosos. alioquin deget indubitanter.

II. CONDUCTUS PRO UIA

Adiutorium nostrum in nomine Domini. Amen. Psalmus: Leuaui oculos meos in montes. etc. Benedictus Dominus. Deus Israel. etc. Antiphona: In uiam pacis et prosperitatis dirige nos. Domine. Kyrie eleison. Resp. Pater noster?.. et ne nos. etc. Benedictus Dominus. die?.. cotidie. Prosperum iter facias nobis Deus salutarium nostrorum. homines et iumenta saluabis Domine. quemadmodum multiplicasti misericordiam tuam Deus. esto nobis Domine. turris fortitudinis. etc. Nichil proficiat inimicus in nobis et filius iniquitatis non apponat nocere nobis. mitte nobis auxilium de Sancto. et de Syon tuere nos. Domine. exaudire oracionem meam. Oremus: Omnipotens et misericors Deus. qui quamuis cecum et iam se mori credentem tamen firmiter in te sperantem misericorditer consolatus es Tobiam. mittens angelum Raphaelem. fidum filii tui Tobie peregrinacionis comitem. eum conducentem ad locum destinatum nec non cum rebus suis uniuersis incolumen reducentem. quique angelus tua potestate ligatum demonem Asmodeum. ne Tobiam et Saram coniuges molestaret. tenuit et exclusit. tue potentie pietati me meis cum rebus et comitiua uniuersis nunc fiducialiter recommendo. humili corde deposcens tuam clemenciam. quatenus in hoc itinere. quod acturi sumus. digneris sanctum angelum nobiscum mittere. qui. cunctis hostibus uisibilibus et inuisibilibus prorsus exclusis. nos. fideles tuos. sanos. saluos ac incolumes ad loca destinata conducat. cum pace et prosperitate per cuncta uiatum pericula. corporalibus et rebus nostris omnibus ubilibet semper saluis. ad laudem et gloriam tui benedicti nominis. qui rex regum et dominus dominancium in eternitate perfecta Deus uerus unus gloriaris et regnas in secula seculorum. Amen.

Protege + salua + benedic + sanctifica + populum tuum + crucis per signaculum. morbos auerte corporis et anime. hoc + contra signum nullum stet periculum uersus dignare Domine isto etc. Oremus: Adesto. Domine. supplicacionibus nostris. uiam nostram in proseritpatis tue salute dispone. ut inter omnes uie et uite huius uarietates tuo semper protegamur auxilio per Cristum. Dominum nostrum. Procedamus nunc in pace cum prosperitate. In nomine Dei Patris + omnipotentis + et Filii + et Spiritus Sancti. Amen +

III. BENEDICTIO UINI IN AMORE IOHANNIS. EUANGELISTE ET APOSTOLI

In principio erat uerbum. etc. Deo gratias. etc. Oremus: Protector in te sperancium. etc. Psalmus: Dominus regit me. etc. Psalmus: Leuaui oculos meos. etc. Kyrie eleison. Respons. Pater noster?.. et ne nos. etc. Saluos fac fideles tuos. Deus meus. sperantes in te et si mortiferum quid biberint. non eis nocebit. Gustate et uidete. quam suauis est Dominus. Beatus est homo. qui sperat in te. Gloria patri. etc. Dominus uobiscum. Oremus + Deus et pater Domini nostri Ihesu Cristi. cuius uerbo celi firmati sunt. cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est. metuit et pauescit. nos te Ihesum Cristum in adiutorium nostrum inuocamus. cuius audito nomine serpens conquiescit. draco fugit. uypera silet. rana inquieta torpescit. scorpio extinguitur. regulus uincitur. squalangus nichil noxium operatur et adhuc forciora animalia uenenosa omnia noxia temperantur. te quesumus. omnipotens Deus. ut extinguas + et expellas omnes dyabolicas fraudes et aduersas nequitias ab humano genere et + benedic hunc liquorem uini per intercessiones Beate Marie. uirginis. et Sancti Iohannis. euangeliste. et omnium sanctorum. ut. quicumque in honore Sancti Iohannis Euangeliste. hodie gustauerunt. tu eos ab omni intoxicatione uenenosa + custodias + benedicas + et ad regnum glorie tue perducas. ubi pax est et leticia per infinita seculorum secula. Amen. Et benedictio Dei Patris + et Filii + et Spiritus Sancti + descendat super hanc creaturam uini. Amen.