Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Justinian: Leges Selectae

Library › Latin: Law › Leges Selectae

This selection gathers laws of the emperor Justinian on ecclesiastical matters from the title of his Code concerning bishops and clerics. The first, addressed to the praetorian prefect Atarbius, decrees that whenever an episcopal see falls vacant, the inhabitants of the city shall nominate three persons of right faith, honest life and good repute, from whom the most suitable is to be made bishop, citing the example of the apostles. Further laws regulate the ordination, conduct and property of bishops and clergy.

The sample from a later law forbids bishops and clerics, whose senses have been consecrated to God at their ordination, to play at dice or any game of chance, or to associate with gamblers. These laws show the extent to which Justinian legislated for the Church as part of his government of the empire, and they were transmitted in the West through the Code and through collections of Roman law used by canonists.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 72, Parisiis 1849), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Law
Leges Selectae
Justinian · Lex LIV · every word parsed
1
Idem Augustus Hermogeni magistro officiorum.
Raptores uirginum, uel uiduarum, uel diaconissarum, quae Deo fuerint dedicatae, pessima criminum peccantes, capitis supplicio plectendos esse decernimus, quod non solum ad iniuriam hominum, sed et ad ipsius omnipotentis Dei irreuerentiam committitur. Qui itaque huiusmodi crimen commiserint, et qui eis auxilium tempore inuasionis praebuerint, ubi inuenti fuerint in ipsa rapina, et adhuc flagrante crimine deprehensi a parentibus sanctimonialium uirginum, uel uiduarum, uel diaconissarum aut earum consanguineis, uel tutoribus, seu curatoribus, conuicti interficiantur. Sin autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga euadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam uiri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosissimus praefectus urbi, in prouinciis autem, tam uiri eminentissimi praefecti praetorio per Illyricum, et Africam, quam magistri militum per diuersas nostri orbis regiones, nec non uir spectabilis praefectus Aegypti, et uicarii, et proconsules, et nihilominus uiri spectabiles duces, et uiri clarissimi rectores prouinciarum, nec non alii cuiuslibet ordinis iudices, qui in locis illis inuenti fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et iuri cognitas probationes, sine forti praescriptione, durissimis poenis afficiant, et mortis condemnent supplicio. Bona autem eorum, si hoc commissum fuerit in sanctimonialem uirginem, quae uel in asceterio, uel monasterio degit, siue eadem uirgo diaconissa constituta sit, siue non, eidem monasterio, uel asceterio ubi consecrata est addicantur, ut ex his rebus et ipsa solatium habeat, dum uiuit, sufficiens, et res omnes sacrosanctum asceterium seu monasterium pleno habeat dominio; sin autem diaconissa cuiuscunque ecclesiae sit, in nullo tamen monasterio, uel asceterio constituta, sed per se degit, raptoris eius substantia ecclesiae cuius diaconissa est assignetur, ut ex his facultatibus ipsa quidem usumfructum, dum superest, ab eadem ecclesia consequatur; ecclesia uero omnem proprietatem et plenam possessionem earumdem rerum nostro habeat beneficio, nemine uel iudice, uel quacunque alia persona haec audente contemnere. Poenas autem, quas praediximus (id est, mortis et bonorum amissionis) constituimus non tantum aduersus raptores, sed etiam contra eos qui hos comitati in ipsa inuasione et rapina fuerint. Caeteros autem omnes qui conscii et ministri huiusmodi criminis reperti et conuicti fuerint, uel eos susceperint, uel quamcunque opem eis tulerint, siue masculi, siue feminae sint, cuiuscunque conditionis, uel gradus, uel dignitatis, poenae capitali tantummodo subiicimus. Ut huic poenae omnes subiaceant, siue uolentibus, siue nolentibus sanctimonialibus uirginibus, siue aliis supradictis mulieribus, tale facinus fuerit perpetratum. Dat. XU Kalend. Decemb., CP., dn. Iustiniano P. P. A. III cos. 533.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top