Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Niceta of Remesiana, Saint: De Ratione Fidei

Library › Latin: Early Christian Writings › De Ratione Fidei

This short treatise on the rule of faith is by Niceta, bishop of Remesiana in Dacia around 400. It begins with Paul’s advice to Titus that believers should attend to good works and avoid foolish questions and quarrels, and complains of those who, trying to know high things, lose the peace Christ left his Church. Niceta then addresses the doctrine of the Son against Arian teaching, arguing that Christ’s human words and sufferings, undertaken for the world’s salvation, should increase rather than diminish the honour paid to him.

The work is part of Niceta’s catechetical writings, intended to give those preparing for baptism a firm grasp of Trinitarian faith in a region where Arian Christianity remained strong. It shows the typical anti-Arian argument that texts about Christ’s humility refer to his humanity, while the Father’s word at the baptism, This is my beloved Son, establishes his divinity. Niceta’s moderate and practical tone makes the treatise a useful example of how the theology of Nicaea was taught at a pastoral level.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 52, Parisiis 1846), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Early Christian Writings
De Ratione Fidei
Niceta of Remesiana, Saint · 1 · every word parsed
1
Renatis hominibus per fidem, et sanctificatis secundum Euangelii formam in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, et per hanc confessionem regnum coeleste sperantibus, nihil magis utile esse dixit Apostolus, quam ut his bonorum sit operum cura. Sic enim scribit ad Titum: Et de his uolo te confirmare, ut curam habeant bonorum qui credunt in Deo. Haec sunt, inquit, bona et utilia hominibus. Stultas autem quaestiones et genealogias et rixas et pugnas legis deuita; sunt enim inutiles et uanae . Haec scribens beatus Apostolus, iam tunc praeuidebat futuros homines qui per curiositatem et quaestiones inutiles curam bonorum operum praetermissuri erant; et pacem, quam Dominus Ecclesiae suae reliquerat, perdituri. Namque homines, qui dum alta sapere conantur, nec humilia intelligere permittuntur, obliti dictum Apostoli, Noli alta sapere sed time , sic dum illicita praesumunt, etiam licita perdiderunt. Isti sunt qui cum nec fabricam coeli et terrae sensu colligere et capere ualeant, ipsum conditorem et fabricatorem Deum capere et mensurare contendunt; et quem debent per operum magnitudinem et tantarum rerum immensitatem solummodo et simpliciter adorare, in quaestionem mittunt; et de qualitate mysterii eius ac de quantitate disputant, dicentes: Quantus Pater? qualis Filius? cuiusmodi Spiritus sanctus? O homo, nondum te ipsum cognoscens, audes diuina metiri?
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top