Library › Latin: Early Christian Writings › Epistulae
Augustine’s letters span his whole Christian life, from the first notes written at Cassiciacum in 386 to the last years of his episcopate before his death in 430. The collection, edited by Alois Goldbacher for the CSEL, contains more than two hundred and seventy items, including a number of letters written to Augustine by his correspondents. Some are brief notes of friendship or business; others are full theological treatises on grace, the soul, the Trinity, biblical interpretation, and the Donatist and Pelagian controversies. Correspondents include Jerome, Paulinus of Nola, fellow bishops, imperial officials, and pagan intellectuals.
The letters are among the richest sources for the life of the late Roman Church. They show Augustine as pastor, administrator, controversialist, and friend, and they illuminate law, slavery, education, and relations between Christians and pagans in Roman Africa. His exchange with Jerome on the translation of Scripture and on Galatians is famous, and many letters were read through the Middle Ages as independent works of doctrine and spiritual counsel.
About this edition. The Latin text comes from the Open Greek and Latin digital edition of the Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum (edition: Alois Goldbacher, CSEL 34.1-2, 44, 57, 1895-1911), licensed CC BY-SA. Every word has been analyzed with LatinCy, a neural language model for Latin — click or tap any word for its dictionary form, part of speech, and complete morphology, together with the full entry from Lewis & Short’s A Latin Dictionary.
Latin · Early Christian Writings
Epistulae
Augustine, Saint · Letter 237 · every word parsed
1
Lectis his, quae misit sanctitas tua, uidetur mihi Argyrius in Priscillianistas aut nesciens inruisse. ita ut omnino, utrum ipsi essent Priscillianistae, ignoraret, aut iam eiusdem haeresis retibus implicatus. nam scripturas illas Priscillianistarum esse non dubito. uix autem mihi uacare utcumque potuit aliis atque aliis sine intermissioue necessitatibus superantibus, ut unus mihi saltem totus ex duobus ipsis codicibus legeretur. nescio quo enim modo alius aberrauit et diligentissime inter nostros requisitus nullo modo potuit inueniri, domine beatissime et merito uenerabilis pater.
Hymnus sane, quem dicunt esse domini nostri lesu Christi, qui maxime permouit uenerationem tuam, in scripturis solet apocryphis inueniri. quae non propriae Priscillianistarum sunt. sed alii quoque haeretici eis nonnullarum sectarum impietate uanitatis utuntur inter se quidem diuersa sentientes. unde suas quisque uarias haereses sunt secuti, sed scripturas istas habent in sua diuersitate communes easque illi praecipue frequentare adsolent, qui legem ueterem et prophetas canonicos non accipiunt. negant enim haec ad deum bonum et ad Christum eius filium pertinere sicut Manichaei. sicut Marcionistae et ceteri, quibus haec blasphemia damnabilis placuit. qui etiam in scripturis canonicis testamenti noui, hoc est in neris euangelicis et apostolicis litteris non accipiunt omnia, sed quod uolunt, et libros eligunt, quos accipiant. aliis inprobatis. sed et in singulis quibusque libris loca distinguunt, quae putantur suis erroribus conuenire: cetera in eis pro falsis habent. nam quidam Manichaei canonicum librum, cuius titulus est \'actus apostolorum\', repudiant. timent enim euidentissimam ueritatem. ubi apparet sanctus spiritus missus, qui est a domino Iesu Christo in euangelica ueritate promissus. sub eius quippe spiritus nomine. a quo penitus alieni sunt, indocta hominum corda decipiunt mira caecitate adserentes eandem domini promissionem in suo haeresiarcha Manichaeo esse completam. quod et illi haeretici faciunt, qui uocantur Cataphryges, dicentes per nescio quos insanos, Montanum scilicet et Priscillam, quos et proprios suos prophetas habent, uenisse spiritum sanctum, quem dominus missurum se esse promisit.
Priscillianistae uero accipiunt omnia et canonica et apacrypha simul; sed quaecumque, quae contra eos sunt, in suae peruersitatis sensus aliquando callida et astuta aliquando ridicula et hebeti expositione peruertunt nec saltem ita, ut ea ipsa, quae exponunt ab suae sectae hominibus alienis, uera esse credant. alioquin aut catholici essent aut non multum a ueritate alieni. qui et in ipsis scripturis apocryphis sensus catholicos inuenirent aut inuenire uelle uiderentur, sed, cum ipsi alia cum suis sentiant atque inter suos doceant siue discant, quae non audent prodere, quoniam re uera nefaria sunt et detestanda, tamen fidem catholicam eis, quos timent, praedicant, non quam teneant, sed sub qua lateant. possunt enim aliqui haeretici reperiri fortasse inmundiores, sed nullus istis fallacia comparatur. alii quippe, ut sunt hominum uitia, de huius uitae consuetudine uel infirmitate men an autem in ipsa nefaria doctrina haeresis suae praeceptum habere perhibentur. ut occultandorum dogmatum suorum causa etiam cum falsa iuratione mentiantur. hi, qui eos experti sunt et ipsorum fuerant atque ab eis dei misericordia liberati sunt, etiam uerba ipsa praecepti huius ista commemorant: Iura, periura, secretum prodere noli.
Proinde, ut sine ulla difficultate uideatur, quam non hoc sentiunt de scripturis apocryphis, quod se exponere simulant, ratio consideranda est, quam reddere uidentur. ut eisdem scripturis tamquam diuina tribuatur auctoritas, ut, quod scelestius est, etiam canonicis praeferant. habes uerba eorum in illo codice ita posita: \'Hymnus domini, quem dixit secrete sanctis apostolis discipulis suis, quia scriptum est in euangelio: Hymno dicto ascendit in montem\', et quod <in canone non est positus propter eos. qui secundum se sentiunt et non secundum spiritum et ueritatem dei. et quia scriptum est: Sacramentum regis bonum est abscondere, opera autem dei reuelare honorificum est\'. ista est magna eorum ratio, cur iste hymnus non sit in canone, quia uelut sacramentum regis abscondendum fuit his, qui secundum carnem sentiunt et non secundum spiritum et ueritatem dei. ergo scripturae canonicae non pertinent ad sacramentum regis, quod istis abscondendum uidetur, et eis conscriptae sunt. qui secundum carnem sentiunt et non secundum spiritum et ueritatem dei. quod quid est aliud quam dicere scripturas sanctas canonicas nec secundum spiritum dei sapere nec pertinere ad ueritatem dei? quis ho« audiat? quis ualeat sustinere tantae impietatis horrorem? aut si scripturae canonicae spiritaliter a spiritalibus carnaliter a carnalibus sentiuntur, cur non est et iste hymnus in canone, si et ipsum spiritales spiritaliter carnales carnaliter sentiunt?
5
Dein le quid causae est, nt eundem hymnum isti secundum scripturas canonicas conentur exponere? si enim propterea non est in scr ipturis canonicis. quia illae scripturae carnalibus hymnus autem iste spiritalibus scriptus est, quo modo de scripturis ad carnales homines pertinentibus exponitur hymnus, qui non pertinet ad carnales? si enim uerbi gratia propterea in isto hymno cantatur et dicitur: \'Solnere uolo et solui uolo’. quia, sicut isti haec uerba exponunt, soluit nos dominus Christus a conuersatione saeculi. ut non iterum ligemur in eo, haec in scripturis canonicis utique didicimus, quod soluat nos dominus a conuersatione saeculi et quia in eo non debemus iterum conligari. nam quid est aliud: Dirupisti uincula mea? quid est aliud: Dominus soluit compeditos? iam solutos autem apostolus admonet dicens: State ergo et ne iterum seruitutis iugo detineamini et apostolus Petrus dicit: Si enim refugientes coinquinationes mundi in cognitione domini nostri et saluatoris Iesu Christi his rursus impliciti superantur, facta sunt eis posteriora deteriora prioribus sic ostendens, cum soluti fuerimus, alligari DOS mundo iterum non debere. cum itaque ista in canone sine ex his testimoniis. quae commemoraui. siue ex aliis plurimis manifesta sint et legi et praedicari non cessent, quid est, quod isti hunc hymnum, ubi ‛uerba’, ut secundum ipsos loquar. (uerba obscurissime- sime sunt posita\', propterea dicunt in canone non esse, De reuelarentur carnalibus, cum potius et uideamus in canone reuelata, in hoc autem hymno omnino uelata, sicut ipsi adserunt? nam, sicut magis credendum est, prorsus non sunt ipsa sed nescio quae alia. quae tali expositione multo amplius uelant et reuelare formidant..
Nam utique. si hoc illis uerbis significatur, quod nos SOIW1i dominus a conuersatione saeculi et ut non iterum eo, non diceretur: \'Soluere uolo et solui uolo\' sed: \'Soluere uolo et eos. quos soluero, ligari uolo\'. aut si membra sua, id est fideles suos in se transfigurat, quem ad modum ait: Esuriui et dedistis mihi manducare, diceret potius: \'Solui uolo et ligari nolo’. aut si propterea ipse soluit et ipse soluitur, quia soluit caput, membra soluuntur, quae persequebatur, cui clamauit de caelo: Saule, Saule, quid me persequeris? — hoc quidem uerborum istorum expositor iste non dixit, sed etiam si dixisset, id ei respondemus, quod paulo ante respondimus, quoniam haec in scripturis canonicis legimus. ibi intellegimus, inde firmamus, inde cotidie praedicamus. quid est igitur, quod iste hymnus dicitur carnalibus fuisse subtractus, ut non poneretur in canone, cum, quod in illo opertum est, in canone apertum sit? an usque adeo desipiunt. immo insaniunt, ut audeant dicere sacramentum regis in hoc hymno absconditum esse spiritalibus, in canone autem manifestum esse carnalibus?
Hoc et de superioribus eiusdem humni uerbis dici potest. ubi ait: ‛Saluare uolo et saluari uolo\'. si enim, sicut ipsi ex ponunt, hoc ista uerba significant, quod saluamur a domino per baptismum et saluamus, id est custodimus in nobis spiritum datum nobis per baptismum, nonne istum sensum scriptura canonica clamat, ubi legimus: Saluos nos fecit per lauacrum regenerationis et ubi nobis dicitur: Spiritum nolite extinguere? quo modo ergo iste hymnus in canone ideo non est, ne carnalibus innotescat, cum id, quod in illo obscurum est, in canone luceat. nisi quia sub hac qualicumque expositione, quam quibuslibet aliis obtendunt, illud, quod hic ipsi sapiunt, occultare conantur? qui tamen usque adeo caeci sunt, ut etiam quaedam uerba de ipso canone adhibeant ad exponendum hymnum, quem propterea dicunt in canone non esse, ne sacramentum regis carnalibus proderetur. quid ergo faciunt in canone clarius posita, per quae in isto hymno aperiantur obscura?
Nam si hoc, ut dicunt, intellegendum est in isto hymno, ubi ait: ‛Generari uolo’, quod in canonica epistula Pauli apostoli scriptum est: Quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis; si hoc intellegendum est in isto hymno, ubi ait: \'Cantare uolo\ quod in psalmo canonico scriptum est: Cantate domino canticum nouum; si hoc intellegendum est in isto hymno, ubi ait: \'Saltate cuncti. quod scriptum est in cantico euangelico: Cantauimus uobis e t non saltastis: si hoc intellegendum est in isto hymno: Plangere uolo, tundite uos omnes\', quod scriptum in cantico euangelico: Planximus uobis et non luxistis; si ‛ornare uolo et ornari uolo\' hoc significat in isto hymno, quod scriptum est in canone: Habitare Christum per fidem in cordibus uestris et: Uos estis templum dei et spiritus dei habitat in uobis; si, quod ait in isto hymno: \'Lucerna sum tibi, ille qui me uides\', hoc significat, quod scriptum est in psalmo canonico: In lumine tuo uidebimus lumen; si, quod ait in isto hymno: Ianua sum tibi, quicumque me pulsas, hoc significat, quod in psalmo canonico legitur: Aperite mihi portas iustitiae, ingressus in eis confitebor domino etin alio psalmo: Tollite portas principes uestri et eleuamini portae aeternales e introibit rex gloriae; si, quod ait in isto hymno: ‛Qui uides, quod ago, tace opera mea\', hoc significat, quod scriptum est in libro Tobiae: Sacramentum regis bonum est abscondere. cur iste hymuus non esse in canone propterea dicitur, ut sacramentum regis abscondatur carnalibus, cum ea, quae in isto hymno exponuntur, etiam in canone legantur et sic ibi reperiantur manifesta, ut per haec illa exponantur obscura, nisi quia istas expositiones habent, in quibus lateant, in uerbis uero illius hymni. quem exponere se simulant, hoc sapiunt, quod alienis exponere timeant?
Longum est cuncta disputando monstrare. uerum ex his, quae diximus, cetera considerare facillimum est et uidere ea, quae in expositione huius hymni bona et honesta dicunt. etiam in canone reperiri. unde illa eorum non ratio sed tergiuersatio est, ideo illum esse a canone separatum, quia carnalibus hominibus abscondendum regis fuerat sacramentum. unde non inmerito creduntur istis expositionibus non aperire uelle, quod legunt, sed potius operire, quod sentiunt. nec mirum, quando quidem ipsum dominum Iesum loquentem non per ora prophetarum uel apostolorum uel angelorum sed per os proprium illusorem potius quam ueritatis doctorem fuisse crediderunt. huic utique hymno diuinam tribuentes auctoritatem, ubi eum dixisse nescio quis eiusdem hymni conditor finxit: (Uerbo inlusi cuncta et non sum lusus in totum\', respondeant, si possunt, egregii spiritales, quo eamus, cui aures aperiamus, cui loquenti utcumque credamus, in cuius promissione spem ponamus, 81 uerbo cuncta Christus inlusit, si uerbo cuncta omnipotens magister inlusit, si uerbo cuncta ille, qui est unigenitus. uerbum dei patris inlusit. quid ulterius loquar de perditis. uaniloquis et mentis seductoribus primum suae deinde ceterorum, quos sibi ad interitum praedestinatos aeternum consociare potuerunt? rescripsi uenerationi tuae et multo senas, quam uolueram, et plura, quam disposueram. optime facitis uigilanter lupos cauere; sed etiam pro sanandis ouibus, si quas forte uiolauerint sine iam uulnerauerint, pastorali diligentia ipso adiuuante pastorum domino laborate.
Click or tap any word for its parse and dictionary entry.
Text: Perseus Digital Library, licensed CC BY-SA. Dictionary: Lewis & Short (Perseus, CC BY-SA). Morphology: LatinCy — machine parsing, corrected against the AGDT & PROIEL treebanks and Morpheus.