Library › Latin: Philosophy › Scriptum in Metaphysicam Aristotelis (Redactio Brevior)
Richard Rufus of Cornwall (d. c. 1260), a Franciscan who taught at Paris and Oxford, wrote this question commentary on Aristotle’s Metaphysics, which survives in a shorter and a longer redaction. The shorter version given here covers books three to eight. Each section quotes the Aristotelian lemma, often with Averroes’ wording, and then raises and resolves questions, such as whether number exists in numbered things or in the soul, or whether a definition by genus and difference involves redundancy when substance is understood twice.
Rufus was one of the first Latin masters to lecture on the newly available Aristotelian natural philosophy and metaphysics, and his commentaries are important evidence for the early reception of Aristotle and Averroes at Paris and Oxford. This edition, prepared by the Richard Rufus Project, prints a full critical apparatus, and manuscript variants and source references are interspersed with the text. It is a document for specialists in thirteenth-century scholasticism.
About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Rega Wood, Neil Lewis, and Jennifer Ottman), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Philosophy
Scriptum in Metaphysicam Aristotelis (Redactio Brevior)
Richard Rufus of Cornwall · [Tractatus III: BetaTractatus 1: E = Q290.7ra-va; N = N285.207rb-211va; P =… · every word parsed
1
[Lectio prima]In hac redactione sunt lectiones sex; nouem, in redactione longiori.
Necesse est nobis add. primo quaestiones P considerare [995a24 tc1]. Aristot., Metaph. 3.1.995a25: “Necesse est nos ad quesitam scientiam aggredi primum de quibus dubitare” (AL 25.2: 41). Apud Auerroem, In Metaph. 3.1: “Necesse est nobis considerare primo quaestiones” (Iunt. 1552, 8: 17u; Iunt. 1562, 8: 36u).
1 [1.Q1] Potest quaeri: si numerus est in rebusnumeris P numerabilibus,numerabilibus (nuablib9 Z) ENZ, numeralibus (nu’alib9) PSU sicut numerus lapidumlapidum ESZ, lapidis (lapid’) NPU in lapidibus, cum animae sint res numerabiles, ergo erit in animabus numerus hoc modo. Et praeter hoc numerus est in anima add. est E sicut actio in agente; ergo numerus est in anima secundum duplicem modum. Quis est ergo iste duplex modus?
Item, numerantur animaeanima SZ, et per numerum numerat anima. IsteIlle E modusnumerus NSUZ non est ille; ergo duobus modis est numerus in anima: uno modo sicut forma in materia et alio modo sicut actio in agente.
5
Et nota quod talis inquisitio maxime ducitdicit EP hominem ad cognoscendum numerinumerum P subiectum qui est accidens.
[Lectio secunda]
Dicamus nunc primo [996a18 tc3].Aristot., Metaph. 3.2.996a18: “Primum ergo de quibus in primis diximus” (AL 25.2: 43). Apud Auerroem, In Metaph. 3.3: “Dicamus nunc primo de prima quaestione” (Iunt. 1552, 8: 19u; Iunt. 1562, 8: 40r).
1 [2.Q1] Uidetur falsumUidetur falsum] Sed modo f. u. NSU dicere, cum dicat quod causa agens non est in scientia mathematica, nec finalis; non enim omne agens est mouens. Unde quamuis causa mouens non sit in ipsa, tamencum P om. E bene potest causa agens esse, et sic finalis.
Ad hoc dicendum quod causa mouens ante mouens P finalis dupliciter accipitur, communiter et proprie. Sumendo causamcausa P mouentem proprie, non est omnis causa agens post mouens E causa agens mouens, et sic |P 8ra| negatur simpliciter esse mouens in mathematicis. Si autem sumatur mouens communiter, sic dicitur omne agens mouens, siue sit a|U 15ub|gens in creando siue in faciendo aliquod opus cui proprie non debetur motus, et sic causa agens dicitur esse in rebus mathematicis, et finis talem causam consequens. Sed quia mathematicus, inquantum mathematicus, non considerat de causa agente et finali, et super s. lin. E suas demonstrationes |E 7rb| illas non exigitsuas demonstrationes illas non exigit EP, i. s. d. non erigit NSUZ, haec igitur abnegantur esse in scientia mathematica. add. sed del. s P Et secundum iste (ie) E istum modum dicendi ‘mouens’ est causa una praedictarum; secundum autem primum modum non est, sed species contenta sub causa agente. Cf. Buckfield, In Metaph.: “Cum etiam ‹enim B> in mathematica sint certissimae demonstrationes ‹add. et O>, similiter etiam est post intelligendum O> intelligendum de ‹de hoc om. O> hoc quod ‹om. C> negat causam mouentem et finalem ‹add. esse C> in mathematicis, quod uno modo est uerum, alio modo non. Si enim intelligatur causa mouens proprie, scilicet ‹si C> illa ‹om. B> quae agit per motum, sic non est in mathematicis causa mouens, nec etiam ‹om. C> causa finalis propter quam mouebat ‹mouit C> tale mouens. Si autem sumatur ‹post communiter C> communiter causa ‹ante sumatur O> mouens ad causam agentem, siue per creationem siue per motum siue quocumque modo actionis, sic est in mathematicis causa mouens et causa finalis propter quam fit ‹sit C> motus. Demonstrationes enim mathematicae propter aliquem ameC> finem ‹scientiae C> fiunt. Aliter enim essent frustra” (Bologna 2344, fol. 270r; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 176ra; Oxford, Balliol 241, fol. 10rb). Cf. etiam Ps. Buckfield, Breuarium in Metaph.: “Similiter intelligendum est de hoc quod negat causam mouentem et finalem in mathematicis, quia uno modo est uera, alio modo non. Quia si intelligatur causa mouens proprie, scilicet illud quod agit per motum, sic non est [in] mathematicis causa mouens nec etiam causa finalis propter quam mouet ‹motum W> tale mouens. … Si autem sumatur communiter causa mouens ad causam agentem, siue ‹sed W> per creationem siue per motum siue quocumque modo actionis, sic ‹si W> in mathematicis est causa mouens et causa finalis propter quam fit motus, quia demonstrationes mathematicae propter aliquem finem fiunt ‹fiut W>, quia aliter essent [frustra]” (Wellcome 3, fol. 76ua).
10
[Lectio tertia]Lectio quarta in redactione longiori.
Et quidam finguntfugiunt E, faciunt P [998a7 tc9].Aristot., Metaph. 3.2.998a7: “Sunt autem quidam qui dicunt” (AL 25.2: 48). Apud Auerroem, In Metaph. 3.9 (998a7-8): “Et fingunt quidam quod ista quae dicuntur esse inter formas et sensibilia habent esse sed non sunt separata a sensibilibus” (Iunt. 1552, 8: 22u; Iunt. 1562, 8: 46u).
1 [4.Q1] Sed modo om. E Sed modo uidetur quod Aristoteles mentiatur uel male arguat sic: genus non praedicatur de sua differentia per se, |N 209rb| per accidens tamen bene potest praedicari. Aut ergo intendit quod ens non praedicatur de sua differentia si habeat, nec per se, nec per accidens, et tunc mentitur; uel quod non praedicatur per se tantum, et tunc uerum dicit sed non lectio dubia E arguit. Non enim sequitur, ‘sequitur defectus pergamenti E differentia habet esse, ergo est ens’, quia si esset ens per se add. ergo SUZ loquendo, esset substantia uel accidens; sequitur defectus pergamenti E sed neutrum est; ergo non est ens. Ergo ante Ergo SUZ haec propositio est falsa, ‘differentia habet corr. ex: esset P esse’, sed est esse.
Item, haec om. NSUZ propositio est falsa, ‘omnis differentia est unum numero’; differentia enim est compositio speciei, et species non est res una numero.
15
Dicamus igitur quod differentia inquantum talis est unaunum NSUZ numero et est res una singularis numero. Species enim uere est unum per unitatem ultimae differentiae; omnis enim differentia est actus |S 73ua| unus numero, et propter hoc si unum haberet differentiam, praedicaretur per se de ea. add. si P Et similiter de differentia entis, si haberetens h. differentiam SUZ. Sed ens per se praedicatur de uno; ergo ens per se praedicareturpraedicatur P de sua differentia si aliquam haberet.
Item, si unum praedicaretur de sua differentia et de differentia entis, quod faceret si tales essent, uel forsan: illae (ie) E istae differentiae condiuiderentcum diuiderent NSUZ unum et essent coaequeuae sub uno, ergo essent species unius. Sed species nullius est differentia. Ergo neutra add. nullius NSU, add. ullius Z istarum esset differentia; ergo nec entis. uel forsan: Illa (ia) E Ista igitur duplici de causa non habebit ens differentiam.
[Lectio quarta]Lectio quinta in redactione longiori.
Et etiam perscrutandum [998b28 tc11].Aristot., Metaph. 3.3.998b28-29: “Amplius autem que sunt infra concepta cum differentiis” (AL 25.2: 49). Apud Auerroem, In Metaph. 3.11: “Et etiam perscrutandum est de eis, quae sciuntur cum differentiis” (Iunt. 1552, 8: 24r; Iunt. 1562, 8: 49u).
1 [5.N1] om. E Et nota in hac parte cum dicit, ‘erunt principia secundum hunc in – sunt] quod dicit NSUZsermonemmodum P infinita’, quod differentiae suntin – sunt] quod dicit NSUZ infinitae, quia non sunt notae apud nos.Cf. Auerroes, In Metaph. 3.11: “et dicit: ‘quoniam, si differentiae fuerint principia, erunt secundum hoc principia infinita’. Et potest intelligi quod non habebimus uiam ad numerandum principia, et sic erunt ignota apud nos … Et forte posuit ea infinita, secundum quod est famosum scilicet; sermo enim eius in hoc loco est secundum probabilitatem hominum” (ed. Iunt. 1552, 8: 24r; Iunt. 1562, 8: 50r).
20
Principia autem oportet ut sint nota. Alio modo potest dici quod secundum famositatem dicit hoc et non secundum propriam aestimationem. DicamDico U, Dicto NSZDicam modo lectio dubia E, Dicamus ergo P modo quod uel potius: ille (ie) E iste sermo quem proponit sermo disputatiuus est. Unde non est uerus in toto.Cf. Buckfield, In Metaph.: “De hoc autem quod dicit, differentias esse infinitas, intelligendum est quod ‹om. CO> quoad nos secundum Commentatorem, scilicet quod ‹quia CO> nos non habemus uiam ad numerandum differentias ‹differentiae C>. Licet enim differentiae non possint ‹possunt C> numerari quoad nos, tamen non dubitamus eas ‹om. B> esse finitas ‹corr. (s. lin.) in: infinitas B> apud ‹quoad C> naturam, sicut ibi ‹om. CO> dicit. Uel forte dixit differentias esse infinitas quia hoc est famosum apud plures propter ‹secundum O> suam multitudinem respectu generis ‹generum CO>; cuiuslibet enim generis necessario sunt plures differentiae. Et ‘sermo eius in hoc loco’, sicut ‹sicut dicit Commentator] secundum Commentatorem C> dicit ‹om. B> Commentator, ‘est ‹et B> secundum probabilitatem hominum ‹haec autem id est C>’. Adhuc tertio modo excusat ipsum Commentator ‹add. dicens C>, de quo ‹aliquo C> non est curandum quantum ad propositum” (Bologna 2344, fol. 271u; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 179ua; Oxford, Balliol 241, fol. 12ua).
2 [5.N4] Nota etiamNota etiam] Et nota NSUZ l quod genus se habet ad differentiam sicut materia ad formam, scilicet quod sicut materia prior est forma origine quadam, sic genus prius differentia. Forma autem prior om. EN materia nobilitate et add. quia ENU natura; natura om. U quia ens in actu; sic est species prior genere.Cf. Buckfield, In Metaph.: “Et intelligendum quod species est ‹post modo CO> uno modo prior genere, alio ‹alio modo non] quando genus prius specie C> modo non ‹e conuerso O>. Genus enim ‹om. B> prius est ‹om. C> specie sicut a quo non conuertitur subsistendi ‹subsistnti ! C> consequentia, et etiam sicut materia prior ‹post est CO> est forma. Species autem prior est genere nobilitate et actualitate, et etiam sicut forma prior est materia” (Bologna 2344, fol. 271u; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 179ub; Oxford, Balliol 241, fol. 12ub). Cf. etiam Ps. Buckfield, Breuiarium in Metaph.: “Intelligendum est quod genus est prius specie sicut illud a quo non conuertitur subsistendi consequentia, et etiam sicut materia prior est forma; sed species prior genere nobilitate et actualitate, et etiam sicut forma prior est materia” (Wellcome 3, fol. 77rb).
3 [5.N5] om. E Et nota quod haec multiplicitas prioritatis non est pure aequiuoca, sed analoga. Unde est unus sensus prioritatis |U 17ua| magis [uerus SZ, om. ENPUuerus] quam aliusalii NSUZ, et isto modo prioritatis est forma prior materia et differentia prior genere.
4 [5.Q1] Sed modo praem. NSUZ Uidetur quod Aristoteles mentiatur cum – intelligibile om. NSUZ cum dicit, ‘si non fuerit aliud a particularibus, nihil erit intelligibile’. add. enim E Nonne Deus intelligit ista sensibiliascibilia P? Utique ergo scibilia P, add. sunt SUZ sensibilia |S 73ub| intelligibilia.
Item, quid impedit quod ab intellectu humano non sunt particularia intelligibilia?
25
Dicamus om. E igitur quod intelligibile dupliciter, primum et ultimum, et similiter sensibile. Primum intelligibile est obiectum extra quod om. E non in anima recipitur; omnis enim natura et ens s. lin. P est intelligibile primum, quia potest esse obiectum potens mouere intellectum; potest etiam species obiecti extra add. sed exp. et P recepta in sensu dici intelligibile primum. Intelligibile autem ultimum dicitur idea in intellectu denudata ab omni materia situali uel corporali; sensibile autem est intelligibile primum, sed non est ultimum; et causa huius est quia sensibile, siue dicatur obiectum extra siue species add. sed exp. in P obiecti recepta in sensu, est forma materialis corr. (per sublineationem) ex: agens P exigens materiam corpoream et situalem. Intelligibile autem primum est forma corr. (per sublineationem) ex: praesens P potens recipi in add. non NU materia situali.Cf. Rufus, Speculum animae 4: “Quid ergo tibi uis, Uir Dei? Quando cessabis? An non uides quod intelligibile dupliciter dicitur? Primum, scilicet remotum forinsecum; ultimum, proximum et immediate tangens ipsum intellectum recipientem – species, scilicet, ipsa abstracta ab omni situ et corporeitate et actu intelligibilis facta. Similiter distinguis ex ‹a E> parte sensibilis quia est sensibile dupliciter: om. E> sensibile primum forinsecum remotum, et est sensibile ultimum proximum, scilicet species. Responde ergo et dic quod ‹quia E> omne sensibile, siue primum siue ultimum, est intelligibile primum, remotum et forinsecum. Nullum autem sensibile est intelligibile ultimum, ingrediens scilicet et immediate tangens; secundum quod huiusmodi ‹add. hoc E> ipsum intellectum non est intelligibile. Uis scire causam huius, Uir Dei? Quia omne sensibile, siue primum siue ultimum, situale est; et ipse sensus situalis [est]. Nam et corporis ‹corpus E> organici actus et perfectio et forma materialis; intelligibile autem ultimum, forma et species, est abstracta ab omni situ et corporeitate. Unde est abstracta super ‹? E> omnem abstractionem sensibilis. Dic ergo quod sensibile et intelligibile ultimum distinguunt sensum et intellectum” (Q312.109ua).
5 [5.N6] om. E Et nota secundum ipsum quod omnia particularia sunt corruptibilia, quia intelligit quod omnia habent naturam qua possunt non essenon esse] esse et non esse N, esse SUZ. Unde om. NSUZ omnia s. lin. P sunt corr. ex: incorruptibilia E corruptibilia in suis naturis, licet incorruptibilia per uoluntatem Primi.Cf. Buckfield, In Metaph.: “Super quod est ‹post notandum O> notandum quod uult omnia particularia esse corruptibilia, et forte intelligit ‹intellexit C> hoc quod uult Plato ‹ratio C> quod de suis naturis sunt possibilia ad non esse, licet quaedam uoluntate Primi ‹prius C> sint ‹possunt B> incorruptibilia” (Bologna 2344, fol. 272r; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 180ra; Oxford, Balliol 241, fol. 13ra).
Quod autem dicit quod lectio dubia P omnia particularia sunt sensibilia, rep. E intelligit quod quaelibet substantia incorporea lectio dubia P separata est una species non habens plus quam unum indiuiduum, |P 8rb| et huic |N 209ub| corr. ex: consentis P consentit Auerroes super III De anima. Auerroes, In DAn 3.5, ed. F. Crawford, CCAA 6.1: 403.
Et hoc intendit, quia forma exsistens secundum ipsum uniuersale, habens plura indiuidua sub in corr. P se, non est nisi species rerum corruptibilium. Et forte illud non est uerum; non enim sunt ista supracaelestia quaelibet species.
6 [5.N7] Item,Loco “Item – particularia” legitur in SZ “Et nota quod uniuersale esse aliud quam particularia, hoc non est uniuersaliter uerum, licet sit uerum in aliquibus; non est enim uerum in uniuersalibus rerum artificialibus”; paucis mutatis etiam in NU.
30
notaCf. Aristot., Metaph. 3.4.999b17.
quod non est uerum in artificialibus, licet sit uerum in naturalibus, quod uniuersale sit aliud quam particularia;Cf. Auerroes, In Metaph. 3.12: “Deinde dicit: ‘Si igitur aliquis finxerit hoc’ etc., id est, et si aliquis posuerit ipsum esse existens extra animam, ita quod substantia sit existens per se, contingent ei impossibilia. Non enim potest ponere omnia uniuersalia esse talia, sed quaedam. Et innuit exceptionem uniuersalium rerum artificialium et uniuersalium accidentium, quae nullus potest ponere substantias abstractas. Hoc enim non potest dici nisi in substantiis rerum naturalium; nullus enim potest dicere domum esse uniuersalem existentem extra animam artificis aliam a domibus particularibus, et literam uniuersalem esse aliam a literis particularibus” (ed. Iunt. 1552, 8: 25r; Iunt. 1562, 8: 52r-52u).
domus enim uniuersale non est aliud add. domus SUZ quam particulareparticulares NSUZ. Cf. Buckfield, In Metaph.: “Consequenter cum dicit, ‘Si igitur finxerit ‹senserit C, finxerint O>’, disputat ‹disponit O> ad oppositum, et ‹et dat] dans (post unam C) CO> dat unam rationem, et est: Si ponatur aliud ‹post uniuersale CO> uniuersale a particularibus ‹partibus C> per se exsistens extra animam, manifestum est quod hoc non potest poni in omni uniuersali; in quibusdam ‹quibus B> enim, ut in artificialibus ‹artibus C>, et ‹et – particularibus om. B> etiam in uniuersalibus ‹libro C> accidentium ‹artificium C>, ut dicit Commentator, manifestum est quod non est uniuersale hoc modo aliud a particularibus. Domus enim uniuersalis non est aliquid ‹aliud B> exsistens extra animam artificis aliud a domibus particularibus. Cum igitur in quibusdam sic est ‹om. C>, uerisimile est ‹om. B> quod uniuersale nunquam sit ‹est C> aliud a particularibus” (Bologna 2344, fol. 272r; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 180ra-180rb; Oxford, Balliol 241, fol. 13ra). Cf. etiam Ps. Buckfield, Breuiarium in Metaph.: “[U]niuersale nec est idem quod singulare nec est aliud ab ipsis singularibus particularibus extra praeter ea et extra animam, sed est in ipsis particularibus. … Secunda pars sic probatur: Si ponatur uniuersale a particularibus aliud per se exsistens extra animam, manifestum quod hoc non potest poni in omni uniuersali, quia in quibusdam, ut in artificialibus ‹artificibus W> et etiam in uniuersalibus accidentium, sicut dicit Commentator, manifestum est quod non est uniuersale ‹uniuersaliter W> hoc modo aliud a particularibus, quia domus uniuersalis non est aliud exsistens extra animam artificis ab domibus ‹hominibus W> particularibus ‹participibus W>. Cum igitur in quibusdam sic est, uerisimile est quod uniuersale nunquam sit aliud a particularibus praeter ea et extra animam” (Wellcome 3, fol. 77ua).
[Lectio quinta]Lectio sexta in redactione longiori.
Et cum hoc perscrutandum [999b20 tc13]. Aristot., Metaph. 3.4.999b20: “Ad hec autem utrum” (AL 25.2: 51). Apud Auerroem, In Metaph. 3.3: “Et cum hoc perscrutandum” (Iunt. 1552, 8: 25r; Iunt. 1562, 8: 52u).
35
1 [6.N1] Nota quod ista propositioNota – propositio] Quod autem non sit una forma patet NSUZ, ‘Quorum s?P substantia est una, ipsa sunt unum’, est probabilis; non corr. (s. lin.) ex: causa P tamen [est NU, om. EPSZest] per se nota.
Et si quis dicat add. omnes NSUZ quod h|S 74ra|omines sunt unum, rep. sed corr. P quia unus homo, dicendum quod hoc argumentum non ostendit hoc, sed ipsos esse unam naturam, et hoc falsum est. Haec nota longior est apud redactionem longiorem.
[Lectio sexta]Lectio octaua in redactione longiori.
Et istam quaestionem consequitur [1001b26 tc17]. Aristot., Metaph. 3.5.1001b26: “Horum autem habita est dubitatio” (AL 25.2: 56). Apud Auerroem, In Metaph. 3.17: “Et istam quaestionem consequitur alia difficilis” (Iunt. 1552, 8: 28u; Iunt. 1562, 8: 60r).
1 [8.N1] Nota quod sermo in hac parte disputatiuus est et peccat ex multiplicitate huius nominis ‘corpus’; corr. (mg.) ex: sunt P sumit enim in ista ratione ‘corpus’ quasi uniuocum et corr. (s. lin.) ex: quasi P corpus mathematicum et naturale. Cf. Buckfield, In Metaph.: “Et est ueritas huius ‹huiusmodi O> quaestionis quod praedictae res mathematicae non sunt substantiae entium, nec ualent rationes ad ‹in CO> oppositum. … Secundo ‹Secundo – tamen om. B, Secundo – naturale om. O> et peccat in hoc [quod] utitur corpore uniuoce, cum tamen sit aequiuocum ad corpus mathematicum et naturale” (Bologna 2344, fol. 274r; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 182ua; Oxford, Balliol 241, fol. 14ua).
40
2 [8.Q1] ItemSed modo NSUZ, uidetur quod haec consequentia nulla sit, quod – diuisionem om. NSUZquod si possibile est ut corpus non habeat figuram, possibile est ut non habeat dimensionem uel diuisionemdimensionem uel diuisionem] diu. dim. P. Elementa enim non habent figuram secundum se, et potest ab add. figura SUZ unoquoque auferri quam habet, et tamencum P habet corpus et patitur diuisionem. Unde dicit falsum propter duo: tum quia dicit [quod NSUZ, om. EPquod] lectio dubia E nullum corpus sine figurafiguram E; tum quia dicit corpus non figuratum non pati diuisionem.
Dicamus igitur quod lectio dubia P, add. non EP elementum habet figuram in communi |U 19ra| et [ei NSUZ, om. EPei est SZ, om. ENPU est] om. E necessaria talis figura, ex quo est ens actu, non tamen haec uel illa. Dimensiones [enim NSUZ, om. EPenim] non PSZ, om. ENU non corr. ex: creatae P terminatae solum potentia sunt et non sunt in aliquo actu. Et ideo corr. (s. lin.) ex: apparet P oportet ut dimensiones – actu in imo folio E dimensiones terminataecreatae Pdimensiones – actu in imo folio E sint in quolibet ente in add. necesse est ergo ut quodlibet corpus habeat figuram – dico, ens in actu NSUZactu. |E 7ua|
3 [8.N2] Nota etiamNota etiam] Et nota NSUZ quod non corrumpuntur linea, punctus, linea – generantur] etc. NSUZin corr. Psuperficies, neque generantur proprie loquendo, extendendo om. E tamenlinea – generantur] etc. NSUZ nomen ‘generationis’ et ‘corruptionis’, generantur et corrumpuntur. Et propter hoc dicit quod nihil est compositum cui non accidataccidit (accit P) NP corruptio, [extenso nomine corruptionis SZ, om. ENPUextenso nomine ‘corruptionis’]. Et ideo cum linea et superficies composita sintsunt ENP, in istisistis SZ, aliis ENPU possibilepossibilis NU est corruptio, extenso nomine corruptionis; et ideoiterum NSUZ res quae diuiduntur non sunt sine generatione et corruptione. Unde omne compositum communiter loquendo possibile est om. P ut corrumpatur; similiter [diuisibile NSUZ, om. EPdiuisibile] Cf. Buckfield, In Metaph.: “Tertio, ut ‹om. B> ibi, ‘Corpora enim ‹autem B> continua’, docet quomodo ‹quaestionem C> habet intelligi minor, intendens quod licet praedictae res mathematicae non sint ‹sunt B> generabiles et corruptibiles proprie, sunt tamen generabiles et corruptibiles aliquo modo ‹add. scilicet O> extendendo nomina, et hoc ‹huius C> quia huiusmodi ‹huius C> res mathematicae apud continuationem ‹? B> suam aduniantur et componuntur, apud autem ‹a C> discretionem diuiduntur. Cum igitur ‹ergo C> omnis compositio ‹om. B> sit generatio aliquo modo, et omnis diuisio corruptio, erunt aliquo modo generabilia et corruptibilia, sed non ‹add. in B> proprie. Et hoc quia propria ‹om. B> generatio est ex contrario, et propria corruptio ‹corrumpitur C> in contrarium, sed in mathematicis non est huiusmodi ‹huius C> generatio aut ‹et C> corruptio. Linea enim non generatur ex non ‹om. C> lineis, nec ‹neque CO> corrumpitur in non lineas ‹lineis C>, et similiter de aliis” (Bologna 2344, fol. 274r; Cambridge, Gonuille & Caius 367, fol. 182rb-182ua; Oxford, Balliol 241, fol. 14ua).
Et corr. ex: illud ? P ideo quidam negant caelum esse diuisibile et add. est tamen diuisibile diuisione quantitatiua et in potentia et non diuisione actuali, et est compositum SZ compositum ex materia et forma – materia, dico, non transmutante de forma in formam; et ideo non est corruptibile. Alio modo dicendum quod sequitur defectus pergamenti E omne causatum quantum est de sua add. propria SUZ natura est corruptibile. Quaedam |N 211rb| tamen de uoluntatede uoluntate] secundum uoluntatem NSUZ Primi sunt incorruptibilia. Et huic consonat Augustinus in libro De corr. ex: fine P fide ad Petrum, quod ideo causata deficere possunt, quia ex nihilo facta sunt. Fulgentius Ruspensis, De fide ad Petrum seu de regula fidei 3.25: “Ideo quippe naturae a Deo factae proficere possunt, quia esse coeperunt; ideo deficere, quia ex nihilo factae sunt” (CCL 91A: 727; cf. PL 40: 761; PL 65: 683).
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.