Ancient Library
The Greek and Latin classics — every word parsed, every form defined

Augustine, Saint: Epistulae

Library › Latin: Early Christian Writings › Epistulae

Augustine’s letters span his whole Christian life, from the first notes written at Cassiciacum in 386 to the last years of his episcopate before his death in 430. The collection, edited by Alois Goldbacher for the CSEL, contains more than two hundred and seventy items, including a number of letters written to Augustine by his correspondents. Some are brief notes of friendship or business; others are full theological treatises on grace, the soul, the Trinity, biblical interpretation, and the Donatist and Pelagian controversies. Correspondents include Jerome, Paulinus of Nola, fellow bishops, imperial officials, and pagan intellectuals.

The letters are among the richest sources for the life of the late Roman Church. They show Augustine as pastor, administrator, controversialist, and friend, and they illuminate law, slavery, education, and relations between Christians and pagans in Roman Africa. His exchange with Jerome on the translation of Scripture and on Galatians is famous, and many letters were read through the Middle Ages as independent works of doctrine and spiritual counsel.

About this edition. The Latin text comes from the Open Greek and Latin digital edition of the Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum (edition: Alois Goldbacher, CSEL 34.1-2, 44, 57, 1895-1911), licensed CC BY-SA. Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.

Latin · Early Christian Writings
Epistulae
Augustine, Saint · Letter 176 · every word parsed
Book123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919292a93949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140, part 1140, part 2141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171171a172173173a174175176177178179180181182183184185135a186187188189190191192193194195196197198199200201202202a203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250250a251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270
1
DOMINO BEATISSIMO MERITOQUE UENERABILI ET IN CHRISTO HONORANDO PAPAE INNOCENTIO SILUANUS SENEX, UALENTINUS, AURELIUS, DONATUS, RESTITUTUS, LUCIANUS, ALUPIUS, AUGUSTINUS, PLACENTIUS, SEUERUS, FORTUNATUS, POSSIDIUS, NOUATUS, SECUNDUS, MAURENTIUS, LEO, FAUSTINIANUS, CRESCONIUS, MALCHUS, LITORIUS, FORTUNATUS, DONATUS, PONTICIANUS, SATURNINUS, CRESCONIUS, HONORIUS, CRESCONIUS, LUCIUS, ADEODATUS, PROCESSUS. SECUNDUS, FELIX, ASIATICUS. RUFINUS, FAUSTINUS, SERUUS, TERENTIUS, CRESCONIUS. SPERANTIUS, QUADRATUS, LUCILLUS, SABINUS, FAUSTINUS, CRESCONIUS, UICTOR, GIGANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONINUS, INNOCENTIUS, FELIX, ANTONINUS, UICTOR, HONORATUS, DONATUS. PETRUS, PRAESIDIUS. CRESCONIUS, LAMPADIUS, DELPHINUS EX CONCILIO MILEUITANO IN DOMINO SALUTEM.
1·2
Quia te dominus gratiae suae praecipuo munere in sede apostolica conlocauit talemque nostris temporibus praestitit, ut nobis potius ad culpam neglegentiae ualeat, si apud tuam uenerationem, quae pro ecclesia suggerenda sunt, tacuerimus, quam ea tu possis uel fastidiose uel neglegenter accipere. magnis periculis infirmorum membrorum Christi pastoralem diligentiam, quaesumus, adhibere digneris.
Noua quippe haeresis et nimium perniciosa temptat adsurgere 13 inimicorum gratiae Christi, qui nobis dominicam etiam orationem impiis disputationibus conantur auferre. cum enim dominus docuerit, ut dicamus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, isti dicunt posse hominem in hac uita praeceptis dei cognitis ad tantam perfectionem iustitiae sine adiutorio gratiae saluatoris per solum liberae uoluntatis arbitrium peruenire, ut etiam non sit necessarium dicere: Dimitte nobis debita nostra. illud uero, quod sequitur: Ne nos inferas in temptationem, non ita intellegendum, tamquam diuinum adiutorium poscere debeamus, ne in peccatum temptati decidamus, sed hoc in nostra esse positum potestate et ad hoc implendum solam sufficere hominis uoluntatem, tamquam frustra apostolus dixerit: Non uo–lentis neque currentis sed miserentis est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptari super id, quod potestis, sed faciet cum temptatione etiam exitum, ut possitis sustinere, frustra etiam dominus dixerit apostolo Petro: Eogaui pro te, ne deficiat fides tua, et omnibus suis: Uigilate et orate, ne intretis in temptationem, si hoc totum est potestatis humanae. pueros quoque paruulos, si nullis inbuantur Christianae gratiae sacramentis, habituros uitam aeternam nequaquam Christiana praesumptione contendunt euacuantes, quod dicit apostolus: Per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et alio loco: Sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur.
Ut ergo alia omittamus, quae contra sanctas scripturas plurima disserunt, haec interim duo, quibus omnino totum, quod Christiani sumus. conantur euertere, quae fidelia corda sustineant, non esse rogandum deum, ut contra peccati malum atque ad operandam iustitiam sit noster adiutor, et non opitulari paruulis ad consequendam uitam aeternam Christianae gratiae sacramentum, haec insinuantes apostolico pectori tuo non opus habemus multa dicere et tantam impietatem uerbis exaggerare, cum procul dubio te ista permoueant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant multosque contaminent uel potius interimant, dum sub nomine Christi a Christi gratia penitus alienant, omnino dissimulare non possis.
Huius autem perniciosissimi erroris auctores esse perhibentur Pelagius et Caelestius, quos quidem in ecclesia sanari malumus quam desperata salute ab ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. quorum unus, id est Caelestius etiam ad presbyterium in Asia dicitur peruenisse, de quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi ecclesia. melius instruitur. Pelagius uero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistulae, Hierosolymis constitutus nonnullos fallere adseritur. uerum tamen multo plures, qui eius sensus diligentius indagare potuerunt, aduersus eum pro gratia Christi et catholicae fidei ueritate confligunt sed praecipue sanctus filius tuus, frater et conpresbyter noster Hieronymus.
5.1
Sed arbitramur adiuuante misericordia domini dei nostri, quae te et regere consulentem et orantem exaudire dignatur, auctoritati sanctitatis tuae de sanctarum scripturarum auctoritate depromptae facilius eos, qui tam peruersa et perniciosa sentiunt, esse cessuros, ut de correctione potius eorum congratulemur, quam contristemur interitu, domine beatissime. quodlibet autem ipsi eligant, certe uel aliis, quos plurimos possunt, si ab eis dissimuletur. suis laqueis implicare, cernit uenerabilitas tua instanter et celeriter prouidendum. haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus imitantes Carthaginensem ecclesiam et Carthaginensis prouinciae coepiscopos nostros, quos ad sedem apostolicam, quam beatus inlustras, de hac causa scripsisse comperimus.
5.2
[Et alia manu:] Memor nostri in domini gratia augearis, domine beatissime meritoque uenerabilis et in Christo honorande sancte papa.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.
Scroll to Top