Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Pseudo-Odo of Cluny: De Reversione Beati Martini a Burgundia

Library › Latin: History › De Reversione Beati Martini a Burgundia

This dossier tells how the relics of Saint Martin of Tours, taken to Burgundy for safety during the Viking raids, were brought back to Tours. It opens with an exchange of letters between Fulk the Good, count of Anjou, and Odo, abbot of Cluny: Fulk writes with elaborate courtesy, citing the tabernacle, Noah’s ark and the beauty of creation to show that unequal friends may be joined in charity, and asks for an account of the event; Odo replies. A preface and the narrative follow. In one scene, to settle a dispute over whose merits worked miracles, a leper is placed between the relics of Martin and of Germanus of Auxerre to see which side will be healed.

The text is not by Odo of Cluny, and the letters are a literary device; the narrative is generally regarded as a later composition from Tours, written to glorify Martin and to support the claims of his church. Its account of the return of the relics has been widely doubted. It is nevertheless an interesting example of the rivalry between saints’ cults and of the use of famous names, such as Odo and Fulk, to lend authority to a local tradition.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 133, Parisiis 1853), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · History
De Reversione Beati Martini a Burgundia
Pseudo-Odo of Cluny · Epistola Fulconis, cognomento BONI, Andegavorum comitis, ad Odonem… · every word parsed
1
Uenerabili et sancto patri ODONI Dei gratia Cluniacensi abbati, FULCO Bonus, comes Andegauorum, salutem et debitam reuerentiam.
Solent quodam fauoris praeludio comparare beneuolentiam, qui non satis praesumunt de amici conscientia. Ego autem, pater uenerabilis, uobis scribens, nequaquam id mihi esse necessarium reputaui. Praesumo enim me uobis coniunctissimum compage duntaxat et glutino charitatis: quamuis respectu uestri minor sim dignitate, meritis autem minimus [ in impress. quamuis respectu uestri minor sum; in dignitate autem iudicis minimus]. Non enim semper aequalia sociantur. Certe iunguntur in eiusdem constructione tabernaculi saga cilicina cortinis subtilissimis . In arca Noe immitis bellua cum homine mansueto exitialibus undis eripitur . Pulchritudinem creaturarum et formica exornat, et angelus. Et, ut domestico abutar exemplo, puluerulentis pedibus lutum oculorum positum, sublime in nobis ipsis exhibet ministerium. Sed quorum haec tam longo repetita principio? Nempe ut astruam exemplis, et confirmem rationibus, saepe comiti disparia, et sublimia humilibus debere condescendere. Condescendat igitur meae paruitati uestra sublimitas, et praestate quod postulo, qui hoc ipsum praestitistis, ut postulare auderem. Meminit certe, non ambigo, uestra sancta paternitas, quam dulcibus eloquiis animam meam esurientem reficere solebatis: ut de sancto et mellifluo ore uestro illius ignis saepius ardorem in me transfundi et accendi sentirem, quem Dominus Iesus misit in terra, et uoluit uehementer accendi. Inter caetera uero uitae aeternae colloquia, de communi patrono nostro, uidelicet Martino, frequens erat nobis et iocunda fabulatio. Porro inter alia mihi retulistis reperisse uos in quibusdam ueteribus schedulis impolito exaratum sermone, qualiter eiusdem beati Martini sacratissimum corpus ob barbarorum incursus in Burgundiam delatum fuit, qualiterque exinde reddita pace Ecclesiae ad propriam urbem relatum. Ego autem et uiri sancti amore, et piae uestrae collocutionis accensus desiderio, rogaui saepius, et nunc iterum rogo, quatenus antiquitatis historiae fide seruata, suam in uestro dictamine rem ipsam explanetis: quo et tam pia narratione aedificetur Ecclesia, et filii pater expleat desiderium. Quod si ego tanti patris filius appellari non merui, nec merita ad id quod postulo, impetrandum sufficiunt: certe uel dignitas materiae, uel Ecclesiae utilitas obtinebit, quod poscentis uilitas impetrare non meruit. Martinus enim materia, utilitas Ecclesiarum aedificatio est. Uos autem quid Martino negabitis? Quid aedificationis Ecclesiis subtrahetis? Eia ergo, agite: quod et amicus postulat, Martino praestat, et Ecclesiam aedificat. Quod si ius in amicum pro conuictus gratia, pro lactentis infantiae participatione [participatio] liceret exigere, nihil credo mihi negaretis, quem mater in lactis participem acciuit. Quem ergo materni lactis nutristis participio, matris Ecclesiae nutrite lacte salutifero: ut sicut corporis mei uitam de matris lacte fouistis, ita animam de lacte Ecclesiae foueatis.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top