Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Pseudo-Odo of Cluny: De Reversione Beati Martini a Burgundia

Library › Latin: History › De Reversione Beati Martini a Burgundia

This dossier tells how the relics of Saint Martin of Tours, taken to Burgundy for safety during the Viking raids, were brought back to Tours. It opens with an exchange of letters between Fulk the Good, count of Anjou, and Odo, abbot of Cluny: Fulk writes with elaborate courtesy, citing the tabernacle, Noah’s ark and the beauty of creation to show that unequal friends may be joined in charity, and asks for an account of the event; Odo replies. A preface and the narrative follow. In one scene, to settle a dispute over whose merits worked miracles, a leper is placed between the relics of Martin and of Germanus of Auxerre to see which side will be healed.

The text is not by Odo of Cluny, and the letters are a literary device; the narrative is generally regarded as a later composition from Tours, written to glorify Martin and to support the claims of his church. Its account of the return of the relics has been widely doubted. It is nevertheless an interesting example of the rivalry between saints’ cults and of the use of famous names, such as Odo and Fulk, to lend authority to a local tradition.

About this edition. The Latin text comes from Corpus Corporum, the Latin text repository of the University of Zurich (edition: Jacques-Paul Migne, Patrologia Latina, vol. 133, Parisiis 1853), reused with attribution for non-commercial purposes (CC BY-NC-SA). Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · History
De Reversione Beati Martini a Burgundia
Pseudo-Odo of Cluny · Epistola Odonis ad eumdem Fulconem · every word parsed
1
FULCONI BONO gloriosissimo consuli Andegauorum, frater ODO humilis abbas Cluniacensis salutem, gratiam et benedictionem.
Cum in sublimi humilitas et in magnis et multis negotiis occupato, uirtutis studium reperitur, uere, fateor, illius opus est, qui potest de lapidibus suscitare filios Abrahae . Patet, credo, cur ista praemiserim. Ecce enim mundus in maligno totus positus est : nec tamen sibi uindicat generosissimum principem Fulconem Bonum, a quo tamen in parte non minima uindicatur Fulco Bonus, utpote comes praepotens negotia tractat saecularia: sed hoc, ut perpendo, specie tenus, in diuinis uero medullitus occupatur. Placet etiam in his immorari, et Boni Fulconis bonitatem exprimere: sed parco laudibus ne adulari uidear, et parco iussis ne ingratus existam. Hoc saltem unum me dixisse liceat, rarum imo fere nullum reperiri, quem ita uirtutis aemulatio saeculo subripiat, ut mancipet honestati. Sed iam ad imperata respondeo. Siccine, comes gloriosissime, neminem reperiebas, quem de uirtute consuleres, et praecipue de uiro uirtutis Martino, nisi tuum collactaneum Odonem? Puto deerant praeclara Francorum ingenia, qui sublimem materiam sublimi aequipararent eloquentia? Sed, ut sentio, quod pace tua dixerim, priuatus amor claudit oculum mentis: plusque tibi placet amici rusticitas, quam caeterorum phalerata urbanitas. Sed esto, tibi paream: aggrediar quod hortaris. Uerumtamen quis fidelius tenorem historiae, quam describi postulas, scire potuit, quam tu ipse cuius Ingelgerius uidelicet doctor et princeps in eadem profectione exstitit? Si igitur excusare liceret, si quid tibi negare nostri esset propositi, merito tibi respondere debuerim: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; maiores tuos, et dicent tibi . Sed quia, ut uerum fatear. meipsum tibi debeo, etiam ultra uires parere tibi non differam. Et si enim in est ignorantia quam arguat praesumptio, uera tamen dilectio non horrescit. Parebo itaque non eloquens erudito, sed ut amico amicissimus. Plus uerax, quam eloquens, inueniri conabor. Neque enim nostra patitur professio pompatici [haec desunt in Impress.] [sermonis affectare gloriolas, studium est esse potius, quam uideri. Uerum quia] nonnullis mos est scripta aliorum ad unguem elimare, cum ipsi lippientibus oculis, si quaforte ediderint, uix respectent: rogo ut priuata lectione contentus, et quae priuatim dictauimus priuatus et ipse legas, ne si forte in manus alienorum ipse uenero, discerpar ab eis, quos non uera, sed uana delectant.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top