Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

William of Conches: Philosophia Mundi (2)

Library › Latin: Science & Medicine › Philosophia Mundi (2)

This treatise on natural philosophy, printed by Migne among the works of Honorius Augustodunensis, is the Philosophia Mundi of William of Conches (c. 1090–after 1154), the grammarian and philosopher associated with the school of Chartres. The first book defines philosophy as the true knowledge of things that are and are not seen and things that are seen, offers rational proofs of the existence of God, explains why power, wisdom and will are attributed to the Father, Son and Holy Spirit, discusses the world soul, angels and demons, and turns to the elements. Later books treat the heavens and stars, the atmosphere and weather, the earth and human physiology.

The Philosophia is one of the most important scientific works of the twelfth century, drawing on Plato’s Timaeus, Macrobius, Boethius and newly available medical writings to give natural explanations of the world. William’s views, especially on the world soul and on the creation of the first human body, were attacked by William of Saint-Thierry, and he later revised the work as the Dragmaticon. The sample explains the qualities of the seasons from the sun’s position in the zodiac, illustrating its rational approach to nature.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 172, Parisiis 1854), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Science & Medicine
Philosophia Mundi (2)
William of Conches · Incipiunt Capitula · every word parsed
1
LIBER PRIMUS.
CAP. I. Quid sit philosophia.
CAP. II, III. Quae sunt et non uidentur, et quae uidentur.
CAP. IU. Quid sit perfecte aliquid cognoscere.
5
CAP. U. Quibus rationibus probetur Deum esse.
CAP. UI, UII. Quare Pater dicatur potentia, Filius Sapientia.
CAP. UIII. De genitura Filii.
CAP. IX. Quare Spiritus sanctus uoluntas dicatur.
CAP. X. Cur a Patre et Filio procedat.
10
CAP. XI. De coaeternitate ipsorum.
CAP. XII. Quare uni personae quaedam attribuantur, cum sine alia nihil operetur.
CAP. XIII. Cur Filio incarnatio attribuatur?
CAP. XIU. Cur Spiritui sancto peccatorum remissio?
CAP. XU. De anima mundi, quae?
15
CAP. XUI. Quid sit coeleste animal et aethereum?
CAP. XUII. Quid aereum.
CAP. XUIII. Quid humectum.
CAP. XIX. Utrum corpora sint uel spiritus angeli?
CAP. XX. De daemonibus.
20
CAP. XXI. De elementis multa.
CAP. XXII. De creatione piscium et auium.
CAP. XXIII. De creatione caeterorum animalium et hominis, et quo tempore facta mundi creatio sit.
LIBER SECUNDUS.
CAP. I. Quid sit aether, et ornatus illius.
25
CAP. II. Quod aquae congelatae super aethera non sint.
CAP. III. Quid illud: Diuisit aquas quae sub firmamento sunt.
CAP. IU. Quod super aethera nihil uideatur.
CAP. U. Quot modis auctoritas loquatur de superioribus
CAP. UI. De firmamento et stellis.
30
CAP. UII. De infixis stellis, utrum moueantur.
CAP. UIII. Quot circuli dicantur esse in firmamento.
CAP. IX. Qui sint uisibiles.
CAP. X. Ubi incipiat Galaxias.
CAP. XI. De zodiaco, et unde dicatur.
35
CAP. XII. De dispositione signorum.
CAP. XIII. De inuisibilibus circulis.
CAP. XIU. De duobus coluris.
CAP. XU. De horizonte et meridionali circulo.
CAP. XUI. De motu firmamenti et de polis.
40
CAP. XUII. De Saturno, et quare aliqua stella dicatur frigida, et quot modis nomina qualitatum rebus attribuantur.
CAP. XUIII. De Ioue.
CAP. XIX. De Marte.
CAP. XX. De Uenere.
CAP. XXI. Eadem stella Lucifer et Hesperus quomodo eadem.
45
CAP. XXII. De Mercurio.
CAP. XXIII. De statu et retrogradatione praedictarum stellarum, et solem esse sub Mercurio et Uenere, et de circulis ipsorum.
CAP. XXIU. Quando circuli Ueneris et Mercurii liberius appareant.
CAP. XXU. Utrum planetae moueantur cum firmamento uel contra.
CAP. XXUI. Quare sol oblique mouentur, et de hieme et uere.
50
CAP. XXUII. Unde altius moueatur infirmi in uere et in autumno, et de quatuor anni temporibus.
CAP. XXUIII. Quid sit naturalis et usualis dies.
CAP. XXIX. Unde inaequalitates et aequalitates dierum.
CAP. XXX. Unde eclipsis sit, et quod singulis mensibus non contingat.
CAP. XXXI. Quare luna non habeat splendorem et calorem, et de nouilunio et plenilunio.
55
CAP. XXXII. De eclipsi lunae, et quare singulis mensibus non contingat, et de figuris umbrarum.
LIBER TERTIUS. DE METEOROLOGICIS.
CAP. I. De aere.
CAP. II. Qualiter quinque zonae sint in aere.
CAP. III. Quae diuersitates ex aere in terra sint.
60
CAP. IU. Unde sint pluuiae.
CAP. U. Quare solis radii et calor ad terram tendant.
CAP. UI. Quare sol calefacit terram, et non ignis superior.
CAP. UII. Quod ante finem mundi guttae sanguinis cadent, uel quare dicatur sanguinem pluere.
CAP. UIII. Unde grando et nix.
65
CAP. IX. Quare niues nunquam contingant aestate, cum in ea contingat grando.
CAP. X. De tonitruis et fulminibus.
CAP. XI. Quare in sola aestate contingant fulmina.
CAP. XII. De eo quod stellae uidentur aliquando cadere.
CAP. XIII. Quod cometa non sit stella.
70
CAP. XIU. De refluxionibus Oceani.
CAP. XU. De ortu uentorum.
CAP. XUI. Unde quaedam aqua dulcis, quaedam salsa.
CAP. XUII. Quod aqua celata et attenuata fontes dulces gignat.
CAP. XUIII. Unde putei habeant humores.
75
CAP. XIX. Unde aqua putei et fontis in aestate sit frigida, in hieme calida.
CAP. XX. Unde exustio, uel diluuium.
CAP. XXI. Unde sit quod in lunatione modo crescunt humores, modo decrescunt.
LIBER QUARTUS.
CAP. UI. Quas qualitates ontrahat terra ex diuersis CAP. I. De terra et mundo. CAP. II. De diuersis qualitatibus. CAP. III. De habitatoribus eius. CAP. IU. De terminis Asiae, Africae et Europae. CAP. U. Unde in quibusdam montibus perpetuae sint niues. uentis.
80
CAP. UII. De insertis arboribus.
CAP. UIII. Quid sit sperma.
CAP. IX. Quare in pueritia coitus non contingat.
CAP. X. De matrice.
CAP. XI. Quae sit causa sterilitatis.
85
CAP. XII. Si aliqua nolens possit concipere.
CAP. XIII. De superfluitatibus.
CAP. XIU. Quare homo cum natus est non graditur.
CAP. XU. De formatione hominis in utero.
CAP. XUI. Unde puer pascatur in utero.
90
CAP. XUII. De natiuitate et quare nati in septimo mense uiuant.
CAP. XUIII. De infantia et sensu.
CAP. XIX. De digestionibus et lapide urinae.
CAP. XX. Quod homo naturaliter sit calidus et humidus, et unde longus et paruus, aracilis et arossus.
CAP. XXI. De somno.
95
CAP. XXII. Unde somnia, et de animali et spiritali uirtute.
CAP. XXIII. De capite.
CAP. XXIU. De cerebro.
CAP. XXU. De oculis.
CAP. XXUI. Qualiter uisus fiat.
100
CAP. XXUII. De contuitione, et intuitione.
CAP. XXUIII. De auditu.
CAP. XXIX. Quid sit anima.
CAP. XXX. Quae actiones sint animae et corporis.
CAP. XXXI. Quomodo motus corporis contingant.
105
CAP. XXXII. Qualiter anima sit in homine.
CAP. XXXIII. De tempore coniunctionis illius cum corpore.
CAP. XXXIU. De uirtutibus, seu potentiis animae.
CAP. XXXU. Quare non discernat et intelligat infans.
CAP. XXXUI. De iuuentute et senectute.
110
CAP. XXXUII. Qualiter potissimum magister sit quaerendus.
CAP. XXXUIII. Qualem esse discipulum oporteat.
CAP. XXXIX. Qualis complexio doctrinae sit conueniens.
CAP. XL. Quae aetas, et quis dicendi terminus: quis et uitae.
CAP. XLI. Quis sit ordo in discendo adhibendus.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top