Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Leodegar of Vienne: Chartae

Library › Latin: Law › Chartae

Leodegar was archbishop of Vienne in the eleventh century. This small collection contains three of his acts. The first, issued in a full synod, grants the church of Saint Ferreolus to the abbey of Saint-Victor at Marseille. It opens with a long preamble on the fall of the first man and on how God has since governed his people through patriarchs, prophets, kings and finally priests, giving Peter the power of binding and loosing, which has descended to the bishops.

The second charter concerns the church of Saint Symphorian, and the third deals with the corruption of the coinage of Vienne, ordering that what was wrongly taken be returned and threatening those who refuse with exclusion from the Church. The documents are of interest for the relations between the church of Vienne and Saint-Victor and for the role of bishops in regulating money in eleventh-century Burgundy.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 143, Parisiis 1853), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Law
Chartae
Leodegar of Vienne · I. Ecclesiam S. Ferreoli in plena synodo S. Victori concedit. [MARTEN… · every word parsed
1
Cunctis liquido patet primum hominem a Deo conditum atque in paradiso positum, ut, si peccare nollet, necessitatem peccandi non haberet; quia uero inuidia diaboli seductus est, atque in haec aerumnosa a Deo proiectus exsilia, omnes homines ex eo genitos natura postmodum aequales fecit; sed Deus, qui est summum bonum, ipse praescius futurorum, postmodum per multa annorum curricula hominem suum charum animal regere non destitit, imponens unum aliis, patriarchas primitus, et prophetas, ac deinde reges, ad extremum uero tempus sacerdotes. Haec autem ideo facere uoluit, ut, si quis eius amore peccata nollet uitare, coerceret eum uidelicet alterius timore. Sunt itaque multa quae per Moysen praecepit, et quae Aaron primo sacerdoti iniunxit; ad ultimum uero B. Petro apostolo principi ligandi atque soluendi potestatem contulit, et ab eo usque ad nos, licet indignos, hanc potestatem permanere concessit. Quapropter ego Leodegarius, sanctae matris Ecclesiae Uiennensis archiepiscopus, omnium Dei fidelium seruus, exemplo et amore praedecessorum meorum tactus, cupiens ornare ecclesiam nostram, quae quondam gloriosissime floruit, propono et desidero deseruire beatissimo ac domno Ferreolo martyri, et ciuitatis nostrae tribuno, siquidem ecclesia ipsius uel coenobium, quod uocant Grinensium, quadragintorum simul in se habuit multitudinem monachorum. Nos uero quos ad haec Deus infelicia perduxit tempora, si non ita, saltem quod possumus adimplemus. Reddimus ergo sibi, uidelicet S. Ferreolo, ipsiusque quondam monasterio, ex haereditate ipsius quidquid in nostro dominio tenebamus, ceu etiam ubicunque fuerit inuentum aliquid ex eius haereditate, totum omnino reddimus, et eos qui tenent, si reddere uoluerint, in hac eleemosyna adiungimus. Sed et fidelis noster Bladinus quidquid de eius haereditate in beneficio de nobis tenebat, totum reddit. Insuper et de suo alode largitur. Hoc ergo per consilium fidelium nostrorum facimus, collaudante omni clero et populo ecclesiae nostrae, insuper et annuente Hermengarda inclyta regina regis Radulfi uxore, nunc uidua. Ponimus ergo in ipso loco Dei seruos ex monasterio S. Uictoris gloriosissimi martyris Massiliensis, ipsumque locum cum omnibus ad se pertinentibus eidem S. Uictori perpetualiter damus, et uiro uenerabili domno Isarno abbati, per consilium et uoluntatem domni abbatis Odilonis Cluniacensis, et omnium fratrum suae congregationis. Facta donatio haec eleemosynaria anno Incarnationis Domini nostri Iesu Christi 1036, indictione IU, epacta I, anno UIII imperatoris Romanorum Conradi. Obsecramus itaque ex auctoritate omnipotentis Dei, Patris, et Filii, et Spiritus sancti, ac nostra contradicimus, et excommunicamus, ut nullus successorum nostrorum ecclesiae huius nostrae pontificum, siue aliqua persona disrumpere uel inquietare ullo modo hanc elemosynariam donationem ualeat uel audeat. Quod si fecerit, omnibus Dei maledictionibus subiaceat, et ab ecclesia Dei in die iudicii separatus, in inferno sepeliatur damnatus. Insuper et haec nostra donatio firma ac stabilis permaneat cum stipulatione subnixa.
Ego Nuspa monachus ad uicem domni cancellarii, domno archiepiscopo Leodegario dictante atque mandante scripsi, anno ordinationis eius UI, III Nonas Nouembris, luna X, feria IU.
Acta publice in synodo Uiennensi in praesentia domni Leodegarii archiepiscopi et canonicorum ipsius ecclesiae multorumque fidelium abbatum, monachorum, aliorumque clericorum diuersorum graduum fere quingentorum, omni affectu ea quae hic habentur inserta acclamantium atque laudantium, simul etiam, si, quod absit! ulla unquam persona saecularis aut ecclesiastica ullo modo inquietare uoluerit hoc donum, inuocatione diuina et auctoritate omnium sanctorum ac uirtutum coelestium eos excommunicantium atque anathematizantium, qui quolibet modo inquietare uoluerint hoc donum ullo umquam tempore. Amen.
Ego Leodegarius archiepiscopus propria manu firmo. Signum Hartaldi praepositi. S. Burnonis laici patris eiusdem. S. Heriberti archidiaconi. S. Siufredi archidiaconi. S. Arnaldi archidiaconi. S. Pontii presbyteri. S. Giraldi diaconi. S. Bernardi diaconi. S. Sarili diaconi. S. Ascarici leuitae. S. Senioreti canonici. S. Guigonis canonici. S. Richardi subdiaconi. S. Adelardi custodis. S. Guarnerii magistri scholae. S. Nortaldi abbatis S. Petri. S. Pontii abbatis. S. Dothmari abbatis S. Willelmi patris archiepiscopi. S. Willelmi filii eius. S. Humberti comitis. S. Hectoris. S. Herberti et Artaldi fratris eius. S. Herberti praepositi Diensis. S. Arnulfi. S. Adalardi abbatis Lugdunensis. S. Hodrici abbatis. S. Eugenii abbatis. S. Ugonis canonici. S. Girardi leuitae. S. Girardi canonici. S. Milonis canonici. S. Adalardi canonici grammatici. S. Berlionis Banchi canonici. S. Blandini laici. S. Renconis l. S. Uidgerii canonici. S. Hugonis subdiaconi. S. Lamberti subdiaconi. S. Hotmaris subdiaconi. S. Rothbaldi subdiaconi.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top